Biologie samenvatting Hoofdstuk 3 - Onderzoek doen

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 3: Onderzoek doen

Paragraaf 1 - Waarneming: je eten bederft

 Bij problemen met voeding zijn er 3 typen verontreiniging:
- Fysische (bijv. met stukjes glas of plastic)
- Chemische (bijv. met hormonen of gifstoffen)
- Biologische (bijv. met micro-organismen)
 Micro-organismen zijn alle organismen die zo klein zijn dat je ze niet met het blote oog kunt
zien, bacteriën en schimmels
 Deze heterotrofe organismen zijn voor hun organische stoffen afhankelijk van andere
organismen, ze halen hun voedingstoffen uit appels of vlees. Het voedsel bederft.
 Ongewenste bacteriën zoals de salmonellabacterie en schimmels in voedsel kunnen je een
voedselinfectie geven, een besmetting via het voedsel.
 De bacteriën en schimmels kunnen ook toxinen (giftige stoffen) afgeven, die je ziek maken: je
hebt een voedselvergiftiging. Die kan ook door oorzaken ontstaan zoals
bestrijdingsmiddelen.
 Toxinen in het water dood vissen in de zomer. Het water is dan ook ongeschikt om te
zwemmen als je per ongeluk een slok neemt.
 Pinda’s, noten en gedroogd fruit kunnen besmet zijn met een schimmel die aflatoxine
afgeeft, wat in hoge concentratie dodelijk is, lage concentratie leidt tot lever schaden.
 Bacteriën vermeerderen zich door deling. Onder gunstige omstandigheden kan deze
ongeslachtelijke voortplanting 2 tot 3x per uur plaats vinden. Er ontstaat een kolonie, ze zijn
identiek aan elkaar. Ze hebben allemaal hetzelfde DNA, het zijn klonen van elkaar.
 Bij voedselgebrek vormen bacteriën grote aantallen sporen, daarin staan de levensprocessen
stil. De sporen hebben geen last van kou of hitte. De sporen kunnen zich naar een aantal
jaren op geschikte bodem weer kiemen. De levende bacteriecel gaat zich vervolgens weer
delen.
 Schimmels groeien op en in hun voedsel. Ze verteren het voedsel extracellulair, buiten de
cel, en nemen de verteringsproducten vervolgens op.
 Schimmels bestaan uit lange draden die 1 cel dik zijn. Dit levert een pluizig geheel op: het
schimmelpluis of mycelium.
 Aan het uiteinden vormen schimmeldraden sporendragers. De sporen verspreiden zich door
de lucht en groeien weer uit tot nieuwe mycelium als ze op geschikte grond vallen.
 Schimmelcellen zijn met een lichtmicroscoop goed waar te nemen. Ze worden herkend aan
hun vorm, vorm van sporendragers en de kleur van de sporen.
 Bacteriën opsporen is lastig. Daarom worden ze gekweekt op agarplaten, speciale steriele
voedingsbodems. De bacteriën kunnen dan ongeremd delen tot kolonies, is met het blote
oog zichtbaar.
 Bacteriën worden herkend aan de kleur, vorm en de glans van de kolonie.
 Een nauwkeuriger manier om bacteriën te herkennen is door naar het DNA te kijken.
 Virussen, ze bederven ons voedsel niet, maar vormen wel een grote aanslag op onze
gezondheid. Zijn een apart verschijnsel, ze bezitten niet alle levenskenmerken.
 Virussen bestaan uit stukjes erfelijk materiaal omgeven door een eiwitmantel. Virussen kun
je bekijken met een elektronenmicroscoop. Virussen laten zich vermeerderen door een
gastheercel, ze dwingen de cel nieuwe virussen te produceren.
 Hygiëne is bij het bereiden van voedsel erg belangrijk