Samenvatting Reader Sociobiologie
Hoofdstuk 1: Een nieuwe kijk
Wat is sociobiologie
Sociobiologie volgens:
Wilson: “Sociobiologie is het systematische onderzoek naar de
biologische basis van alle vormen van sociaal gedrag”.
Richard Dawkins: legt de nadruk op evolutionaire kant op een manier
waarop het gen centraal staat. Sociobiologie probeert de eenheid van
de biologische wetenschappen te bevorderen. Verschijnselen der levende
natuur worden herleid en ondergebracht onder één noemer: de
onstuitbare neiging van stukjes erfelijk materiaal (genen) om zich te
vermeerderen.
Sociobiologie vergelijkt levenswijzen van verschillende soorten en de vragen
berusten op de verschillen. De gedachte is dat de verschillen niet toevallig zijn,
maar het gevolg van evolutionaire ontwikkelingen.
Daarnaast kijkt sociobiologie naar ‘waarom’. Het doel in biologie is om antwoord
te geven om vragen omtrent levensprocessen. Waarom vragen geven een
ultimate antwoord, verwijzend naar de factor belangrijk bij de evolutie van het
verschijnsel. Hoe vragen geven een proximate verklaring, er wordt gevraagd
naar het mechanisme van het verschijnsel. Sociobiologie wil een verklaring
geven voor de evolutionaire reden voor de aanwezigheid van dat mechanisme.
Sociobiologie is een uitbreiding van evolutietheorie (neemt molecuul tot
superorganisme mee). Populatiegenetica wordt gebruikt waarbij kwesties en
factoren aan orde komen die reproductie succes beïnvloed. Sociobiologie gaat uit
van het feit dat organisme adaptief zijn (onder natuurlijke selectie zijn
aanpassingen tot stand gekomen als concrete en eisen gesteld door het milieu).
Sociobiologie zoekt naar ecologische factoren bij de adaptaties. Eén van de
methoden om verschillende gedragen te achterhalen is de kosten/baten-analyse.
Kosten wordt in termen van bestede energie en tijd onder diverse
omstandigheden en gedragsvarianten vergeleken met de baten ten behoeve van
zelfhandhaving en voortplanting.
De voornaamste theoretische uitgangspunt van sociobiologie: het gen als de
basis voor evolutionaire beschouwingen (en niet het individu).
De rol van het individu
Het individu is het meest op de voorgrond tredende biologische eenheid. Echter
is het individu niet altijd een duidelijke biologische eenheid. Bij planten is vaak
onduidelijk wat nou precies als ‘één individu’ wordt beschouwd. Planten die een
grote morfologische vertonen is het individu niet altijd de meest relevante
eenheid. Het individu is daarnaast bij planten zeer rekbaar.
Bij dieren die plantachtig leven is het begrip individu ook te vervagen. Dieren die
een kolonie vormen bestaan uit veel gespecialiseerde eenheden (organisme) die
,Samenvatting Reader Sociobiologie
samen functioneren als één geheel (een individu, maar toch ook weer niet). Het
is dan eigenlijk een kolonie van individuen (organisme), die samen weer één
individu zijn. Zijn kloons (allemaal afkomstig van één eicel) dan ook maar één
individu terwijl ze apart leven?
Het individu als biologische eenheid is minder vanzelfsprekend dan op het eerste
gezicht lijkt. Wel doel is gebaat bij deze relativering? Sociobiologie probeert hier
een evolutionaire verklaring voor te geven. Hierbij moet men uitleggen hoe
omgevingsfactoren via bestaande genetische verschillen ervoor zorgden dat
individuen een voordeel krijgen. Het probleem? Wat als niet duidelijk is wat het
individu is? Dit probleem stimuleerde de sociobiologie ontwikkeling. Als het
individu als eenheid te groot is moet de selectie worden verklaar op het niveau
van het gen (zelfzuchtige gen). In andere gevallen is het individu juist te
beperkt en moet de erfelijke invloed van een organisme op zijn omgeving
worden meegenomen (het uitgebreide fenotype).
Het zelfzuchtige gen
Synthetische evolutietheorie van Darwin: “Een soort bestaat uit een groot
aantal organismen (verenigd in een of meer populaties), die niet exacte
kopieën van elkaar zijn, maar kleine erfelijk bepaalde verschillen vertonen”. Elk
woongebied heeft een maximale draagkracht, op een gegeven moment is het
vol. Individuen zullen moeten knokken voor een plekje. Dit wordt bepaald door
de biologische eigenschappen van de individuen. Deze eigenschappen berusten
op een erfelijke basis waarnaar verhouding de gen varianten (allelen) van de
succesvolste individuen wordt doorgegeven (principe van evolutie).
