Samenvatting Aardrijkskunde
Brazilië Hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1 Natuurlijk Brazilië
Hoofdvraag; Wat zijn de relaties tussen de ligging, de ontstaanswijze en de natuurlijke kenmerken
van Brazilië?
1.1 Ontdek Brazilië
In de tijd van de ontdekkingsreizen, rond de 16 e eeuw, beelden men Brazilië heel anders in dan nu.
Hun beeld van Brazilië was; groot, warm, bergen, bossen, eenvoudige bewoners.
Door de dingen die we hebben geleerd over Brazilië, is ons beeld er veranderd. Als we nu aan Brazilië
denken, dan denken we aan; Amazoneregenwoud, Amazone, zandstranden, warm, groot, voetbal,
carnaval, Rio, Christusbeeld, opkomend land. (Positief) Maar ook aan; houtkap oerwoud, armoede in
sloppenwijken (Negatief).
Deze beelden zijn ontstaan door informatie die we kregen aan de hand van de media, verhalen of
eigen ervaringen. Alle informatie zorgt voor een persoonlijk beeld van een plaats in je hoofd
(perceptie). De persoonlijke kaart van het beeld wat je hebt noem je een mental map.
Bij aardrijkskunde staat het geografisch beeld centraal. Een geografisch beeld is de manier hoe je
tegen een gebied aan kijkt aan de hand van feiten. Kenmerken van een geografisch beeld zijn;
- Controleerbaar (objectief)
- Volledig
- Niet gebaseerd op vooroordelen
Een volledig geografisch beeld behandelt de volgende gegevens;
- Ligging (van plaatsen, landen, werelddelen)
- Bewonerskenmerken (economische, politiek, cultureel en demografisch)
- Gebiedskenmerken (natuurlijke kenmerken en inrichting)
- Relaties (tussen en binnen plaatsen, landen en werelddelen)
Brazilië is een enorm groot land. Met een ligging van 8,5
miljoen km2 is Brazilië qua grootte het 5e grootste land ter
wereld. Brazilië ligt in Zuid-Amerika tussen 5 o N.B. en 33o Z.B.
en tussen 35o O.L. en 74o W.L. (van oost tot westen en van
noord tot zuid +/- 4300 km). Reizen is de grootste uitdaging in
Brazilië, er zijn veel langeafstandsbussen, vliegtuigen en
boten. Dit is de enige manier om je te verplaatsen door het
land heen. Goederenvervoer per vrachtwagen en trein.
1.2 Landschappen en delfstoffen
Grote delen van Brazilië zijn vlak of lichtglooiend. Maar Brazilië heeft ook daadwerkelijk heuvels en
bergketens. De belangrijkste gebieden in Brazilië zijn;
- Hoogland van Guyana; Met tafelbergen tot 2.900 meter hoog.
- Hoogland van Brazilië; met verspreide bergketens met hoogland tot 1.100 meter hoog.
- Amazonebekken; vlakte van Amazone
- Verschillende kleine vlaktes; met moerasachtige Pantanal
, Deze landschappen zijn tot stand gekomen door platentektoniek (endogene processen) en
verwering, erosie en sedimentatie (exogene processen).
Brazilië is ontstaan aan de hand van oude platen die
naar elkaar bewonen en Pangea vormden. Hiernaast zie
je hoe Pangea is ontstaan en 230 miljoen jaar geleden
uit elkaar is gevallen (endogeen proces). De Zuid-
Amerikaanse plaat is bewogen en heeft de gebergten en
plateaus gevormd door opheffing oude schilden.
Hoogland bevat graniet, leisteen en
sedimentgesteenten. Rivieren stromend naar Amazone
of Paraguay/Paraná zorgen vooral voor erosie (exogeen
proces).
Rivieren en zee sedimenteren in het laagland van
Brazilië, de Amazonebekken. Het creëert klei- en
zandlagen (exogeen proces). Later samengedrukt tot
sedimentgesteente (endogeen proces).
