samenvatting macro-economie

Samenvatting macro-economie
Hoofdstuk 7: macro-economische productie, inkomens & bestedingen

Micro- & macro-economie

Micro: Perspectief: hoe nemen economische agenten (consumenten, bedrijven,
overheden) beslissingen?

- allocatieprobleem: welke inzet van kapitaal en arbeid?
- distributieprobleem: wie krijgt wat van de economische koek?

Macro: Perspectief: hoe beïnvloeden geaggregeerde economische beslissingen
de economie als geheel?

- stabilisatieprobleem: hoe wenden we alle schaarse middelen aan om het
natuurlijk output niveau te bereiken?
- Wat bepaalt economische aggregaten zoals nationaal product,
werkloosheid, inflatie, saldo betalingsbalans,…?

1. Inleiding

Markt -> referentiepunt om domeinen macro & micro eco te situeren

Gedrag eco agenten op ind markten (dom micro) -> marktresultaten aggregeren
-> zicht op hele eco -> macro

2. Productie, toegevoegde waarde & factorvergoedingen

Productie: gericht op eco goederen & diensten voortbrengen die uiteindelijk
dienen om in menselijke behoeften te voldoen

 Creëren van nut
 Productie verloopt in stadia -> productiefasen -> in elke stadium waarde
toegevoegd aan goed -> toegevoegde waarde (dubbeltellingen vermijden)

Eenvoudig voorbeeld: productie van schoenen

- Verschillende productiefasen:

 Bewerken huiden (huidenhandel)

 Leder van maken (leerlooierijen)

 Verwerken tot schoenen (schoenfabriek)

 Aan consumenten verkopen (schoenwinkel)

Finaal goed: goed (of dienst) dat in bepaalde periode wordt voortgebracht & dat
in diezelfde periode niet in een volgende productiefase opgaat

 Grootste deel geproduceerde goederen niet meegerekend worden bij
bepaling vd waarde vd macro-eco productie (voor alle voortgebrachte
goederen in beschouwde periode in volgend productiestadium opgegaan)

We hebben dus: W = A-M = F

1

,& De waarde van de productie =

- de waarde van de finale goederen
(verkoopprijs in de winkel);
- de som van de toegevoegde waarden
- de som van de factorvergoedingen

verdere uitwerking: voorraden

- Niet alle goederen worden doorverkocht in
dezelfde periode (voorraden)
- Waarde van de productie opgesplitst in:

• Verkopen
• Wijzigingen in de voorraden

3. Voorraden

In praktijk leggen bedrijven voorraden aan

 Waarde productie uitsplitsen id eigenlijke verkopen vd bedrijven enerzijds
& wijzigingen in voorraden anderzijds
 Eindvoorraden: voorraden aan einde productiefase (afgewerkte producten,
grondstoffen, hulpstoffen & half afgewerkte producten in intermediaire
productiefase)


We hebben nu dan: W = A - M =
A1 + Ve -M=F

(met A1 totale verkopen en
Ve veranderingen in de
eindvoorraad)




De waarde van de productie =

- de waarde van de finale goederen (waarde schoenen in de winkel en
de waarde van de aangelegde voorraden);
- de som van de toegevoegde waarden;
- de som van de factorvergoedingen
verdere uitwerking:

- Uitsplitsing van de verschillende soorten factorvergoedingen:


2

,  “Eigenlijke” factorvergoedingen F1 (loonsom, pachtsom, intrestsom)

 Winst π

- Komen uiteindelijk allemaal bij de gezinnen terecht als inkomen (Y).
- We krijgen daarom:
- W = A - M = A1 + Ve - M= F = F1 + π = Y
- Slijtage van duurzame kapitaalgoederen
 = Afschrijvingen of Depreciatie (D)
- Bruto nationaal product
 men heeft geen rekening gehouden met depreciatie
- Netto nationaal product
 = bruto nationaal product – depreciatie
 W – D = F1 + π – D = Y – D
F1 + π= Netto--factorvergoedingen Y-D= netto-inkomen

4. Soorten factorvergoedingen
- Onderscheid arbeid, kapitaal, natuur <-> ondernemersinitiatief
- A, K, N: eigenlijke PF

3 categorieën:

- Loonsom als vergoeding voor A
- Rente als vergoeding voor K
- Pachtsom als vergoeding voor N
 Vergoeding bedongen of contractueel vastgelegd


TW > som factorvergoedingen
 Resterende bedrag = ondernemerswinst
 Vergoeding O, niet bij voorbaat vastgelegd

Winst= wat overblijft van TW, na aftrek eigenlijke factorvergoedingen
 Schumpter: winst vormt vergoeding voor dynamische ondernemer die
PF op vernieuwde wijze combineert, uitvindingen toepast & nieuwe
producten op markt brengt -> ondernemerswinst= vergoeding van zijn
inzicht & bereidheid risico te nemen
 Marx: winst -> resultaat kapitalistische uitbuiting van arbeid

 Factorvergoedingen F -> uitgesplitst in eigenlijke factorvergoedingen
(F1) & ondernemerswinst (π)
 Vergoeding PF -> inkomen gezinnen
 Loon -> vergoeding geleverde arbeid, winst -> dividenden, rente ->
spaarvergoeding
 Macro-eco: Y -> totale vergoedingen die alle eigenaars van PF samen
hebben ontvangen
 W= A – M= A1 + Ve – M = F = F1 + π = Y
 Waarde productie (tot TW) = waarde inkomen (fundamentele
gelijkheid)
 Elke TW -> inkomen voor eigenaars PF

3

, 5. Bruto- vs nettoproduct

Duurzame K-goederen -> onderhevig aan slijtage
 Productiecapaciteit bestaande K-voorraad in stand houden ->
investeringen!
 Vervangingsinvesteringen -> waarde = afschrijvingen of depreciatie (D)
-> in boekhouding
 W – D = F1 + π – D = Y – D
 Brutoproduct (W) – depreciatie (D) = nettoproduct
 Netto TW -> betere indicator voor productie ve land -> geeft productie
weer die land heeft gerealiseerd zonder kapitaalvoorraad te teren



6. Fundamentele gelijkheid tussen waarde vd productie, inkomen &
bestedingen

Economie -> bestaat uit alleen gezinnen & bedrijven (ter vereenvoudiging)
 Bestedingen -> consumptie gezinnen & investeringen bedrijven

Nat product = nat inkomen = bestedingen vh nat product

- Waarde van de productie: nationaal product (W)
- Som van alle factorvergoedingen: nationaal inkomen (Y)
- Som van alle bestedingen
• Economie met enkel gezinnen en bedrijven
 consumptie (C)
 + investeringen (Iep)
• Vervangingsinvesteringen
• Uitbreidingsinvesteringen
• Voorraadinvesteringen


Bruto I:

- Vervangingsinvesteringen
- Uitbreidingsinvesteringen
- Voorraadinvesteringen




- Vervangingsinvesteringen= investeringen die kapitaalvoorraad op peil
houden
- Uitbreidingsinvesteringen= toevoegingen van reële productiemiddelen
aan de bestaande hoeveelheid kapitaalgoederen

4