Preventieve mondzorg
Geen cijfers, datum, auteurs…
Hoofdstuk 1: Inleiding
Hoofdstuk 2: Het concept gezondheid & preventie
2.1 Mondgezondheid, een maatschappelijk probleem
Bijna 45% van de wereldbevolking leidt aan chronische & progressieve
mondziekte
Vooral armere & gemarginaliseerde bevolkingsgroepen
Toename consumptie vrije suikers cariës, diabetisch, obesitas…
meest voorkomende mondziekten: tandcariës, parodontitis, tandverlies,
kankers in lippen & mondholte
1990: cariësontwikkeling stabiel doordat er fluoride aan tandpasta is
toegevoegd
Prevalentie = hoeveel dat een ziekte voorkomt op een bepaald moment
hoogste bij jongvolwassenen & ouderen (wortelcariës)
Incidentie = hoeveel aantal nieuwe ziektegevallen hebben we (paro
meestal 30-40 jaar)
2.1.1 Verband tussen mondgezondheid & algemene gezondheid
parodontitis cardiovasculaire aandoeningen
infectie (gramnegatieve anaërobe bacteriën & hun endotoxinen
activeren immuuncellen = lichaam maakt ontstekingsstoffen die
binnenkant bloedvat beschadigen
Mondgezondheid diabetisch mellitus type 2
verhoogde vatbaarheid voor parodontale aandoeningen
parodontitis zorgt voor een verhoogde insulineresistentie
Orale infecties systemische ontsteking
orale infecties kan zorgen voor andere ontsteking gerelateerde ziekten
(reumatoïde artritis & chronische nierziekte)
,Mondgezondheid & dementie
chronische orale ontstekingen/ mondbacteriën kunnen bijdragen aan
ontstekingsproces in hersenen
Mondgezondheid aspiratiepneumonie
wanneer bacteriën uit mond & keel worden ingeademd in de longen =
longontsteking
2.1.2 Doorbreken van de curatieve cirkel in de tandheelkundige
gezondheidszorg: een integrale benadering
Maatschappelijk probleem
Impact op algemene gezondheid
Impact op welzijn
Economische impact (je moet naar tandarts, niet werken…)
Curatieve cirkel: behandeling pas als ziekte duidelijk aanwezig is zorgt
voor herhaalde interventies & verhoogd risico op secundair herval
doorbreken: preventie & minimaal invasieve behandeling centraal
(‘just in time restauratie’) nazorg
Bio-medisch-technische benadering bio-psycho-sociale
benadering
Ziekte gericht patiënt & gezondheid gericht
Curatief = behandelen als er ziekte aanwezig is preventief
Lucratie = wat brengt het meest op, curatief
2.2 Wat is gezondheid?
= een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welbevinden en niet slecht de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk
gebrek
Positieve gezondheid
= breder concept dat gezondheid opentrekt van lichaamsfuncties en
mentaal welbevinden naar kwaliteit van leven, zingeving, meedoen en
dagelijks functioneren
, mens staat centraal, 6 dimensies:
Lichaamsfuncties
Mentale functies
Zingeving (doelen nastreven, toekomst perspectief)
Kwaliteit van leven
Meedoen (sociale activiteiten mijden door schaamte van gebit)
Dagelijks functioneren
Vlaams Instituut Gezond Leven – positieve gezondheid
5 typerende kenmerken (i.p.v. een definitie)
Gezondheid is multidimensioneel (lichaam, geest & sociale relaties)