Geologische processen zorgden voor veel natuurlijke
hulpbronnen in Brazilië. Zo heeft Brazilië veel delfstoffen; Ertsen (ijzererts, tin, koper, zilver, bauxiet)
en aardolie. Het ontstaan en de spreiding van de natuurlijke hulpbronnen hangen samen met de
geologie van een gebied.
Bij ijzererts begint de ertsvorming bij afzetting ijzerhoudende sedimenten: dat gebeurt als zuurstof
wordt toegevoegd aan zuurstof arme oceanen. Tussen ijzerhoudende sedimenten worden andere
sedimenten afgezet;
- Druk zorgt voor verharding van sedimenten
- Lagen ijzererts worden opgetild, waarbij metamorfose optreedt
- ijzererts dichtbij oppervlak door verwering en erosie van het gesteente erboven.
Bauxiet is grondstof voor aluminium. Bauxiet is vooral terug te vinden in de dikke sedimentlagen
van de Amazonebekken. De goed oplosbare kleideeltjes spoelen uit, bovenin blijft een laag met
slecht oplosbaar aluminium- en ijzermineralen achter, dit is lateriet. Deze lateriet verhardt tot
bauxiet.
Aardolie werd pas eind vorige eeuw ontdekt in de bekken van Santos, 4.8 km diep onder de
zeespiegel, afgesloten door een zoutlaag. Inmiddels is er olie in meerdere bekken ontdekt die bijna 4
keer zo groot zijn als Nederland. Aardolie is een fossiele energiebron.
Olievorming is ook een begrip wat aan pas komt. Vorming van
olie onder de zeebodem gebeurt al sinds het opbreken van de
Pangea. Het gebeurde in 3 fases;
Fase 1
Bij het losbreken van Zuid-Amerika en Afrika ontstond er een
brede slenk. (tekening A en B). Meren in slenk gevuld met
sedimenten; dikke lagen organisch materiaal afgewisseld met
lagen zand en klein
Brazilië Hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1 Natuurlijk Brazilië
Hoofdvraag; Wat zijn de relaties tussen de ligging, de ontstaanswijze en de natuurlijke kenmerken
van Brazilië?
1.1 Ontdek Brazilië
In de tijd van de ontdekkingsreizen, rond de 16 e eeuw, beelden men Brazilië heel anders in dan nu.
Hun beeld van Brazilië was; groot, warm, bergen, bossen, eenvoudige bewoners.
Door de dingen die we hebben geleerd over Brazilië, is ons beeld er veranderd. Als we nu aan Brazilië
denken, dan denken we aan; Amazoneregenwoud, Amazone, zandstranden, warm, groot, voetbal,
carnaval, Rio, Christusbeeld, opkomend land. (Positief) Maar ook aan; houtkap oerwoud, armoede in
sloppenwijken (Negatief).
Deze beelden zijn ontstaan door informatie die we kregen aan de hand van de media, verhalen of
eigen ervaringen. Alle informatie zorgt voor een persoonlijk beeld van een plaats in je hoofd
(perceptie). De persoonlijke kaart van het beeld wat je hebt noem je een mental map.
Bij aardrijkskunde staat het geografisch beeld centraal. Een geografisch beeld is de manier hoe je
tegen een gebied aan kijkt aan de hand van feiten. Kenmerken van een geografisch beeld zijn;
- Controleerbaar (objectief)
- Volledig
- Niet gebaseerd op vooroordelen
Een volledig geografisch beeld behandelt de volgende gegevens;
- Ligging (van plaatsen, landen, werelddelen)
- Bewonerskenmerken (economische, politiek, cultureel en demografisch)
- Gebiedskenmerken (natuurlijke kenmerken en inrichting)
- Relaties (tussen en binnen plaatsen, landen en werelddelen)
Brazilië is een enorm groot land. Met een ligging van 8,5
miljoen km2 is Brazilië qua grootte het 5e grootste land ter
wereld. Brazilië ligt in Zuid-Amerika tussen 5 o N.B. en 33o Z.B.
en tussen 35o O.L. en 74o W.L. (van oost tot westen en van
noord tot zuid +/- 4300 km). Reizen is de grootste uitdaging in
Brazilië, er zijn veel langeafstandsbussen, vliegtuigen en
boten. Dit is de enige manier om je te verplaatsen door het
land heen. Goederenvervoer per vrachtwagen en trein.