Het selectie proces is tot moleculair niveau te beschrijven. Het mysterie van het
leven is ontsluierd. Het leven blijkt een hogere organisatievorm van gewone
materie.
Atomen zijn ontstaan na de oerknal en uit verschillende atoomsoorten
vormde planten. Uit atomen ontstonden weer moleculen. Moleculen werden
groot en stabiel genaamd polymeren. Koolwaterstoffen hebben een grote
variatie en beschikken de basis voor macromoleculen. Deze moleculen dragen
informatie. Het vermogen om informatie op te slaan vormde de basis voor het
ontstaan van leven (door chemische evolutie). Exobiologie is de studie naar
het ontstaan van de levensvormen.
Wat is leven?
Leven is het vermogen om zijn eigen structuur intact te houden in de
confrontatie met een niet-constante omgeving en ook processen te doen
verlopen die resulteren in de vorming van kopieën van de eigen structuur.
Oftewel: de informatie die een ding nodig heeft om levend te zijn is die welke
nodig is om in een gegeven omgeving zichzelf te handhaven en te
vermenigvuldigen. Deze informatie verschilt per organisme.
Informatie en de tweede hoofdwet van de thermodynamica
Evolutietheorie: complexe vormen zijn ontstaan uit simpele cellen waarbij
opportuniteit een grote rol heeft gespeeld. Evolutie heeft geen richting maar
waaiert voortdurend. Er is wel sprake van informatie inhoud van levende
structuur bij evolutie. Spontane toename van informatie inhoud is in strijd met de
,Samenvatting Reader Sociobiologie
tweede hoofdwet van thermodynamica. Thermodynamica is een statisch
vak dat door veralgemenisering van ervaringsfeiten hoofdwetten heeft gemaakt.
2e hoofdwet: iedere hoeveelheid materie die aan zijn lot wordt overgelaten
beland in een eindtoestand waarna geen verdere spontane verandering meer
optreden. Oftewel: “natuurlijke processen gaan altijd gepaard met een toename
van de totale hoeveelheid entropie”. Deze wet geldt voor een geïsoleerd
systeem (materie in het systeem vertoont geen wisselwerking met materie
buiten het systeem). Entropie is wanorde. Elke speciale ordening van de materie
of energie betekent orde. Verlies orde is toename entropie. Informatie is een
vorm van orde. De 2e hoofdwet zegt dat orde nooit door spontane processen kan
toenemen.
Is dit in strijd met evolutie van steeds complexere meer informatie dragende
DNA moleculen? Binnen een geïsoleerd systeem als geheel kan de entropie
alleen maar toenemen, maar plaatselijk (binnen het beschouwde systeem) kan
de entropie afnemen, zolang er maar tegelijkertijd een nog grotere toename
optreedt ergens anders binnen het totale systeem.
Levende wezens streven naar zelfhandhaving en replicatie, processen mogelijk
zolang er stofwisseling plaatsvindt. Levende wezens zijn geen geïsoleerde
systemen, ze wisselen materie en energie uit met omgeving. Dankzij entropie
productie van stofwisseling slaag het organisme erin zich de vrije energie te
verschaffen om zijn inwendige orde instant te houden en te vergroten. Zonder
stofwisseling begint inwendige orde uiteen te vallen en te sterven. Voorbij een
grens is dit onomkeerbaar.
Enkele organisme kunnen een stabiele rustvorm bewaren. Ze vertonen
geen entropie, vermenigvuldigen niet en hebben geen
levensverschijnselen. Hun vermogen tot ‘leven’ is tijdelijk opgeschort,
het is verborgen.
Simpel leven
De eenvoudigste levensstructuur is een viroied (naakt RNA-molecuul). Deze
RNA-moleculen zijn beschermd tegen afbraak doordat ze met zichzelf baseparen.
De stabiliteit is voldoende om zich te handhaven. Viroïeden vermenigvuldigen
zich uitsluiten in (planten)cellen, waarvan
ze de enzymen en de energie ’lenen’ (obligate intracellulaire parasieten).
