Hoorcollege Hormoontherapie, Immunotherapie, Targeted therapie en Medicamenteuze
pijnbestrijding
Hormonale therapie: bij hormoongevoelige tumoren
1.Glucocorticosteroïden
2.Thyreoïdhormonen
3.Geslachtshormonen en anti-hormonen
Indicatie: tumoren met hormoon afhankelijke groei
Glucocorticosteroïden
Vooral bij hematologische maligniteiten, en vooral bij maligniteiten waarbij het gaat
om de deling van lymfocyten
o Lymfatische leukemieën
o Lymfomen
o Mycosis fungoïdes
o Ziekte van Kahler (bot lost op)
We geven deze Glucocorticosteroïden als ondersteuning van de kuur omdat deze
lymfolitisch werken zonder de rest van de bloedvorming te remmen. Dat is gunstig want
chemotherapie remt alle celvorming en deze manier niet.
Ook bij:
o Gemetastaseerd mammacarcinoom
o Hypercalciëmie t.g.v. skeletmeta’s of ziekte van Kahler
o Verhoogde hersendruk door Cerebraal oedeem t.g.v. hersenmeta’s
o Adjuvans bij preventie van misselijkheid en braken bij gebruik van oncolytica
o Gunstig effect op: pijn, stemming, eetlust
o Er zijn ook mensen die juist een slechtere stemming krijgen van
corticosteroïden
Thyreoïdhormonen (schildklierhormonen) worden heel specifiek toegepast bij
schildkliercarcinomen. Vooral bij schildkliercarcinomen die nog heel erg lijken op het
oorspronkelijke weefsel, we spreken dan van goed gedifferentieerd schildkliercarcinoom.
Thyreomimetica: levothyroxine (Eltroxin®, Euthyrax®, Thyrax duotab®)
o Mimetica: stoffen die erg lijken op schildklierhormoon
Indicatie: gedifferentieerd schildkliercarcinoom
Suppressie van TSH
Bij zo’n schildklierhormoon kunnen we als aanvullende behandeling Thyreoïdhormoon
geven. Ze zijn sowieso al nodig als substitutie behandeling omdat bij schildkliercarcinomen
vaak de schildklier verwijderd wordt en je dan sowieso schildklierhormoon nodig bent voor
een goed functioneren.
, Wanneer je net ietsje meer geeft dan voor een normale schildklierfunctie dan zie je dat TSH
(thyreoïd stimulerend hormoon) vorming in de hypofyse wordt onderdrukt door negatieve
feedback. TSH is een hormoon dat niet alleen de schildklier stimuleert om
schildklierhormoon te maken maar ook de schildklier kan stimuleren om te groeien.
Wanneer je dit hormoon dus remt zullen ook uitgezaaide schildkliertumoren kleiner worden,
en dus deze cellen minder de neiging krijgen om te groeien.
Geslachtshormonen en anti-hormonen
Mammacarcinoom
o Oestrogeen receptor positieve tumor (ER-positief) - 80% van de
mammacarcinomen= Dit betekent dat oestrogeen de groei of uitzaaiing van
de tumor stimuleert. Dus je wilt een vermindering van oestrogeen
o Progestageen receptor positieve tumor (PR-positief)- 65% van de ER-positieve
tumoren. = Dit betekent dat progestageen de groei of uitzaaiing van de tumor
stimuleert.
Toepassing:
o Neoadjuvant: vooraf aan chemo of radiotherapie om de tumor kleiner te
maken voordat je gaat opereren
o Adjuvant: na operatie en radiotherapie. Om achtergebleven tumorcellen (niet
detecteerbaar of micro uitzaaiingen) te bestrijden
o Palliatief: uitzaaiingen kleiner te laten worden of verspreiding ervan te
remmen
Prostaatcarcinoom
o androgeenreceptor (testosteron) te remmen (anti androgenen).
Geslachtshormonen en anti-hormonen
Anti-oestrogenen
o Tamoxifen, Merknaam: (Nolvadex®, Tamoplex®)
o Raloxifeen, merknaam: (Evista®) SERM (selectieve oestrogeen receptor
modulator
Werking: blokkeert oestrogeen receptor in tumor; werkt elders zwak oestrogeen.
Raloxifeen heeft een heel duidelijke een antioestrogene werking op het
borstklierweefsel en uitzaaiingen. Maar aan de andere kant heeft het een oestrogene
werking op het bot. Dus mensen met osteoporose krijgen raloxifeen om
osteoporotische fracturen te voorkomen.
Indicaties bij mammacarcinoom zijn enerzijds adjuvant bij vrouwen met een hoog
risico bij uitzaaiingen op afstand. Ook wordt het dan gedurende 5 jaar gegeven, ook
wordt het als palliatieve behandeling gegeven bij mammacarcinoom bij
premenopausale uitzaaiingen. Premenopausale vrouwen hebben nog hun eigen
oestrogeenproductie en door de oestrogeenreceptor te blokkeren met dit middel kan
het oestrogeen geen effect op de tumorcellen hebben.
