2020 - 2021
PEDIATRIE: KINDERGENEESKUNDE
HOC
BOGAERTS & VAN BELLINGEN ET AL.
VUB
,1
,Inhoudstafel
Hoofdstuk I
• Groei
• Obesitas
• Preventie
• Afweersysteem
• Kinderziekten – Koorts – Vaccinaties
Hoofdstuk II: longziekten
• Allergie – Astma
• Chronische respiratoire aandoeningen
• Respiratoire Urgenties
Hoofdstuk III: Sport
• Bij het gezonde en het zieke kind
Hoofdstuk IV: Kindercardiologie
Hoofdstuk V: Gewrichtsaandoeningen
Hoofdstuk VI: Gastro-oesophagale reflux
Hoofdstuk VII: Kindermishandeling
INLEIDING TOT DE KINDERGENEESKUNDE
= Interne geneeskunde van het kind (0-18jaar)
Kind = geen kleine volwassen. Dit omdat je rekening moet houden met verschillende zaken die bij
volwassenen niet aanwezig zijn.
Als kind 3 klachten heeft, moet je die kunnen bundelen in 1 ziektebeeld. Bij ouderen is dit anders, die
hebben verschillende entiteiten omdat ze al een heel verleden achter de rug heeft. Dus als een kind
meerdere ziektebeelden heeft die moeilijk zijn te verklaren, moet je denken aan een syndroom.
Bij een kind hebben de genetische factoren meer invloed dan omgevingsfactoren.
2
,VERSCHILLENDE GROEISTADIA
• Embryo (< 8 weken)
• Foetus (leefbaar vanaf 24 weken)
• Neonaat, pasgeborene <1 maand
• Zuigeling (1m-1j)
• Peuter (1j-3j)
• Kleuter (3j-6j)
• Kind
• Puber, adolescent
• Volwassene
HOOFDSTUK 1: GROEI EN OBESITAS
1. GROEI
DEFINITIES
= vorm van maturatie die een toename van de afmetingen tot gevolg heeft tot volwassen
afmetingen bereikt zijn.
Overlap met ONTWIKKELING:
= veranderingen in de functies van een organisme
→ maturatie tot volwassen stadium
• Fysische groei en ontwikkeling
o Groei
o Veranderingen lichaamsbouw
• Intellectuele groei en ontwikkeling
o Leren van vaardigheden
• Emotionele groei
o Sociale en culturele ontwikkeling – gedrag
o Neuspeuteren is bij een baby nog grappig en schattig, later is het onaanvaardbaar
3
,Mijlpalen worden bereikt:
Hierop is een zekere spreiding, maar het is wel een goed houvast om eventuele afwijkingen op te
sporen. Niet kennen voor het examen maar kan wel interessant zijn om te weten.
• Variabiliteit menselijke groeipatronen
• Groei-gewichtscurven: ‘normaal’ verdeeld
• Percentielen
o P50 = mediaan
o P25: 25 % van de bevolking is kleiner
• Standaarddeviatie
o +/- 2SD: beslaat 95,45% van de populatie
o Waarden beneden -2SD of boven +2SD worden outliners genoemd
FACTOREN DIE GROEI BEÏNVLOEDEN
1) Genetische factoren:
• Lengtevoorspelling
o : [Lengte Vader + Moeder +13cm] x ½
o : [Lengte Vader + Moeder –13cm] x ½
• Ethnische origine
• Chromosoomafwijkingen
2) Omgevingsfactoren:
• Voeding / medicatie / supplementen
• Ziekten
• Intra-uteriene blootstelling (tabak!)
4
, INTRA-UTERIENE GROEI
Embryo (<8 weken) – foetus
• Genetische factoren
o gestalte ouders + etniciteit
o chromosoomafwijkingen / genetische afwijkingen
• Intra uteriene omgevingsfactoren
o maternele infecties
o zuurstoftekort
o bestraling, trauma
o alcoholgebruik, tabagisme
o voedingstekort, placentadefect
• intra-uteriene factoren grotere impact in 1e zwangerschapstrimester → ontwikkeling
organen
POSTNATALE GROEI
Bij geboorte: gemiddelde (Belgische waarden) kennen
• Geboortegewicht (GG): 3.4 kg
• Geboortelengte: 50cm
• Geboorte-schedelomtrek: 35cm
Na geboorte: grootste groei in 1e maanden
• Gewicht op 5 maanden: GG x2
• Gewicht op 12 maanden: GG x 3
• Gestalte op 12 maanden: + 25 à 30 cm
• Schedelomtrek op 6 maanden: 44cm (+9 cm)
• Schedelomtrek op 12 maanden: 47cm (=thoraxomtrek)
• Na leeftijd 1 jaar is er verdere afname in de snelheid van de gewichtstoename
GEBOORTE
• Normale zwangerschapsduur: 37-42 w (Ad Term)
• Prematuur: <37w = vroeggeboorte
• Extreme prematuriteit: (<34 weken), < 500 gram bij geboorte, makkelijk complicaties…
o leefbaar vanaf 24 weken zwangerschapsduur
o gevaar: veel complicaties: longrijping, hersenen, ogen…
• Dysmatuur: te laag geboortegewicht volgens de ‘gestationele leeftijd’ door intra-uteriene
groeivertraging
o geboortegewicht < te verwachten zwangerschapsduur
o (<2,5 kg bij ad terme geboren baby)
o (SGA: small for gestational age)
• Macrosoom: te zwaar geboortegewicht (>4 kg)
5
PEDIATRIE: KINDERGENEESKUNDE
HOC
BOGAERTS & VAN BELLINGEN ET AL.
