,Titel: Sociale hygiëne
Jaar: 2024
Druk: 4e (augustus 2024)
Soort: eBook
ISBN: 9789083099804
eISBN: 9789083099811
2
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 - Sociale Hygiëne 5
Hoofdstuk 2 - Gasten 15
Hoofdstuk 3 - Regelhandhaving 21
Hoofdstuk 4 - Risicogedrag bij regelhandhaving 26
Hoofdstuk 5 - Gespreksmodellen 32
Hoofdstuk 6 - Alcohol 38
Hoofdstuk 7 - Drugs 44
Hoofdstuk 8 - Tabak 49
Hoofdstuk 9 - Gokken 52
Hoofdstuk 10 - Veiligheidsvoorzieningen 55
Hoofdstuk 11 - Eindtermen en theorie 61
3
,Inleiding
Dit e-book bevat de lesstof voor het SVH Verklaring Sociale Hygiëne-examen. SVH
Sociale Hygiëne is bedoeld voor mensen die werkzaam zijn in de horeca. Het gaat
met name om organisaties of bedrijven die alcohol schenken, vanwege de
verplichting vanuit de Drank- en Horecawet (Alcoholwet) om een ’Verklaring
kennis en inzicht Sociale Hygiëne’ te hebben.
Sociale hygiëne is ook zeker van belang voor organisaties of bedrijven die geen
alcohol schenken. Sociale hygiëne gaat over veel relevante onderwerpen, zoals
arbeidsomgeving, gastgerichtheid, tabak, drugs of gokken en omgaan met de
praktijksituatie met behulp van gespreksmodellen.
Oefentoets.com
Dit e-book is een voorbereiding op de oefenvragen en proefexamens die worden
aangeboden via Oefentoets.com. De doelstelling van Oefentoets.com is om op
een effectieve wijze, digitaal kennis over te dragen. De website van
Oefentoets.com is geschikt om online te trainen met zowel de smartphone, iPad
als de computer. Het stelt de gebruiker in staat om overal en altijd te oefenen. In
de bus, vanuit een bibliotheek of gewoon vanuit huis. Als je een kort moment
hebt, kun je deze tijd effectief inzetten om je voor te bereiden op een examen.
Met de proefexamens van Oefentoets.com proberen we zo veel mogelijk het
officiële examen na te bootsen. Dit betekent dat we zowel het aantal vragen, de
tijdslimiet als de vraagstelling zo goed mogelijk benaderen.
Wijziging wetgeving
De Drank- en Horecawet is per 1 juli 2021 gewijzigd naar de Alcoholwet. De
wetgeving blijft bestaan maar zal ingrijpend veranderen met als doel
problematisch alcoholgebruik te verminderen en/of te voorkomen. Deze wijziging
staat ook wel bekend als de ‘alcoholwet’. De belangrijkste wijzigingen:
Hoofdlijnen
- Prijsacties met meer dan 25% korting zijn niet langer toegestaan.
- Regels voor verkoop op afstand van alcoholhoudende dranken.
- Strafbaarstelling volwassenen die alcohol doorgeven aan minderjarigen.
- Uitzondering strafbaarstelling 16- en 17-jarige test kopers in het kader van
toezicht.
- Uitzondering strafbaarstelling 14- en 15-jarige vmbo-leerlingen in het kader
van horeca stage.
- Grondslag voor onafhankelijke positie en vergoeding Landelijke
Examencommissie (LEC).
- Inrichting Besluit eisen inrichtingen DHW.
- Veranderen van de naam van de wet in Alcoholwet.
https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2022-08-15
4 van 66
,1.1 Doel sociale hygiëne?
1.2 De wet
1.3 Verantwoordelijkheden van leidinggevende
1.4 Horecabedrijf en de bedrijfsformule
● 1.4.1. Bedrijfssoorten
● 1.4.2. Doelgroepen
● 1.4.3. Bedrijfsformule (6 p's)
● 1.4.4. Gastvrijheidsformule
1.5 Alcoholverstrekkende bedrijven
1.6 Sociaal Hygiënisch beleid
5 van 66
,Wat betekent sociale hygiëne?