Virussen beschikken niet over een eigen verzameling van enzymen en eigen
energievoorziening. Het zijn incomplete levensvormen. De eerste complete
levensvormen zijn bacteriën. Virussen en viroïeden konden pas na evolutie van
de echte cellen ontstaan, alleen die kunnen zich geheel zelf vermenigvuldigen.
Bewegingsenergie
De vroegste cel ontstond in een levenloze omgeving en moest zichzelf opbouwen
met kleine organische moleculen uit de oersoep. Met deze bouwstenen moest de
oercel kopieën van zichzelf maken. Op moleculair niveau verlopen zulke
processen statistisch. Zo betekent een bepaalde temperatuur niet dat alle
moleculen dezelfde bewegingsenergie hebben; alleen het gemiddelde ligt vast.
Die extra bewegingsenergie is belangrijk voor de stabiliteit van moleculaire
structuren. Hoe hoger de temperatuur, hoe instabieler complexe structuren
worden. De omstandigheden op aarde zijn precies zo dat levende structuren
, Samenvatting Reader Sociobiologie
voldoende stabiel zijn om te blijven bestaan, maar niet volmaakt stabiel. Te veel
stabiliteit zou zelfhandhaving vergemakkelijken, maar leven draait niet alleen om
blijven bestaan: het moet zich ook kunnen vermenigvuldigen en veranderen.
Door instabiliteit ontstaan bij het kopiëren van erfelijk materiaal af en toe kleine
fouten veroorzaakt door zeldzame moleculen met te veel energie. De kans is
klein maar hierdoor zijn levende structuren onvermijdelijk aan mutaties. James
Watson schatte de kans op zo’n mutatie op ongeveer één per tien miljoen
baseparen per DNA-replicatie. Het gevolg: structuren die zichzelf kopiëren blijven
niet onveranderd door de tijd. Leven impliceert verandering en daarmee
evolutie. Mutaties ontstaan statistisch en toevallig, dus evolutie zelf is
ongericht. Toch zijn moderne levensvormen allesbehalve willekeurig opgebouwd.
Hun eigenschappen en gedrag zijn juist opvallend doelmatig gericht op
zelfhandhaving en voortplanting. Organismen passen zich aan de omgeving aan.
Hoe kan uit toevallige mutaties zo’n hoge mate van aanpassing ontstaan?
Als ratten gevangen
Levende wezens lijken zo uitgekiend omdat evolutie wordt gestuurd door
natuurlijke selectie onder concurrentie. Wanneer een soort zich vestigt in een
nieuw of begrensd leefgebied, groeit de populatie snel totdat de draagkracht
van het milieu is bereikt. Vanaf dat moment ontstaat er een harde strijd om
voedsel, ruimte en andere hulpbronnen.
Door erfelijke variatie (ontstaan door mutaties) verschillen individuen altijd een
beetje van elkaar. Die kleine verschillen kunnen grote gevolgen hebben voor
overleving. Individuen die beter passen bij de omstandigheden, of die een
andere niche weten te benutten, hebben een grotere kans om te overleven en
zich voort te planten. Hun eigenschappen worden daardoor vaker doorgegeven.
Het milieu fungeert zoals de richtinggevende factor van evolutie. Dit leidt tot
twee hoofdprocessen:
1. Specialisatie binnen een bestaande niche: eigenschappen die succes
binnen die niche vergroten worden geselecteerd.
2. Ontstaan van nieuwe niches: sommige individuen wijken af en benutten
andere voedselbronnen, tijden of leefruimtes. Hierdoor kan één soort zich
opsplitsen in meerdere soorten (adaptieve radiatie).
Het resultaat is dat de totale dierlijke biomassa in dit habitat toeneemt. Dit
gebeurt doordat de oorspronkelijke soort na de draagkracht volledig te hebben
belast, zich opsplitst in diverse soorten die elkaar niet meer beconcurreren. Ze
vullen verschillende niches op: elk nieuwe niches, een nieuwe habitat en
draagkracht, onafhankelijk van de oude. Volgens de Wet van Gause kunnen
twee soorten niet langdurig exact dezelfde niche bezetten. Soorten kunnen
alleen naast elkaar bestaan als ze elkaar niet of slechts gedeeltelijk
beconcurreren.
