H10 Markt- welvaart en economisch politiek
10.2 is er een grens aan het welvaartsniveau?
Gezinnen streven naar een zo hoog mogelijk consumentensurplus, bedrijven streven juist naar een zo hoog
mogelijk producentensurplus
Pareto: Maximale welvaart is bereikt al niemand meer zijn eigen welvaart kan verbeteren zonder dat de
welvaart van andere daarbij afneemt.
10.3 Negatieve gevolgen van een vrije werking van het marktmechanisme
Marktproces kan leiden tot maatschappelijke ongewenste uitkomsten als/omdat (3e):
● Vraag en aanbod leiden tot te hoge consumentenprijzen
Huurvorming → zonder ingrijpen wordt woningmarkt veel te hoog
● Het marktproces geen oog heeft voor milieuaspecten
Markt moet zo efficiënt en goedkoop produceren → Afvalverwerking kost geld
● Het marktproces geen rekening houdt met de wens om de inkomensverschillen te beperken
Sommige mensen kunnen veel verdienden andere weer weinig → er ontstaan grote verschillen
(sloppenwijken naast villa’s)
● Het marktmechanisme niet in staat is om essentiële goederen als wegen, dijken, sportvelden,
recreatieterreinen, politie en straatverlichting voort te brengen
= collectieve goederen → mensen hopen om overal van mee te profiteren = freeriders gedrag →
prisoners dilemma: of wachten tot iemand anders het koopt of jij doet het.
Noodzakelijke milieumaatregelen → convenanten
consumentenbeleid: positie van consument versterken
10.4 Op welke wijze beïnvloedt overheidsingrijpen de welvaart?
Overheidsingrijpen kunnen zijn:
1) Belasting heffen → zoals accijns
- Producenten en consumenten surplus neemt af
- Welvaart neemt af omdat de extra overheidsinkomsten dit verlies niet helemaal compenseren
2) Instelling van invoerheffing
De invoerheffing op goederen, die ook binnenlandse aanbieders (Abi) aanbieden, maakt de
buitenlandse goederen duurder → meer kansen voor binnenlandse aanbieders + import daalt
→ Abi + abu lijn naar links
Nadeel: Consument moet meer betalen dan de prijs op de wereldmarkt
Voordeel: Binnenlandse producenten ontvangen hogere prijs → meer aanbieden → levert
werkgelegenheid op
- Producentensurplus stijgt
- Consumentensurplus daalt
- Welvaart neemt af
- Minder vraag, maar meer binnenlands aanbod
10.2 is er een grens aan het welvaartsniveau?
Gezinnen streven naar een zo hoog mogelijk consumentensurplus, bedrijven streven juist naar een zo hoog
mogelijk producentensurplus
Pareto: Maximale welvaart is bereikt al niemand meer zijn eigen welvaart kan verbeteren zonder dat de
welvaart van andere daarbij afneemt.
10.3 Negatieve gevolgen van een vrije werking van het marktmechanisme
Marktproces kan leiden tot maatschappelijke ongewenste uitkomsten als/omdat (3e):
● Vraag en aanbod leiden tot te hoge consumentenprijzen
Huurvorming → zonder ingrijpen wordt woningmarkt veel te hoog
● Het marktproces geen oog heeft voor milieuaspecten
Markt moet zo efficiënt en goedkoop produceren → Afvalverwerking kost geld
● Het marktproces geen rekening houdt met de wens om de inkomensverschillen te beperken
Sommige mensen kunnen veel verdienden andere weer weinig → er ontstaan grote verschillen
(sloppenwijken naast villa’s)
● Het marktmechanisme niet in staat is om essentiële goederen als wegen, dijken, sportvelden,
recreatieterreinen, politie en straatverlichting voort te brengen
= collectieve goederen → mensen hopen om overal van mee te profiteren = freeriders gedrag →
prisoners dilemma: of wachten tot iemand anders het koopt of jij doet het.
Noodzakelijke milieumaatregelen → convenanten
consumentenbeleid: positie van consument versterken
10.4 Op welke wijze beïnvloedt overheidsingrijpen de welvaart?
Overheidsingrijpen kunnen zijn:
1) Belasting heffen → zoals accijns
- Producenten en consumenten surplus neemt af
- Welvaart neemt af omdat de extra overheidsinkomsten dit verlies niet helemaal compenseren
2) Instelling van invoerheffing
De invoerheffing op goederen, die ook binnenlandse aanbieders (Abi) aanbieden, maakt de
buitenlandse goederen duurder → meer kansen voor binnenlandse aanbieders + import daalt
→ Abi + abu lijn naar links
Nadeel: Consument moet meer betalen dan de prijs op de wereldmarkt
Voordeel: Binnenlandse producenten ontvangen hogere prijs → meer aanbieden → levert
werkgelegenheid op
- Producentensurplus stijgt
- Consumentensurplus daalt
- Welvaart neemt af
- Minder vraag, maar meer binnenlands aanbod
