JURISPRUDENTIE BURGERLIJK PROCESRECHT
Arrest Feiten Rechtsregel
Week 1
Arey/Ierland Ierse dame wilde scheiden van haar man. De Europees Hof zegt: Ierland, als jij zo’n procedure
ontheffing tot de plicht om samen te wonen kon voorschrijft, waarbij een advocaat verplicht is en
alleen door de rechter uitgesproken worden, er iemand kan dat niet betalen, dan verhinder je de
gold een verplichte procesvertegenwoordiging. toegang tot de rechter, dit moet je dus anders doen.
Mevr. Arey kon geen advocaat betalen. Rechtsregel: recht op toegang tot civiele rechter,
mag niet alleen een theoretisch en illusoir recht zijn,
het moet ook praktisch kunnen worden uitgevoerd.
Schook/Vergeer Vergeer verhuurde een pand aan Schook. Vergeer Rechter mag geen gegevens die niet van algemene
vordert verklaring voor recht dat Schook’s pand bekendheid zijn aan zijn beslissing ten grondslag
niet is aan te merken als bedrijfsruimte (want dan leggen als hij deze buiten de aanwezigheid van
had Schook een vrij ruime huurdersbescherming). partijen heeft verschaft.
De rechter stelde vast dat het hier ging om een
opslagruimte. Dit is gebaseerd op ‘niet-officiële
bezichtiging’ (de rechter heeft het pand 2x
‘onofficieel’ bezichtigd).
Eisers/Gemeente Het gaat in deze onteigeningszaak onder meer om Als de redelijke procestermijn (art. 6 EVRM) is
De Bilt een vordering tot schadevergoeding wegens overschreden, dan kun je, in een afzonderlijke
overschrijding van de redelijke termijn voor procedure, een vordering instellen tegen de Staat tot
berechting van de zaak. vergoeding van immateriële schade (o.g.v.
onrechtmatige daad). Of de redelijke termijn is
Kwesties die verband houden met de organisatie overschreden hangt onder andere af van de aard,
van de rechterlijke macht (zoals achterstanden bij ingewikkeldheid en het belang van de zaak en het
het desbetreffende gerecht of ziekte van procesgedrag van partijen. Gelet wordt op de totale
behandelende rechters) staan niet aan duur van berechting, maar ook onaanvaardbaar
aansprakelijkheid in de weg. lange perioden van tussentijdse inactiviteit kunnen
overschrijding van de redelijke termijn
meebrengen.
Fiona Shevill In Franse krant wordt voor Engelse beledigende Plaats van handeling (handlungsort, Frankrijk) en
tekst geplaatst. Met grondslag onrechtmatige daad plaats waar schade wordt geleden (erfolgsort,
vordert Engelse schadevergoeding. Vordering Engeland). Rechter Handlungsort mag over alles
ingesteld bij Engelse rechter. Hoofdregel = oordelen, maar de rechter van het Erfolgsort mag
woonplaats verweerder/gedaagde (art. 4 Vo), dus alleen oordelen over de schade in het Erfolgsort.
eigenlijk Frankrijk. Plaats waar schade is ontstaan: rechter mag
oordelen t.a.v. alle schade. Plaats waar is
gepubliceerd: rechter mag slechts oordelen over
schade die op die plek is geleden.
Week 2
Staalbouw De advocaat van de appellant had de Hier is de vraag: is er wel rechtsgeldig betekent?
Vianen/Breda en appeldagvaarding niet betekent bij de wederpartij Op de termijn van verstrijken appeltermijn, wist de
EZH en ook niet o.g.v. art. 63 Rv bij advocaat van gedaagde van hoger beroep helemaal van niks. HR
wederpartij, maar bij zijn eigen procureur in zegt: dat kun je herstellen door alsnog goed te
vorige instantie (oud recht). Als ik een betekenen.
dagvaarding uitbreng voor partij A en de
dagvaarding bij een procesvertegenwoordiger van
partij A beteken, dat is natuurlijk raar, want hij
moet bij partij B worden betekent. Ze kwamen
pas achter dat probleem, nadat de appeltermijn
was verstreken.