Door deze processen neemt de totale biomassa toe en ontstaat de enorme
diversiteit aan levensvormen. Tegelijkertijd verklaart dezelfde theorie ook het
uitsterven van soorten: wanneer niches verdwijnen door milieuveranderingen of
Hoofdstuk 1: Een nieuwe kijk
Wat is sociobiologie
Sociobiologie volgens:
Wilson: “Sociobiologie is het systematische onderzoek naar de
biologische basis van alle vormen van sociaal gedrag”.
Richard Dawkins: legt de nadruk op evolutionaire kant op een manier
waarop het gen centraal staat. Sociobiologie probeert de eenheid van
de biologische wetenschappen te bevorderen. Verschijnselen der levende
natuur worden herleid en ondergebracht onder één noemer: de
onstuitbare neiging van stukjes erfelijk materiaal (genen) om zich te
vermeerderen.
Sociobiologie vergelijkt levenswijzen van verschillende soorten en de vragen
berusten op de verschillen. De gedachte is dat de verschillen niet toevallig zijn,
maar het gevolg van evolutionaire ontwikkelingen.
Daarnaast kijkt sociobiologie naar ‘waarom’. Het doel in biologie is om antwoord
te geven om vragen omtrent levensprocessen. Waarom vragen geven een
ultimate antwoord, verwijzend naar de factor belangrijk bij de evolutie van het
verschijnsel. Hoe vragen geven een proximate verklaring, er wordt gevraagd
naar het mechanisme van het verschijnsel. Sociobiologie wil een verklaring
geven voor de evolutionaire reden voor de aanwezigheid van dat mechanisme.
Sociobiologie is een uitbreiding van evolutietheorie (neemt molecuul tot
superorganisme mee). Populatiegenetica wordt gebruikt waarbij kwesties en
factoren aan orde komen die reproductie succes beïnvloed. Sociobiologie gaat uit
van het feit dat organisme adaptief zijn (onder natuurlijke selectie zijn
aanpassingen tot stand gekomen als concrete en eisen gesteld door het milieu).
Sociobiologie zoekt naar ecologische factoren bij de adaptaties. Eén van de
methoden om verschillende gedragen te achterhalen is de kosten/baten-analyse.
Kosten wordt in termen van bestede energie en tijd onder diverse
omstandigheden en gedragsvarianten vergeleken met de baten ten behoeve van
zelfhandhaving en voortplanting.
De voornaamste theoretische uitgangspunt van sociobiologie: het gen als de
basis voor evolutionaire beschouwingen (en niet het individu).
De rol van het individu
Het individu is het meest op de voorgrond tredende biologische eenheid. Echter
is het individu niet altijd een duidelijke biologische eenheid. Bij planten is vaak
onduidelijk wat nou precies als ‘één individu’ wordt beschouwd. Planten die een
grote morfologische vertonen is het individu niet altijd de meest relevante
eenheid. Het individu is daarnaast bij planten zeer rekbaar.
Bij dieren die plantachtig leven is het begrip individu ook te vervagen. Dieren die
een kolonie vormen bestaan uit veel gespecialiseerde eenheden (organisme) die
,Samenvatting Reader Sociobiologie
samen functioneren als één geheel (een individu, maar toch ook weer niet). Het
is dan eigenlijk een kolonie van individuen (organisme), die samen weer één
individu zijn. Zijn kloons (allemaal afkomstig van één eicel) dan ook maar één
individu terwijl ze apart leven?
Het individu als biologische eenheid is minder vanzelfsprekend dan op het eerste
gezicht lijkt. Wel doel is gebaat bij deze relativering? Sociobiologie probeert hier
een evolutionaire verklaring voor te geven. Hierbij moet men uitleggen hoe
omgevingsfactoren via bestaande genetische verschillen ervoor zorgden dat
individuen een voordeel krijgen. Het probleem? Wat als niet duidelijk is wat het
individu is? Dit probleem stimuleerde de sociobiologie ontwikkeling. Als het
individu als eenheid te groot is moet de selectie worden verklaar op het niveau
van het gen (zelfzuchtige gen). In andere gevallen is het individu juist te
beperkt en moet de erfelijke invloed van een organisme op zijn omgeving
worden meegenomen (het uitgebreide fenotype).
Het zelfzuchtige gen
Synthetische evolutietheorie van Darwin: “Een soort bestaat uit een groot
aantal organismen (verenigd in een of meer populaties), die niet exacte
kopieën van elkaar zijn, maar kleine erfelijk bepaalde verschillen vertonen”. Elk
woongebied heeft een maximale draagkracht, op een gegeven moment is het
vol. Individuen zullen moeten knokken voor een plekje. Dit wordt bepaald door
de biologische eigenschappen van de individuen. Deze eigenschappen berusten
op een erfelijke basis waarnaar verhouding de gen varianten (allelen) van de
succesvolste individuen wordt doorgegeven (principe van evolutie).
