Hoofdstuk 5 actuele vraagstukken
5.1 een uniek ecosysteem
In Amazonië in Noord-Brazilië wordt een bijzonder ecosysteem bedreigd. Een ecosysteem is een
samenhangend geheel van planten en dieren en niet-levende onderdelen in een gebied. Het Zuid-
Amerikaanse regenwoud is het oudste en grootste ecosysteem ter wereld. Het strekt zich uit over
meerdere landen, maar het grootste gedeelte ligt in Brazilië.
In een ecosysteem vinden voortdurend kleine veranderingen plaats. Die dynamiek heeft
bijvoorbeeld te maken met de verandering van seizoenen. De biodiversiteit in het tropische
regenwoud is ongekend hoog. Het bos bestaat grofweg uit drie etages. De hoge bomen vormen met
elkaar een dicht bladerdek. Op ongeveer 25 tot 35 meter hoogte een aantal woudreuzen van 50
meter hoog steekt daar nog bovenuit. Hier leven apen, vogels en vele insecten soorten. De middelste
etage bestaat uit bomen en struiken van enkele meters hoog. Hier leven veel boomkikkers. De
onderste etalage is de bosvloer. Door het dichte bladerdek van hogere etages is het hier vrij donker
en groeien er weinig planten.
De draagkracht, het vermogen van een ecosysteem om te herstellen van invloeden van buitenaf, is
bij een tropisch regenwoud niet groot.
De amazone heeft een lange waterkringloop. Voor elk gebied kun je een waterbalans berekenen
De ontbossing levert een grote bijdrage aan het versterkte broeikaseffect. De bijdrage van
ontbossing aan klimaatverandering heeft te maken met het verstoren van de koolstofkringloop.
Brazilianen moeten net als bijna alle landen gaan werken aan de koolstofreductie (CO₂-reductie).
Afremmen van de ontbossing kan daaraan een grote bijdrage leveren
5.2 ontginning van Amazonië
Meer dan een vijfde deel van het Amazonewoud is al verdwenen, vooral door ontginning aan de
zuid- en oostkant.
Grote ondernemingen zorgen voor commerciële houtkap. Ze kappen de bomen, die bijzondere
soorten hardhout opleveren.
Doordat veel delfstoffen aan of vlak bij het aardoppervlak liggen, worden deze grondstoffen in
dagbouwmijnen afgegraven. In het oerwoud worden veel stuwdammen en stuwmeren aangelegd
om hydro-elektriciteit op te wekken.
Grondbezitters mogen slechts een klein deel van hun grond ontbossen en worden rivieroevers en
hellingen beter beschermd. Voor het kappen van bomen moet je een vergunning aanvragen. De
vergunningen moeten de illegale houtkap verminderen
In de boswet heeft de overheid sinds het begin van deze eeuw ook regelingen opgenomen over de
landrechten van de inheemse bevolking. Er zijn reservaten aangewezen zodat hun leefomgeving
beschermd wordt.
In de westerse wereld worden vaak protestacties gehouden tegen het kappen van hout in tropische
regenwouden. De publieke opinie wordt flink beïnvloed door non-gouvernementele organisaties
(ngo’s). Bij ngo’s die zich met natuur en milieu bezighouden, staat duurzaam landgebruik hoog in het
vaandel
5.1 een uniek ecosysteem
In Amazonië in Noord-Brazilië wordt een bijzonder ecosysteem bedreigd. Een ecosysteem is een
samenhangend geheel van planten en dieren en niet-levende onderdelen in een gebied. Het Zuid-
Amerikaanse regenwoud is het oudste en grootste ecosysteem ter wereld. Het strekt zich uit over
meerdere landen, maar het grootste gedeelte ligt in Brazilië.
In een ecosysteem vinden voortdurend kleine veranderingen plaats. Die dynamiek heeft
bijvoorbeeld te maken met de verandering van seizoenen. De biodiversiteit in het tropische
regenwoud is ongekend hoog. Het bos bestaat grofweg uit drie etages. De hoge bomen vormen met
elkaar een dicht bladerdek. Op ongeveer 25 tot 35 meter hoogte een aantal woudreuzen van 50
meter hoog steekt daar nog bovenuit. Hier leven apen, vogels en vele insecten soorten. De middelste
etage bestaat uit bomen en struiken van enkele meters hoog. Hier leven veel boomkikkers. De
onderste etalage is de bosvloer. Door het dichte bladerdek van hogere etages is het hier vrij donker
en groeien er weinig planten.
De draagkracht, het vermogen van een ecosysteem om te herstellen van invloeden van buitenaf, is
bij een tropisch regenwoud niet groot.
De amazone heeft een lange waterkringloop. Voor elk gebied kun je een waterbalans berekenen
De ontbossing levert een grote bijdrage aan het versterkte broeikaseffect. De bijdrage van
ontbossing aan klimaatverandering heeft te maken met het verstoren van de koolstofkringloop.
Brazilianen moeten net als bijna alle landen gaan werken aan de koolstofreductie (CO₂-reductie).
Afremmen van de ontbossing kan daaraan een grote bijdrage leveren
5.2 ontginning van Amazonië
Meer dan een vijfde deel van het Amazonewoud is al verdwenen, vooral door ontginning aan de
zuid- en oostkant.
Grote ondernemingen zorgen voor commerciële houtkap. Ze kappen de bomen, die bijzondere
soorten hardhout opleveren.
Doordat veel delfstoffen aan of vlak bij het aardoppervlak liggen, worden deze grondstoffen in
dagbouwmijnen afgegraven. In het oerwoud worden veel stuwdammen en stuwmeren aangelegd
om hydro-elektriciteit op te wekken.
Grondbezitters mogen slechts een klein deel van hun grond ontbossen en worden rivieroevers en
hellingen beter beschermd. Voor het kappen van bomen moet je een vergunning aanvragen. De
vergunningen moeten de illegale houtkap verminderen
In de boswet heeft de overheid sinds het begin van deze eeuw ook regelingen opgenomen over de
landrechten van de inheemse bevolking. Er zijn reservaten aangewezen zodat hun leefomgeving
beschermd wordt.
In de westerse wereld worden vaak protestacties gehouden tegen het kappen van hout in tropische
regenwouden. De publieke opinie wordt flink beïnvloed door non-gouvernementele organisaties
(ngo’s). Bij ngo’s die zich met natuur en milieu bezighouden, staat duurzaam landgebruik hoog in het
vaandel