Siedsma/Reek De dagvaarding is niet nietig als een onjuist tijdstip
in de dagvaarding wordt vermeld (art. 111 lid 2 sub
f Rv). Ook als een gebrek niet tot nietigheid leidt, is
herstel mogelijk (art. 121 lid 2 Rv). Bij uitbrengen
Gemaakt door Myron de Wolff. Niet doorsturen! 1
, een herstelexploot moet de dagvaardingstermijn in
acht worden genomen (art. 114 Rv).
Demarara Demerara heeft cassatie ingesteld. Verweerder in Betekeningsverordening II (art. 56 Rv) is niet van
Distillers cassatie is Karl Heinz Haus, de cassatie- toepassing op de Nederlandse kantoorbetekening
Europe/X dagvaarding die voor hem bestemd was is als bedoeld in art. 63 lid 1 Rv. Een dergelijke
betekend bij het advocatenkantoor van meneer van kantoorbetekening volstaat voor verstekverlening in
Kempen. In cassatie is Karl niet verschenen. het geval degene voor wie het stuk is bestemd in
Demerara heeft hierop verzocht verstek te een andere lidstaat woonplaats of werkelijk verblijf
verlenen tegen Karl. De verweerster is gevestigd heeft. Het is een nationale betekening, dan hoef
in een andere lidstaat van de EU, volstaat dan een je niet internationale regels in acht te nemen.
betekening op grond van artikel 63 lid 1 Rv, om
verstek te verlenen (art. 139 Rv) indien de
verweerder niet verschijnt?
Briefadres DSW heeft bij dagvaarding gevorderd dat de Er zijn prejudiciële vragen gesteld aan HR à heeft
rechtbank gedaagde zal veroordelen tot betaling een door een persoon in de BRP opgegeven
van een geldsom. Gedaagde heeft echter geen briefadres als gekozen woonplaats te gelden en zo
bekende woon- of verblijfplaats binnen of buiten ja, of exploten o.g.v. art. 46 Rv betekend dienen te
NL. Uit de BRP blijkt dat gedaagde wel een worden op dit adres. Een briefadres moet worden
bekend briefadres heeft. De dagvaardging is o.g.v. aangemerkt als gekozen woonplaats i.d.z.v. art.
art. 54 lid 2 betekend aan de OvJ bij rechtbank 1:15 BW. De rechter van de plaats van het
Rotterdam. Van dit exploot is een uittreksel briefadres is als rechter van de gekozen
bekendgemaakt in de Staatscourant. Een afschrift woonplaats de bevoegde rechter.
van dit exploot is verzonden naar het door
gedaagde opgegeven briefadres.
Staat/Van Galen Van Galen stelt dat de Staat onrechtmatig heeft Er was een uitgebreide procedure (dagvaarding,
gehandeld tegen haar en haar toenmalige CvA, repliek, dupliek) en bij dupliek ging de Staat
huwelijkspartner door te hoge belastingaanslagen een bepaald verweer voeren. In cassatie ging het
op te leggen en niet akkoord te gaan met uitstel om de vraag of dat verweer niet te laat was, want
van betaling daarvan. Als gevolg daarvan is ex- het was een exceptie werd er gezegd, en dat moet je
partner in staat van faillissement verklaard. Het doen bij je CvA en het is nu pas gedaan bij
huwelijk is door echtscheiding ontbonden en conclusie van dupliek. HR: het verweer wat de
mevrouw heeft ernstige schade geleden, er bestond Staat voerde was geen exceptie dus dan kun je dat
gemeenschap van goederen. Nadat de staat nog aanvoeren bij een later processtuk, net als dat
verweer had gevoerd heeft de rechtbank Van je het verweer ten principalen nog kunt uitbreiden.
Galen niet-ontvankelijk verklaard in haar Je moet processuele verweren (excepties) bij de
vordering omdat de vordering ingevolge art. 25 CvA doen, zo niet, dan heb je niet meer recht om je
Fw door de curator had moeten worden ingesteld. daarop te beroepen.