Het selectie proces is tot moleculair niveau te beschrijven. Het mysterie van het
leven is ontsluierd. Het leven blijkt een hogere organisatievorm van gewone
materie.
Atomen zijn ontstaan na de oerknal en uit verschillende atoomsoorten
vormde planten. Uit atomen ontstonden weer moleculen. Moleculen werden
groot en stabiel genaamd polymeren. Koolwaterstoffen hebben een grote
variatie en beschikken de basis voor macromoleculen. Deze moleculen dragen
informatie. Het vermogen om informatie op te slaan vormde de basis voor het
ontstaan van leven (door chemische evolutie). Exobiologie is de studie naar
het ontstaan van de levensvormen.
Wat is leven?
Leven is het vermogen om zijn eigen structuur intact te houden in de
confrontatie met een niet-constante omgeving en ook processen te doen
verlopen die resulteren in de vorming van kopieën van de eigen structuur.
Oftewel: de informatie die een ding nodig heeft om levend te zijn is die welke
nodig is om in een gegeven omgeving zichzelf te handhaven en te
vermenigvuldigen. Deze informatie verschilt per organisme.
Informatie en de tweede hoofdwet van de thermodynamica
Evolutietheorie: complexe vormen zijn ontstaan uit simpele cellen waarbij
opportuniteit een grote rol heeft gespeeld. Evolutie heeft geen richting maar
waaiert voortdurend. Er is wel sprake van informatie inhoud van levende
structuur bij evolutie. Spontane toename van informatie inhoud is in strijd met de
,Samenvatting Reader Sociobiologie
tweede hoofdwet van thermodynamica. Thermodynamica is een statisch
vak dat door veralgemenisering van ervaringsfeiten hoofdwetten heeft gemaakt.
2e hoofdwet: iedere hoeveelheid materie die aan zijn lot wordt overgelaten
beland in een eindtoestand waarna geen verdere spontane verandering meer
optreden. Oftewel: “natuurlijke processen gaan altijd gepaard met een toename
van de totale hoeveelheid entropie”. Deze wet geldt voor een geïsoleerd
systeem (materie in het systeem vertoont geen wisselwerking met materie
buiten het systeem). Entropie is wanorde. Elke speciale ordening van de materie
of energie betekent orde. Verlies orde is toename entropie. Informatie is een
vorm van orde. De 2e hoofdwet zegt dat orde nooit door spontane processen kan
toenemen.
Is dit in strijd met evolutie van steeds complexere meer informatie dragende
DNA moleculen? Binnen een geïsoleerd systeem als geheel kan de entropie
alleen maar toenemen, maar plaatselijk (binnen het beschouwde systeem) kan
de entropie afnemen, zolang er maar tegelijkertijd een nog grotere toename
optreedt ergens anders binnen het totale systeem.
Levende wezens streven naar zelfhandhaving en replicatie, processen mogelijk
zolang er stofwisseling plaatsvindt. Levende wezens zijn geen geïsoleerde
systemen, ze wisselen materie en energie uit met omgeving. Dankzij entropie
productie van stofwisseling slaag het organisme erin zich de vrije energie te
verschaffen om zijn inwendige orde instant te houden en te vergroten. Zonder
stofwisseling begint inwendige orde uiteen te vallen en te sterven. Voorbij een
grens is dit onomkeerbaar.
Enkele organisme kunnen een stabiele rustvorm bewaren. Ze vertonen
geen entropie, vermenigvuldigen niet en hebben geen
levensverschijnselen. Hun vermogen tot ‘leven’ is tijdelijk opgeschort,
het is verborgen.
Simpel leven
De eenvoudigste levensstructuur is een viroied (naakt RNA-molecuul). Deze
RNA-moleculen zijn beschermd tegen afbraak doordat ze met zichzelf baseparen.
De stabiliteit is voldoende om zich te handhaven. Viroïeden vermenigvuldigen
zich uitsluiten in (planten)cellen, waarvan
ze de enzymen en de energie ’lenen’ (obligate intracellulaire parasieten).
