Samenvatting Grondslagen macro-economie Macro-Economics, hele boek

Samenvatting slides Macro-economie
Endogene variabelen zijn variabelen die binnen het model worden bepaald. Exogene variabelen
worden buiten het model bepaald en kunnen als gegeven beschouwd worden.

Nominale variabelen worden uitgedrukt als een bedrag van nu: $/€ etc. Reële variabelen worden
uitgedrukt in goederen bij constante prijzen.

Stroomgroodheden worden gemeten over een bepaalde periode. Voorraadgrootheden worden
gemeten op een bepaald tijdstip.

Drie manieren om het bruto binnenlands product (BBP) te bepalen:
1. Finale bestedingen = perspectief eindgebruikers
 Totale waarde van de verkoop van alle finale goederen en diensten gemaakt in het
binnenland in een bepaalde periode
 BBP bevat niet de verkoop van halffabrikaten om dubbeltellingen te voorkomen
2. Toegevoegde waarde = perspectief binnenlandse producenten
 Toegevoegde waarde = waarde van productie – waarde van
halffabricaten/grondstoffen, gebruikt voor productie.
3. Totale inkomen = perspectief productiefactoren
 BBP=loon+huur+renteontvangst+winst+afschrijving+indirectebelastingen-subsidies
Bij elke transactie zijn de bestedingen van de koper gelijk aan het inkomen van de verkoper:
Som van alle uitgaven aan producten/diensten=waarde productie finale goederen/diensten

Y = BBP = C + I + G + NX
C = de consumptie van zowel duurzame als niet duurzame goederen, en de consumptie van diensten
door huishoudens.
I = particuliere investeringen, zowel in de vaste activa van bedrijven als bijvoorbeeld de bouw van
nieuwe huizen en de veranderingen van de voorraad.
G = overheidsbestedingen. Dit is de consumptie van goederen en diensten door de overheid, maar
niet de inkomensoverdracht (WW/pensioenen).
NX = netto uitvoer = export-import.

Verschil BBP en BNI:
BBP is het totale inkomen verdiend door productiefactoren binnen de landsgrenzen, ongeacht
nationaliteit, terwijl het BNI het totale inkomen verdiend door Nederlandse ingezetenen zowel
binnen als buiten de grenzen.

Nationaal inkomen= BBP – afschrijvingen

Verschil Nominale en reëel BBP:
 Nominaal BBP is het BBP op basis van de actuele prijzen
o Kan veranderen door veranderingen in prijs en het productievolume
 Reëel BBP is het BBP op basis van constante prijzen (bijv. t.o.v. een bepaald basisjaar.)
o Kan alleen veranderen door veranderingen in het productievolume, door de
constante prijzen

De BBP Deflator (=Paasche index) is een maatstaf voor het prijspeil:
Nominaal
BBP
Reëel BBP

,Door middel van de BBP deflator kun je de inflatie berekenen:
BBP-deflatorn – BBP-deflatorn-1
BBP-deflatorn-1
Een andere maatstaf voor het algemene prijspeil is de consumentenprijsindex (CPI). Deze geeft de
ontwikkeling van de kosten van levensonderhoud weer:
(Pxn*Qxbasisjaar) + (Pyn*Qxbasisjaar)
(P basisjaar*Qxbasisjaar) + (Pybasisjaar*Qxbasisjaar)
x



Ook aan de hand van de CPI kun je de inflatie berekenen:
CPIn - CPIn-1
CPIn-1
Echter kan de CPI de inflatie overschatten:
 Gekochte hoeveelheden worden constant verondersteld
 Nieuwe producten maakt de consument beter af waardoor de reële waarde van geld
toeneemt, maar de CPI gelijk blijft
 Hogere prijs = betere kwaliteit. Hierdoor stijgt de CPI maar is de consument niet slechter af

Bevolking:
Werkenden zijn mensen die betaald werk doen (ook bij beperkt aantal uren)
Werklozen zijn niet werkend, maar wel actief op zoek naar betaald werk
Beroepsbevolking zijn alle werkenden en werklozen (=arbeidsaanbod)
Niet-beroepsbevolking zijn de mensen die niet werken en niet actief op zoek zijn naar betaald werk

Werkloosheidspercentage: Percentage van de beroepsbevolking dat werkloos is.
Participatiegraad: Beroepsbevolking als percentage van de totale bevolking.

De gesloten economie op lange termijn:
Aanbodzijde:
Productiefunctie: Reëel BBP=Y=F(K, L)
Aanname: K en L zijn exogeen -> Y is exogeen (gegeven)
W=nominaal loon
R=nominale prijs kapitaal
P=prijs productie
Y=reëel BBP
W/P= reëel loon (uitgedrukt in goederen)
R/P= reële prijs kapitaal (uitgedrukt in goederen)

Het aanbod van K en L is gegeven. De vraag naar L wordt bepaald op basis van winstmaximalisatie.
Maximale winst als: MPL = W/P
De vraag naar K wordt op de zelfde manier berekend: MPK = R/P

Vraagzijde:
 C= particuliere consumptie
o C=c(Y-T)
o MPC = Marginal propensity to consume (afgeleide van C naar Y) geeft de stijging van
C als gevolg van een stijging van Y-T met één eenheid -> altijd tussen 0 en 1!

,  I= particuliere investeringen
o I=I(r)
 ,r is hier de reële rente, dus gecorrigeerd voor inflatie
o I is negatief afhankelijk van r, dus als r stijgt daalt I




 G= overheidsbestedingen
o Bestedingen van de overheid aan goederen en diensten (dus geen
inkomensoverdracht)
o Aanname: G en T zijn exogeen
 Het is een gesloten economie (dus geen buitenland) -> NX=0

Invloed reële rente:
De Macro-economische vraag = Y = C+I+G = C(Y-T)+I(r)+G
Het Macro-economische aanbod = Y = F(K,L)
K en L zijn exogeen -> Y is exogeen
Y en T zijn exogeen -> C is exogeen
G is exogeen, dus alleen I(r) is endogeen. I is een functie van r, dus de reële rente zorgt voor
evenwicht op de markt voor goederen en diensten.

Financiele markt = markt voor loanable funds
Ook dit is een systeem op basis van vraag en aanbod
Vraag = investeringen
Aanbod = nationale besparingen
Prijs = reële rente