Hygiëne is afkomstig van het woord Hygieia, dat ‘godin van de reinheid en
gezondheid’ betekent. Sociale hygiëne in organisaties betekent dat de
ondernemer voor een goede gezondheid van de medewerkers en klanten zorgt.
Met het woord sociaal wordt ‘de samenleving’ (maatschappij) bedoeld. Dit zijn de
mensen om ons heen.
Definitie sociale hygiëne
Sociale hygiëne betekent dat mensen rekening met elkaar houden en respect
hebben voor elkaars lichamelijke en geestelijke gezondheid.
1.1 Doel sociale hygiëne
Gezelligheid en ontspanning van mensen gaat vaak samen met eten en drinken.
Te veel alcohol kan op langere termijn schade veroorzaken, waaronder
lichamelijke klachten en maatschappelijke problemen. Om dit te voorkomen
bestaat de Drank- en Horecawet. Deze wet stelt eisen aan de kennis van de
leidinggevende op het gebied van sociale hygiëne.
Het is voor een leidinggevende van belang dat hij kennis heeft over:
1. De invloed van alcohol op lichaam en geest (ook in combinatie met drugs
of medicijnen).
2. Alcoholmisbruik en verslaving.
3. De wet- en regelgeving van alcohol.
4. De kansspelautomaten en gokverslaving.
Sociale hygiëne is een verplicht hulpmiddel om verantwoord alcohol te schenken (verplicht
voor leidinggevenden)
Waarden en normen
Sociaal gedrag omvat onder andere waarden en normen.
Wij leren van jongs af aan de waarden en normen voor de omgeving waarin wij
leven (samenleving), onder andere door de omgeving thuis, op school, op het
werk of via de social media. De omgeving is ons referentiekader.
Sociaal gedrag is elkaar respecteren op basis van normen en waarden.
Een waarde is dat wat iemand nastreeft. Bijvoorbeeld: eerlijk zijn, lief en zorgzaam
zijn, delen van materialen of niet roken in gezelschap. Elk individu heeft in
principe zijn eigen waarden en kan deze zelf vormen en bepalen.
Een norm of een fatsoensnorm is door onze cultuur bepaald. Bijvoorbeeld: geen
voeten op de bank, opstaan voor ouderen in de tram, niet voordringen. De
normen zijn ‘in principe’ vanzelfsprekend voor elke Nederlander. Uiteraard zijn er
verschillen; de één drinkt uit een glas en de ander uit een fles. De bestaande
waarden vormen de normen. De normen zijn concrete gedragsregels.
6 van 66
,Ethiek
De filosofie over wat ‘goed’ of ‘fout’ is, wordt ook wel ethiek genoemd.
De waarden en fatsoensnormen bepalen hoe iemand zich moet gedragen en
worden moraal genoemd. Een persoon die zich houdt aan de waarden en
fatsoensnormen vertoont moreel gedrag. De omgeving bepaalt voor een groot
deel de normen en waarden.
1.2 De wet
Let op: Vanaf 1 juli 2021 is de Drank- en Horecawet gewijzigd naar de Alcoholwet.
Situatie tot 1 juli 2021
In de Drank- en Horecawet / Alcoholwet staat beschreven dat een
leidinggevende van een bedrijf waar alcohol wordt geschonken of verkocht de
volgende verplichtingen heeft:
- Verklaring van kennis en inzicht in de sociale hygiëne (de cursus die jij nu
volgt).
- Ingeschreven in het Register Sociale Hygiëne (na het behalen van het
examen).
In het Besluit kennis en inzicht sociale hygiëne Drank- en Horecawet staat
beschreven wat de leidinggevende moet kennen en kunnen.
Wat is een leidinggevende? (artikel 1 Alcoholwet)
Een leidinggevende is een persoon die dagelijks leiding geeft op de werkvloer.
Dit kan de (gevolmachtigde) eigenaar zijn maar ook een persoon van de
algemene leiding (niet-eigenaar).