Omvat zowel objectieve als subjectieve aspecten
Is een positief & dynamisch begrip
Faciliteert zelfrealisme
Is ingebed in een breder gehaal van welzijn & duurzame
ontwikkeling
2.3 Het concept (mond)gezondheid
Niet enkel focussen op pathologie, behandeling…, maar een breder bio-
psycho-sociaal model holistische benadering zorgt voor de
, mondgezondheid op lange termijn en minimaliseert curatieve
behandelingen
2.3.1 Wat is mondgezondheid?
Definitie van FDI (fédération dentaire internationale):
Disease & condition status
o Aanwezigheid orale ziekte, ongemakken, klachten…
Physiological function
o Kan men goed spreken, kauwen, lachen…
Psycho-social function
o Mondgezondheid mentale status (geen contacten leggen
door schaamte)
Driving determinants (kunnen mondgezondheid aantasten)
o Genetische & biologische factoren
o Sociale omgevingsfactoren
o Fysieke omgevingsfactoren
o Gezondheidsgedrag
o Toegang tot zorg
Moderating factors (hoe persoon kijkt tegenover zijn
mondgezondheid)
o Leeftijd
o Cultuur
o Inkomen
o Ervaringen
o Verwachtingen
o Aanpassingsvermogen
Overall health & well-being
Geen cijfers, datum, auteurs…
Hoofdstuk 1: Inleiding
Hoofdstuk 2: Het concept gezondheid & preventie
2.1 Mondgezondheid, een maatschappelijk probleem
Bijna 45% van de wereldbevolking leidt aan chronische & progressieve
mondziekte
Vooral armere & gemarginaliseerde bevolkingsgroepen
Toename consumptie vrije suikers cariës, diabetisch, obesitas…
meest voorkomende mondziekten: tandcariës, parodontitis, tandverlies,
kankers in lippen & mondholte
1990: cariësontwikkeling stabiel doordat er fluoride aan tandpasta is
toegevoegd
Prevalentie = hoeveel dat een ziekte voorkomt op een bepaald moment
hoogste bij jongvolwassenen & ouderen (wortelcariës)
Incidentie = hoeveel aantal nieuwe ziektegevallen hebben we (paro
meestal 30-40 jaar)
2.1.1 Verband tussen mondgezondheid & algemene gezondheid
parodontitis cardiovasculaire aandoeningen
infectie (gramnegatieve anaërobe bacteriën & hun endotoxinen
activeren immuuncellen = lichaam maakt ontstekingsstoffen die
binnenkant bloedvat beschadigen
Mondgezondheid diabetisch mellitus type 2
verhoogde vatbaarheid voor parodontale aandoeningen
parodontitis zorgt voor een verhoogde insulineresistentie
Orale infecties systemische ontsteking
orale infecties kan zorgen voor andere ontsteking gerelateerde ziekten
(reumatoïde artritis & chronische nierziekte)
,Mondgezondheid & dementie
chronische orale ontstekingen/ mondbacteriën kunnen bijdragen aan
ontstekingsproces in hersenen
Mondgezondheid aspiratiepneumonie
wanneer bacteriën uit mond & keel worden ingeademd in de longen =
longontsteking
2.1.2 Doorbreken van de curatieve cirkel in de tandheelkundige
gezondheidszorg: een integrale benadering
Maatschappelijk probleem
Impact op algemene gezondheid
Impact op welzijn
Economische impact (je moet naar tandarts, niet werken…)
Curatieve cirkel: behandeling pas als ziekte duidelijk aanwezig is zorgt
voor herhaalde interventies & verhoogd risico op secundair herval
doorbreken: preventie & minimaal invasieve behandeling centraal
(‘just in time restauratie’) nazorg
Bio-medisch-technische benadering bio-psycho-sociale
benadering
Ziekte gericht patiënt & gezondheid gericht
Curatief = behandelen als er ziekte aanwezig is preventief
Lucratie = wat brengt het meest op, curatief
2.2 Wat is gezondheid?
= een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk
welbevinden en niet slecht de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk
gebrek
Positieve gezondheid
= breder concept dat gezondheid opentrekt van lichaamsfuncties en
mentaal welbevinden naar kwaliteit van leven, zingeving, meedoen en
dagelijks functioneren
, mens staat centraal, 6 dimensies:
Lichaamsfuncties
Mentale functies
Zingeving (doelen nastreven, toekomst perspectief)
Kwaliteit van leven
Meedoen (sociale activiteiten mijden door schaamte van gebit)
Dagelijks functioneren
Vlaams Instituut Gezond Leven – positieve gezondheid
5 typerende kenmerken (i.p.v. een definitie)
Gezondheid is multidimensioneel (lichaam, geest & sociale relaties)
Omvat zowel objectieve als subjectieve aspecten
Is een positief & dynamisch begrip
Faciliteert zelfrealisme
Is ingebed in een breder gehaal van welzijn & duurzame
ontwikkeling
2.3 Het concept (mond)gezondheid
Niet enkel focussen op pathologie, behandeling…, maar een breder bio-
psycho-sociaal model holistische benadering zorgt voor de
, mondgezondheid op lange termijn en minimaliseert curatieve
behandelingen
2.3.1 Wat is mondgezondheid?
Definitie van FDI (fédération dentaire internationale):
Disease & condition status
o Aanwezigheid orale ziekte, ongemakken, klachten…
Physiological function
o Kan men goed spreken, kauwen, lachen…
Psycho-social function
o Mondgezondheid mentale status (geen contacten leggen
door schaamte)
Driving determinants (kunnen mondgezondheid aantasten)
o Genetische & biologische factoren
o Sociale omgevingsfactoren
o Fysieke omgevingsfactoren
o Gezondheidsgedrag
o Toegang tot zorg
Moderating factors (hoe persoon kijkt tegenover zijn
mondgezondheid)
o Leeftijd
o Cultuur
o Inkomen
o Ervaringen
o Verwachtingen
o Aanpassingsvermogen
Overall health & well-being