1.2 Landschappen en delfstoffen
Grote delen van Brazilië zijn vlak of lichtglooiend. Maar Brazilië heeft ook daadwerkelijk heuvels en
bergketens. De belangrijkste gebieden in Brazilië zijn;
- Hoogland van Guyana; Met tafelbergen tot 2.900 meter hoog.
- Hoogland van Brazilië; met verspreide bergketens met hoogland tot 1.100 meter hoog.
- Amazonebekken; vlakte van Amazone
- Verschillende kleine vlaktes; met moerasachtige Pantanal
, Deze landschappen zijn tot stand gekomen door platentektoniek (endogene processen) en
verwering, erosie en sedimentatie (exogene processen).
Brazilië is ontstaan aan de hand van oude platen die
naar elkaar bewonen en Pangea vormden. Hiernaast zie
je hoe Pangea is ontstaan en 230 miljoen jaar geleden
uit elkaar is gevallen (endogeen proces). De Zuid-
Amerikaanse plaat is bewogen en heeft de gebergten en
plateaus gevormd door opheffing oude schilden.
Hoogland bevat graniet, leisteen en
sedimentgesteenten. Rivieren stromend naar Amazone
of Paraguay/Paraná zorgen vooral voor erosie (exogeen
proces).
Rivieren en zee sedimenteren in het laagland van
Brazilië, de Amazonebekken. Het creëert klei- en
zandlagen (exogeen proces). Later samengedrukt tot
sedimentgesteente (endogeen proces).
Geologische processen zorgden voor veel natuurlijke
hulpbronnen in Brazilië. Zo heeft Brazilië veel delfstoffen; Ertsen (ijzererts, tin, koper, zilver, bauxiet)
en aardolie. Het ontstaan en de spreiding van de natuurlijke hulpbronnen hangen samen met de
geologie van een gebied.
Bij ijzererts begint de ertsvorming bij afzetting ijzerhoudende sedimenten: dat gebeurt als zuurstof
wordt toegevoegd aan zuurstof arme oceanen. Tussen ijzerhoudende sedimenten worden andere
sedimenten afgezet;
- Druk zorgt voor verharding van sedimenten
- Lagen ijzererts worden opgetild, waarbij metamorfose optreedt
- ijzererts dichtbij oppervlak door verwering en erosie van het gesteente erboven.
Bauxiet is grondstof voor aluminium. Bauxiet is vooral terug te vinden in de dikke sedimentlagen
van de Amazonebekken. De goed oplosbare kleideeltjes spoelen uit, bovenin blijft een laag met
slecht oplosbaar aluminium- en ijzermineralen achter, dit is lateriet. Deze lateriet verhardt tot
bauxiet.
Aardolie werd pas eind vorige eeuw ontdekt in de bekken van Santos, 4.8 km diep onder de
zeespiegel, afgesloten door een zoutlaag. Inmiddels is er olie in meerdere bekken ontdekt die bijna 4
keer zo groot zijn als Nederland. Aardolie is een fossiele energiebron.
Olievorming is ook een begrip wat aan pas komt. Vorming van
olie onder de zeebodem gebeurt al sinds het opbreken van de
Pangea. Het gebeurde in 3 fases;
Fase 1
Bij het losbreken van Zuid-Amerika en Afrika ontstond er een
brede slenk. (tekening A en B). Meren in slenk gevuld met
sedimenten; dikke lagen organisch materiaal afgewisseld met
lagen zand en klein