Eisen leidinggevende (of medewerker) horeca en slijterijen (artikel 8.1
Alcoholwet)
- minimaal 21 jaar oud;
- geen vertoon van slecht gedrag;
- niet onder curatele staan.
Er moet tijdens de openingstijden minimaal één leidinggevende aanwezig zijn
die vermeld staat in de horecavergunning.
Een leidinggevende moet ingeschreven staan in het Register Sociale Hygiëne
Uitzondering: voor een eigenaar die niet op de werkvloer werkzaam is, is geen
inschrijving in het register vereist (artikel 8.4 Alcoholwet).
Er is tenminste één leidinggevende aanwezig tijdens de openingstijden (artikel
24.1 Alcoholwet). Let op: deze leidinggevende moet ook in het aanhangsel van de
drank- en horecavergunning staan vermeld. Deze vergunning wordt verstrekt
door de gemeente.
Op een locatie waar men alcoholhoudende dranken schenkt, mag geen persoon
werken jonger dan 16 jaar (artikel 24.3 Alcoholwet). Let op: in de keuken mag wel
een 15-jarige (of jonger) werken!
Het is verboden om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 18 jaar.
7 van 66
, Situatie vanaf 1 juli 2021
Vanaf 1 juli 2021 is de Drank- en Horecawet gewijzigd naar de Alcoholwet. Dit
betekent onder andere:
1. Het begrip leidinggevende verandert.
2. Er komt een landelijke commissie sociale hygiëne.
3. Er geldt een verbod op prijsacties alcohol.
4. Wederverstrekking wordt strafbaar.
Leidinggevende
Bij een leidinggevende vindt geen toets meer plaats op een strafrechtelijk
verleden. Dit geldt alleen nog maar voor de eigenaar van een horecabedrijf.
De voorwaarden van een leidinggevende in een horecabedrijf zijn.
● Minimaal 21 jaar oud zijn.
● Het diploma sociale hygiëne in bezit hebben.
Landelijke commissie sociale hygiëne
Er komt een landelijke commissie sociale hygiëne, die nagaat of er is voldaan aan
de inschrijving in het Register sociale hygiëne
Verbod prijsacties alcohol
De nieuwe Alcoholwet biedt de gemeenten de mogelijkheid om een verbod op
prijsacties bij de verkoop van alcohol te bepalen. Een korting van meer dan 40%
op de reguliere prijs van de horeca kan hiermee beperkt of verboden worden. Dit
gaat om prijsacties die 24 uur of korter duren. Denk bijvoorbeeld aan piekuur voor
alcohol.
Wederverstrekking alcohol strafbaar
Wederverstrekking is dat een meerderjarige alcohol koopt en geeft aan een
minderjarige. De persoon die alcohol verstrekt aan de minderjarige (dus een klant
aan een klant) kan worden bestraft. Voor 1 juli 2021 was het alleen mogelijk om de
minderjarige aan te spreken of de minderjarige een boete te geven.
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
In de Arbowet staat op welke wijze een werkgever moet zorgen voor goede
werkomstandigheden voor zijn/haar werknemers.
Paracommerciële rechtspersonen
Een paracommerciële rechtspersoon is een stichting of vereniging die zich richt
op creatieve, sportieve, educatieve of andere sociale activiteiten. De hoofdactiviteit
van de rechtspersoon is niet de verkoop van alcoholische dranken.
Wanneer er alcohol geschonken wordt in een bedrijf van een paracommerciële
rechtspersoon, dan is dit toegestaan als er tenminste twee leidinggevenden
voldoen aan de eisen van artikel 8 lid 6 van de Alcoholwet.
Alcohol schenken mag uitsluitend als:
1. er een leidinggevende aanwezig is met een Verklaring kennis en inzicht
Sociale Hygiëne.
of
2. een vrijwilliger een Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA) heeft. Er
is een verplichte registratie van de vrijwilligers die deze instructies hebben
gekregen.