VUB
,1
,Inhoudstafel
Hoofdstuk I
• Groei
• Obesitas
• Preventie
• Afweersysteem
• Kinderziekten – Koorts – Vaccinaties
Hoofdstuk II: longziekten
• Allergie – Astma
• Chronische respiratoire aandoeningen
• Respiratoire Urgenties
Hoofdstuk III: Sport
• Bij het gezonde en het zieke kind
Hoofdstuk IV: Kindercardiologie
Hoofdstuk V: Gewrichtsaandoeningen
Hoofdstuk VI: Gastro-oesophagale reflux
Hoofdstuk VII: Kindermishandeling
INLEIDING TOT DE KINDERGENEESKUNDE
= Interne geneeskunde van het kind (0-18jaar)
Kind = geen kleine volwassen. Dit omdat je rekening moet houden met verschillende zaken die bij
volwassenen niet aanwezig zijn.
Als kind 3 klachten heeft, moet je die kunnen bundelen in 1 ziektebeeld. Bij ouderen is dit anders, die
hebben verschillende entiteiten omdat ze al een heel verleden achter de rug heeft. Dus als een kind
meerdere ziektebeelden heeft die moeilijk zijn te verklaren, moet je denken aan een syndroom.
Bij een kind hebben de genetische factoren meer invloed dan omgevingsfactoren.
2
,VERSCHILLENDE GROEISTADIA
• Embryo (< 8 weken)
• Foetus (leefbaar vanaf 24 weken)
• Neonaat, pasgeborene <1 maand
• Zuigeling (1m-1j)
• Peuter (1j-3j)
• Kleuter (3j-6j)
• Kind
• Puber, adolescent
• Volwassene
HOOFDSTUK 1: GROEI EN OBESITAS
1. GROEI
DEFINITIES
= vorm van maturatie die een toename van de afmetingen tot gevolg heeft tot volwassen
afmetingen bereikt zijn.
Overlap met ONTWIKKELING:
= veranderingen in de functies van een organisme
→ maturatie tot volwassen stadium
• Fysische groei en ontwikkeling
o Groei
o Veranderingen lichaamsbouw
• Intellectuele groei en ontwikkeling
o Leren van vaardigheden
• Emotionele groei
o Sociale en culturele ontwikkeling – gedrag
o Neuspeuteren is bij een baby nog grappig en schattig, later is het onaanvaardbaar
3
,Mijlpalen worden bereikt:
Hierop is een zekere spreiding, maar het is wel een goed houvast om eventuele afwijkingen op te
sporen. Niet kennen voor het examen maar kan wel interessant zijn om te weten.
• Variabiliteit menselijke groeipatronen
• Groei-gewichtscurven: ‘normaal’ verdeeld
• Percentielen
o P50 = mediaan
o P25: 25 % van de bevolking is kleiner
• Standaarddeviatie
o +/- 2SD: beslaat 95,45% van de populatie
o Waarden beneden -2SD of boven +2SD worden outliners genoemd
FACTOREN DIE GROEI BEÏNVLOEDEN
1) Genetische factoren:
• Lengtevoorspelling
o : [Lengte Vader + Moeder +13cm] x ½
o : [Lengte Vader + Moeder –13cm] x ½
• Ethnische origine
• Chromosoomafwijkingen
2) Omgevingsfactoren:
• Voeding / medicatie / supplementen
• Ziekten
• Intra-uteriene blootstelling (tabak!)
4
, INTRA-UTERIENE GROEI
Embryo (<8 weken) – foetus
• Genetische factoren
o gestalte ouders + etniciteit
o chromosoomafwijkingen / genetische afwijkingen
• Intra uteriene omgevingsfactoren
o maternele infecties
o zuurstoftekort
o bestraling, trauma
o alcoholgebruik, tabagisme
o voedingstekort, placentadefect
• intra-uteriene factoren grotere impact in 1e zwangerschapstrimester → ontwikkeling
organen
POSTNATALE GROEI
Bij geboorte: gemiddelde (Belgische waarden) kennen
• Geboortegewicht (GG): 3.4 kg
• Geboortelengte: 50cm
• Geboorte-schedelomtrek: 35cm
Na geboorte: grootste groei in 1e maanden
• Gewicht op 5 maanden: GG x2
• Gewicht op 12 maanden: GG x 3
• Gestalte op 12 maanden: + 25 à 30 cm
• Schedelomtrek op 6 maanden: 44cm (+9 cm)
• Schedelomtrek op 12 maanden: 47cm (=thoraxomtrek)
• Na leeftijd 1 jaar is er verdere afname in de snelheid van de gewichtstoename
GEBOORTE
• Normale zwangerschapsduur: 37-42 w (Ad Term)
• Prematuur: <37w = vroeggeboorte
• Extreme prematuriteit: (<34 weken), < 500 gram bij geboorte, makkelijk complicaties…
o leefbaar vanaf 24 weken zwangerschapsduur
o gevaar: veel complicaties: longrijping, hersenen, ogen…
• Dysmatuur: te laag geboortegewicht volgens de ‘gestationele leeftijd’ door intra-uteriene
groeivertraging
o geboortegewicht < te verwachten zwangerschapsduur
o (<2,5 kg bij ad terme geboren baby)
o (SGA: small for gestational age)
• Macrosoom: te zwaar geboortegewicht (>4 kg)
5