Bijwerkingen Tamoxifen en Raloxifeen
o Opvliegers
pijnbestrijding
Hormonale therapie: bij hormoongevoelige tumoren
1.Glucocorticosteroïden
2.Thyreoïdhormonen
3.Geslachtshormonen en anti-hormonen
Indicatie: tumoren met hormoon afhankelijke groei
Glucocorticosteroïden
Vooral bij hematologische maligniteiten, en vooral bij maligniteiten waarbij het gaat
om de deling van lymfocyten
o Lymfatische leukemieën
o Lymfomen
o Mycosis fungoïdes
o Ziekte van Kahler (bot lost op)
We geven deze Glucocorticosteroïden als ondersteuning van de kuur omdat deze
lymfolitisch werken zonder de rest van de bloedvorming te remmen. Dat is gunstig want
chemotherapie remt alle celvorming en deze manier niet.
Ook bij:
o Gemetastaseerd mammacarcinoom
o Hypercalciëmie t.g.v. skeletmeta’s of ziekte van Kahler
o Verhoogde hersendruk door Cerebraal oedeem t.g.v. hersenmeta’s
o Adjuvans bij preventie van misselijkheid en braken bij gebruik van oncolytica
o Gunstig effect op: pijn, stemming, eetlust
o Er zijn ook mensen die juist een slechtere stemming krijgen van
corticosteroïden
Thyreoïdhormonen (schildklierhormonen) worden heel specifiek toegepast bij
schildkliercarcinomen. Vooral bij schildkliercarcinomen die nog heel erg lijken op het
oorspronkelijke weefsel, we spreken dan van goed gedifferentieerd schildkliercarcinoom.
Thyreomimetica: levothyroxine (Eltroxin®, Euthyrax®, Thyrax duotab®)
o Mimetica: stoffen die erg lijken op schildklierhormoon
Indicatie: gedifferentieerd schildkliercarcinoom
Suppressie van TSH
Bij zo’n schildklierhormoon kunnen we als aanvullende behandeling Thyreoïdhormoon
geven. Ze zijn sowieso al nodig als substitutie behandeling omdat bij schildkliercarcinomen
vaak de schildklier verwijderd wordt en je dan sowieso schildklierhormoon nodig bent voor
een goed functioneren.
, Wanneer je net ietsje meer geeft dan voor een normale schildklierfunctie dan zie je dat TSH
(thyreoïd stimulerend hormoon) vorming in de hypofyse wordt onderdrukt door negatieve
feedback. TSH is een hormoon dat niet alleen de schildklier stimuleert om
schildklierhormoon te maken maar ook de schildklier kan stimuleren om te groeien.
Wanneer je dit hormoon dus remt zullen ook uitgezaaide schildkliertumoren kleiner worden,
en dus deze cellen minder de neiging krijgen om te groeien.
Geslachtshormonen en anti-hormonen
Mammacarcinoom
o Oestrogeen receptor positieve tumor (ER-positief) - 80% van de
mammacarcinomen= Dit betekent dat oestrogeen de groei of uitzaaiing van
de tumor stimuleert. Dus je wilt een vermindering van oestrogeen
o Progestageen receptor positieve tumor (PR-positief)- 65% van de ER-positieve
tumoren. = Dit betekent dat progestageen de groei of uitzaaiing van de tumor
stimuleert.
Toepassing:
o Neoadjuvant: vooraf aan chemo of radiotherapie om de tumor kleiner te
maken voordat je gaat opereren
o Adjuvant: na operatie en radiotherapie. Om achtergebleven tumorcellen (niet
detecteerbaar of micro uitzaaiingen) te bestrijden
o Palliatief: uitzaaiingen kleiner te laten worden of verspreiding ervan te
remmen
Prostaatcarcinoom
o androgeenreceptor (testosteron) te remmen (anti androgenen).
Geslachtshormonen en anti-hormonen
Anti-oestrogenen
o Tamoxifen, Merknaam: (Nolvadex®, Tamoplex®)
o Raloxifeen, merknaam: (Evista®) SERM (selectieve oestrogeen receptor
modulator
Werking: blokkeert oestrogeen receptor in tumor; werkt elders zwak oestrogeen.
Raloxifeen heeft een heel duidelijke een antioestrogene werking op het
borstklierweefsel en uitzaaiingen. Maar aan de andere kant heeft het een oestrogene
werking op het bot. Dus mensen met osteoporose krijgen raloxifeen om
osteoporotische fracturen te voorkomen.
Indicaties bij mammacarcinoom zijn enerzijds adjuvant bij vrouwen met een hoog
risico bij uitzaaiingen op afstand. Ook wordt het dan gedurende 5 jaar gegeven, ook
wordt het als palliatieve behandeling gegeven bij mammacarcinoom bij
premenopausale uitzaaiingen. Premenopausale vrouwen hebben nog hun eigen
oestrogeenproductie en door de oestrogeenreceptor te blokkeren met dit middel kan
het oestrogeen geen effect op de tumorcellen hebben.
Bijwerkingen Tamoxifen en Raloxifeen
o Opvliegers