8 van 66
Jaar: 2024
Druk: 4e (augustus 2024)
Soort: eBook
ISBN: 9789083099804
eISBN: 9789083099811
2
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 - Sociale Hygiëne 5
Hoofdstuk 2 - Gasten 15
Hoofdstuk 3 - Regelhandhaving 21
Hoofdstuk 4 - Risicogedrag bij regelhandhaving 26
Hoofdstuk 5 - Gespreksmodellen 32
Hoofdstuk 6 - Alcohol 38
Hoofdstuk 7 - Drugs 44
Hoofdstuk 8 - Tabak 49
Hoofdstuk 9 - Gokken 52
Hoofdstuk 10 - Veiligheidsvoorzieningen 55
Hoofdstuk 11 - Eindtermen en theorie 61
3
,Inleiding
Dit e-book bevat de lesstof voor het SVH Verklaring Sociale Hygiëne-examen. SVH
Sociale Hygiëne is bedoeld voor mensen die werkzaam zijn in de horeca. Het gaat
met name om organisaties of bedrijven die alcohol schenken, vanwege de
verplichting vanuit de Drank- en Horecawet (Alcoholwet) om een ’Verklaring
kennis en inzicht Sociale Hygiëne’ te hebben.
Sociale hygiëne is ook zeker van belang voor organisaties of bedrijven die geen
alcohol schenken. Sociale hygiëne gaat over veel relevante onderwerpen, zoals
arbeidsomgeving, gastgerichtheid, tabak, drugs of gokken en omgaan met de
praktijksituatie met behulp van gespreksmodellen.
Oefentoets.com
Dit e-book is een voorbereiding op de oefenvragen en proefexamens die worden
aangeboden via Oefentoets.com. De doelstelling van Oefentoets.com is om op
een effectieve wijze, digitaal kennis over te dragen. De website van
Oefentoets.com is geschikt om online te trainen met zowel de smartphone, iPad
als de computer. Het stelt de gebruiker in staat om overal en altijd te oefenen. In
de bus, vanuit een bibliotheek of gewoon vanuit huis. Als je een kort moment
hebt, kun je deze tijd effectief inzetten om je voor te bereiden op een examen.
Met de proefexamens van Oefentoets.com proberen we zo veel mogelijk het
officiële examen na te bootsen. Dit betekent dat we zowel het aantal vragen, de
tijdslimiet als de vraagstelling zo goed mogelijk benaderen.
Wijziging wetgeving
De Drank- en Horecawet is per 1 juli 2021 gewijzigd naar de Alcoholwet. De
wetgeving blijft bestaan maar zal ingrijpend veranderen met als doel
problematisch alcoholgebruik te verminderen en/of te voorkomen. Deze wijziging
staat ook wel bekend als de ‘alcoholwet’. De belangrijkste wijzigingen:
Hoofdlijnen
- Prijsacties met meer dan 25% korting zijn niet langer toegestaan.
- Regels voor verkoop op afstand van alcoholhoudende dranken.
- Strafbaarstelling volwassenen die alcohol doorgeven aan minderjarigen.
- Uitzondering strafbaarstelling 16- en 17-jarige test kopers in het kader van
toezicht.
- Uitzondering strafbaarstelling 14- en 15-jarige vmbo-leerlingen in het kader
van horeca stage.
- Grondslag voor onafhankelijke positie en vergoeding Landelijke
Examencommissie (LEC).
- Inrichting Besluit eisen inrichtingen DHW.
- Veranderen van de naam van de wet in Alcoholwet.
https://wetten.overheid.nl/BWBR0002458/2022-08-15
4 van 66
,1.1 Doel sociale hygiëne?
1.2 De wet
1.3 Verantwoordelijkheden van leidinggevende
1.4 Horecabedrijf en de bedrijfsformule
● 1.4.1. Bedrijfssoorten
● 1.4.2. Doelgroepen
● 1.4.3. Bedrijfsformule (6 p's)
● 1.4.4. Gastvrijheidsformule
1.5 Alcoholverstrekkende bedrijven
1.6 Sociaal Hygiënisch beleid
5 van 66
,Wat betekent sociale hygiëne?