Virussen beschikken niet over een eigen verzameling van enzymen en eigen
energievoorziening. Het zijn incomplete levensvormen. De eerste complete
levensvormen zijn bacteriën. Virussen en viroïeden konden pas na evolutie van
de echte cellen ontstaan, alleen die kunnen zich geheel zelf vermenigvuldigen.
Bewegingsenergie
De vroegste cel ontstond in een levenloze omgeving en moest zichzelf opbouwen
met kleine organische moleculen uit de oersoep. Met deze bouwstenen moest de
oercel kopieën van zichzelf maken. Op moleculair niveau verlopen zulke
processen statistisch. Zo betekent een bepaalde temperatuur niet dat alle
moleculen dezelfde bewegingsenergie hebben; alleen het gemiddelde ligt vast.
Die extra bewegingsenergie is belangrijk voor de stabiliteit van moleculaire
structuren. Hoe hoger de temperatuur, hoe instabieler complexe structuren
worden. De omstandigheden op aarde zijn precies zo dat levende structuren
, Samenvatting Reader Sociobiologie
voldoende stabiel zijn om te blijven bestaan, maar niet volmaakt stabiel. Te veel
stabiliteit zou zelfhandhaving vergemakkelijken, maar leven draait niet alleen om
blijven bestaan: het moet zich ook kunnen vermenigvuldigen en veranderen.
Door instabiliteit ontstaan bij het kopiëren van erfelijk materiaal af en toe kleine
fouten veroorzaakt door zeldzame moleculen met te veel energie. De kans is
klein maar hierdoor zijn levende structuren onvermijdelijk aan mutaties. James
Watson schatte de kans op zo’n mutatie op ongeveer één per tien miljoen
baseparen per DNA-replicatie. Het gevolg: structuren die zichzelf kopiëren blijven
niet onveranderd door de tijd. Leven impliceert verandering en daarmee
evolutie. Mutaties ontstaan statistisch en toevallig, dus evolutie zelf is
ongericht. Toch zijn moderne levensvormen allesbehalve willekeurig opgebouwd.
Hun eigenschappen en gedrag zijn juist opvallend doelmatig gericht op
zelfhandhaving en voortplanting. Organismen passen zich aan de omgeving aan.
Hoe kan uit toevallige mutaties zo’n hoge mate van aanpassing ontstaan?
Als ratten gevangen
Levende wezens lijken zo uitgekiend omdat evolutie wordt gestuurd door
natuurlijke selectie onder concurrentie. Wanneer een soort zich vestigt in een
nieuw of begrensd leefgebied, groeit de populatie snel totdat de draagkracht
van het milieu is bereikt. Vanaf dat moment ontstaat er een harde strijd om
voedsel, ruimte en andere hulpbronnen.
Door erfelijke variatie (ontstaan door mutaties) verschillen individuen altijd een
beetje van elkaar. Die kleine verschillen kunnen grote gevolgen hebben voor
overleving. Individuen die beter passen bij de omstandigheden, of die een
andere niche weten te benutten, hebben een grotere kans om te overleven en
zich voort te planten. Hun eigenschappen worden daardoor vaker doorgegeven.
Het milieu fungeert zoals de richtinggevende factor van evolutie. Dit leidt tot
twee hoofdprocessen:
1. Specialisatie binnen een bestaande niche: eigenschappen die succes
binnen die niche vergroten worden geselecteerd.
2. Ontstaan van nieuwe niches: sommige individuen wijken af en benutten
andere voedselbronnen, tijden of leefruimtes. Hierdoor kan één soort zich
opsplitsen in meerdere soorten (adaptieve radiatie).
Het resultaat is dat de totale dierlijke biomassa in dit habitat toeneemt. Dit
gebeurt doordat de oorspronkelijke soort na de draagkracht volledig te hebben
belast, zich opsplitst in diverse soorten die elkaar niet meer beconcurreren. Ze
vullen verschillende niches op: elk nieuwe niches, een nieuwe habitat en
draagkracht, onafhankelijk van de oude. Volgens de Wet van Gause kunnen
twee soorten niet langdurig exact dezelfde niche bezetten. Soorten kunnen
alleen naast elkaar bestaan als ze elkaar niet of slechts gedeeltelijk
beconcurreren.
Door deze processen neemt de totale biomassa toe en ontstaat de enorme
diversiteit aan levensvormen. Tegelijkertijd verklaart dezelfde theorie ook het
uitsterven van soorten: wanneer niches verdwijnen door milieuveranderingen of
