Samenvatting Fiscaal Recht
College 1
Belastingen hebben voor de overheid een:
1. Budgettaire functie → financieren van overheidstaken
2. Regulerende functie → stimuleren van bepaald gedrag (kinderopvangtoeslag →
werken stimuleren), ontmoedigen van gedrag (accijns op sigaretten en alcohol)
en zorgen voor een rechtvaardige inkomensverdeling (progressieve
inkomstenbelasting)
Belastingen
Belastingen zijn gedwongen afdrachten aan de overheid die berusten op een
publiekrechtelijke regeling, waar geen rechtstreekse prestatie van de overheid tegenover
staat.
Wie heffen belastingen
• Rijksoverheid
• Provincies
• Gemeenten
• Schappen zoals waterschappen
Algemene beginselen behoorlijk bestuur
• Vertrouwensbeginsel → belastingplichtige moet kunnen vertrouwen dat
toezeggingen worden nagekomen
• Gelijkheidsbeginsel → gelijke behandeling door de Belastingdienst
• Motiveringsbeginsel → de gronden van een besluit moeten worden vermeld
Beginselen belastingrecht
• Legaliteitsbeginsel → er moet een wettelijke grondslag zijn voor belastingheffing
1
, • Fiscale neutraliteit → het maakt niet uit hoe inkomen is verkregen
• Draagkrachtbeginsel → rekening houden met wat iemand kan missen
• Profijtbeginsel → wie meer gebruikmaakt van voorzieningen betaalt meer
• Indemniteitbeginsel → wie meer schade veroorzaakt betaalt meer (bijv. CO₂-
heffing)
• Beginsel van de minste pijn → belasting zo min mogelijk merkbaar (bijv. via
prijzen)
• Beginsel van de bevoorrechte verkrijging → belasting bij onverwachte voordelen
(bijv. erfbelasting)
Indelingen van belastingen
Directe en indirecte belastingen:
• Direct → op inkomen, winst of vermogen
• Indirect → verwerkt in de prijs van producten
Subjectieve en objectieve belastingen:
• Subjectief → persoonlijke omstandigheden tellen mee (bijv. inkomstenbelasting)
• Objectief → alleen het object wordt belast (bijv. overdrachtsbelasting)
Verbruiksbelastingen:
• Algemene verbruiksbelasting → BTW
• Bijzondere verbruiksbelasting → accijnzen
Tijdvak en tijdstip belastingen
• Tijdvakbelasting → over een periode (jaar/maand/kwartaal)
• Tijdstipbelasting → op één moment (bijv. erfbelasting)
Belastingwetgeving
• Materieel belastingrecht → inhoud (wie, wat, hoeveel)
• Formeel belastingrecht → procedures (aangifte, aanslag, bezwaar)
2
College 1
Belastingen hebben voor de overheid een:
1. Budgettaire functie → financieren van overheidstaken
2. Regulerende functie → stimuleren van bepaald gedrag (kinderopvangtoeslag →
werken stimuleren), ontmoedigen van gedrag (accijns op sigaretten en alcohol)
en zorgen voor een rechtvaardige inkomensverdeling (progressieve
inkomstenbelasting)
Belastingen
Belastingen zijn gedwongen afdrachten aan de overheid die berusten op een
publiekrechtelijke regeling, waar geen rechtstreekse prestatie van de overheid tegenover
staat.
Wie heffen belastingen
• Rijksoverheid
• Provincies
• Gemeenten
• Schappen zoals waterschappen
Algemene beginselen behoorlijk bestuur
• Vertrouwensbeginsel → belastingplichtige moet kunnen vertrouwen dat
toezeggingen worden nagekomen
• Gelijkheidsbeginsel → gelijke behandeling door de Belastingdienst
• Motiveringsbeginsel → de gronden van een besluit moeten worden vermeld
Beginselen belastingrecht
• Legaliteitsbeginsel → er moet een wettelijke grondslag zijn voor belastingheffing
1
, • Fiscale neutraliteit → het maakt niet uit hoe inkomen is verkregen
• Draagkrachtbeginsel → rekening houden met wat iemand kan missen
• Profijtbeginsel → wie meer gebruikmaakt van voorzieningen betaalt meer
• Indemniteitbeginsel → wie meer schade veroorzaakt betaalt meer (bijv. CO₂-
heffing)
• Beginsel van de minste pijn → belasting zo min mogelijk merkbaar (bijv. via
prijzen)
• Beginsel van de bevoorrechte verkrijging → belasting bij onverwachte voordelen
(bijv. erfbelasting)
Indelingen van belastingen
Directe en indirecte belastingen:
• Direct → op inkomen, winst of vermogen
• Indirect → verwerkt in de prijs van producten
Subjectieve en objectieve belastingen:
• Subjectief → persoonlijke omstandigheden tellen mee (bijv. inkomstenbelasting)
• Objectief → alleen het object wordt belast (bijv. overdrachtsbelasting)
Verbruiksbelastingen:
• Algemene verbruiksbelasting → BTW
• Bijzondere verbruiksbelasting → accijnzen
Tijdvak en tijdstip belastingen
• Tijdvakbelasting → over een periode (jaar/maand/kwartaal)
• Tijdstipbelasting → op één moment (bijv. erfbelasting)
Belastingwetgeving
• Materieel belastingrecht → inhoud (wie, wat, hoeveel)
• Formeel belastingrecht → procedures (aangifte, aanslag, bezwaar)
2