Hygiëne is afkomstig van het woord Hygieia, dat ‘godin van de reinheid en
gezondheid’ betekent. Sociale hygiëne in organisaties betekent dat de
ondernemer voor een goede gezondheid van de medewerkers en klanten zorgt.
Met het woord sociaal wordt ‘de samenleving’ (maatschappij) bedoeld. Dit zijn de
mensen om ons heen.
Definitie sociale hygiëne
Sociale hygiëne betekent dat mensen rekening met elkaar houden en respect
hebben voor elkaars lichamelijke en geestelijke gezondheid.
1.1 Doel sociale hygiëne
Gezelligheid en ontspanning van mensen gaat vaak samen met eten en drinken.
Te veel alcohol kan op langere termijn schade veroorzaken, waaronder
lichamelijke klachten en maatschappelijke problemen. Om dit te voorkomen
bestaat de Drank- en Horecawet. Deze wet stelt eisen aan de kennis van de
leidinggevende op het gebied van sociale hygiëne.
Het is voor een leidinggevende van belang dat hij kennis heeft over:
1. De invloed van alcohol op lichaam en geest (ook in combinatie met drugs
of medicijnen).
2. Alcoholmisbruik en verslaving.
3. De wet- en regelgeving van alcohol.
4. De kansspelautomaten en gokverslaving.
Sociale hygiëne is een verplicht hulpmiddel om verantwoord alcohol te schenken (verplicht
voor leidinggevenden)
Waarden en normen
Sociaal gedrag omvat onder andere waarden en normen.
Wij leren van jongs af aan de waarden en normen voor de omgeving waarin wij
leven (samenleving), onder andere door de omgeving thuis, op school, op het
werk of via de social media. De omgeving is ons referentiekader.
Sociaal gedrag is elkaar respecteren op basis van normen en waarden.
Een waarde is dat wat iemand nastreeft. Bijvoorbeeld: eerlijk zijn, lief en zorgzaam
zijn, delen van materialen of niet roken in gezelschap. Elk individu heeft in
principe zijn eigen waarden en kan deze zelf vormen en bepalen.
Een norm of een fatsoensnorm is door onze cultuur bepaald. Bijvoorbeeld: geen
voeten op de bank, opstaan voor ouderen in de tram, niet voordringen. De
normen zijn ‘in principe’ vanzelfsprekend voor elke Nederlander. Uiteraard zijn er
verschillen; de één drinkt uit een glas en de ander uit een fles. De bestaande
waarden vormen de normen. De normen zijn concrete gedragsregels.
6 van 66
,Ethiek
De filosofie over wat ‘goed’ of ‘fout’ is, wordt ook wel ethiek genoemd.
De waarden en fatsoensnormen bepalen hoe iemand zich moet gedragen en
worden moraal genoemd. Een persoon die zich houdt aan de waarden en
fatsoensnormen vertoont moreel gedrag. De omgeving bepaalt voor een groot
deel de normen en waarden.
1.2 De wet
Let op: Vanaf 1 juli 2021 is de Drank- en Horecawet gewijzigd naar de Alcoholwet.
Situatie tot 1 juli 2021
In de Drank- en Horecawet / Alcoholwet staat beschreven dat een
leidinggevende van een bedrijf waar alcohol wordt geschonken of verkocht de
volgende verplichtingen heeft:
- Verklaring van kennis en inzicht in de sociale hygiëne (de cursus die jij nu
volgt).
- Ingeschreven in het Register Sociale Hygiëne (na het behalen van het
examen).
In het Besluit kennis en inzicht sociale hygiëne Drank- en Horecawet staat
beschreven wat de leidinggevende moet kennen en kunnen.
Wat is een leidinggevende? (artikel 1 Alcoholwet)
Een leidinggevende is een persoon die dagelijks leiding geeft op de werkvloer.
Dit kan de (gevolmachtigde) eigenaar zijn maar ook een persoon van de
algemene leiding (niet-eigenaar).
Eisen leidinggevende (of medewerker) horeca en slijterijen (artikel 8.1
Alcoholwet)
- minimaal 21 jaar oud;
- geen vertoon van slecht gedrag;
- niet onder curatele staan.
Er moet tijdens de openingstijden minimaal één leidinggevende aanwezig zijn
die vermeld staat in de horecavergunning.
Een leidinggevende moet ingeschreven staan in het Register Sociale Hygiëne
Uitzondering: voor een eigenaar die niet op de werkvloer werkzaam is, is geen
inschrijving in het register vereist (artikel 8.4 Alcoholwet).
Er is tenminste één leidinggevende aanwezig tijdens de openingstijden (artikel
24.1 Alcoholwet). Let op: deze leidinggevende moet ook in het aanhangsel van de
drank- en horecavergunning staan vermeld. Deze vergunning wordt verstrekt
door de gemeente.
Op een locatie waar men alcoholhoudende dranken schenkt, mag geen persoon
werken jonger dan 16 jaar (artikel 24.3 Alcoholwet). Let op: in de keuken mag wel
een 15-jarige (of jonger) werken!
Het is verboden om alcohol te verkopen aan jongeren onder de 18 jaar.
7 van 66
, Situatie vanaf 1 juli 2021
Vanaf 1 juli 2021 is de Drank- en Horecawet gewijzigd naar de Alcoholwet. Dit
betekent onder andere:
1. Het begrip leidinggevende verandert.
2. Er komt een landelijke commissie sociale hygiëne.
3. Er geldt een verbod op prijsacties alcohol.
4. Wederverstrekking wordt strafbaar.
Leidinggevende
Bij een leidinggevende vindt geen toets meer plaats op een strafrechtelijk
verleden. Dit geldt alleen nog maar voor de eigenaar van een horecabedrijf.
De voorwaarden van een leidinggevende in een horecabedrijf zijn.
● Minimaal 21 jaar oud zijn.
● Het diploma sociale hygiëne in bezit hebben.
Landelijke commissie sociale hygiëne
Er komt een landelijke commissie sociale hygiëne, die nagaat of er is voldaan aan
de inschrijving in het Register sociale hygiëne
Verbod prijsacties alcohol
De nieuwe Alcoholwet biedt de gemeenten de mogelijkheid om een verbod op
prijsacties bij de verkoop van alcohol te bepalen. Een korting van meer dan 40%
op de reguliere prijs van de horeca kan hiermee beperkt of verboden worden. Dit
gaat om prijsacties die 24 uur of korter duren. Denk bijvoorbeeld aan piekuur voor
alcohol.
Wederverstrekking alcohol strafbaar
Wederverstrekking is dat een meerderjarige alcohol koopt en geeft aan een
minderjarige. De persoon die alcohol verstrekt aan de minderjarige (dus een klant
aan een klant) kan worden bestraft. Voor 1 juli 2021 was het alleen mogelijk om de
minderjarige aan te spreken of de minderjarige een boete te geven.
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
In de Arbowet staat op welke wijze een werkgever moet zorgen voor goede
werkomstandigheden voor zijn/haar werknemers.
Paracommerciële rechtspersonen
Een paracommerciële rechtspersoon is een stichting of vereniging die zich richt
op creatieve, sportieve, educatieve of andere sociale activiteiten. De hoofdactiviteit
van de rechtspersoon is niet de verkoop van alcoholische dranken.
Wanneer er alcohol geschonken wordt in een bedrijf van een paracommerciële
rechtspersoon, dan is dit toegestaan als er tenminste twee leidinggevenden
voldoen aan de eisen van artikel 8 lid 6 van de Alcoholwet.
Alcohol schenken mag uitsluitend als:
1. er een leidinggevende aanwezig is met een Verklaring kennis en inzicht
Sociale Hygiëne.
of
2. een vrijwilliger een Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA) heeft. Er
is een verplichte registratie van de vrijwilligers die deze instructies hebben
gekregen.
8 van 66