Kan het verweer van de Staat als een exceptief
verweer (art. 128 lid 1 Rv) worden aangemerkt?
Rechterswissel Betreft een onteigeningszaak waarin een Art. 134 en 230 Rv
rechterswisseling heeft plaatsgevonden. De Als een wisseling van 1 (of meerdere) van de
rechter die uitspraak heeft gedaan is niet aanwezig behandelende rechter(s) plaatsvindt na een op een
geweest bij eerdere mondelinge behandelingen, eerdere mondelinge behandeling gevolgde
maar wel bij de laatste. Dit is volgens de eiser in uitspraak en voorafgaand aan een tweede
cassatie strijdig met de regel dat een rechterlijke mondelinge behandeling, dan hoeft het gerecht de
beslissing die mede wordt genomen op de rechterswissel niet nadrukkelijk mee te delen en is
grondslag van een voorafgaande mondelinge het eindvonnis niet zonder meer nietig.
behandeling, dient te worden gegeven door de
rechter(s) ten overstaan van wie die mondelinge
behandeling heeft plaatsgevonden.
Week 3
Ongeval St. P en V rijden terug naar huis na een verjaardag. V HR: O.g.v. art. 150 Rv valt te stellen dat er een
Oedenrode raakt de macht over het stuur kwijt. P is gewond andere bewijslastverdeling had moeten
en lijdt schade. Het ziekenfonds van P spreekt V plaatsvinden dan het Hof heeft geoordeeld. M.b.t.
aan o.g.v. aansprakelijkheid wegens onrechtmatige de hoofdregel ‘Wie stelt, moet bewijzen’ kan
daad. V voert hiertegen verweer. De rb biedt haar gesteld worden dat P en het Ziekenfonds de
de mogelijkheid om getuigenbewijs te leveren. V bewijslast dragen van de door hen gestelde feiten.
gaat hiertegen in beroep. Het Hof vernietigt het V is dan op haar beurt gehouden de feiten te
vonnis en geeft nu P de mogelijkheid bewijzen die zij aanvoert ter motivering van
Gemaakt door Myron de Wolff. Niet doorsturen! 2
Arrest Feiten Rechtsregel
Week 1
Arey/Ierland Ierse dame wilde scheiden van haar man. De Europees Hof zegt: Ierland, als jij zo’n procedure
ontheffing tot de plicht om samen te wonen kon voorschrijft, waarbij een advocaat verplicht is en
alleen door de rechter uitgesproken worden, er iemand kan dat niet betalen, dan verhinder je de
gold een verplichte procesvertegenwoordiging. toegang tot de rechter, dit moet je dus anders doen.
Mevr. Arey kon geen advocaat betalen. Rechtsregel: recht op toegang tot civiele rechter,
mag niet alleen een theoretisch en illusoir recht zijn,
het moet ook praktisch kunnen worden uitgevoerd.
Schook/Vergeer Vergeer verhuurde een pand aan Schook. Vergeer Rechter mag geen gegevens die niet van algemene
vordert verklaring voor recht dat Schook’s pand bekendheid zijn aan zijn beslissing ten grondslag
niet is aan te merken als bedrijfsruimte (want dan leggen als hij deze buiten de aanwezigheid van
had Schook een vrij ruime huurdersbescherming). partijen heeft verschaft.
De rechter stelde vast dat het hier ging om een
opslagruimte. Dit is gebaseerd op ‘niet-officiële
bezichtiging’ (de rechter heeft het pand 2x
‘onofficieel’ bezichtigd).
Eisers/Gemeente Het gaat in deze onteigeningszaak onder meer om Als de redelijke procestermijn (art. 6 EVRM) is
De Bilt een vordering tot schadevergoeding wegens overschreden, dan kun je, in een afzonderlijke
overschrijding van de redelijke termijn voor procedure, een vordering instellen tegen de Staat tot
berechting van de zaak. vergoeding van immateriële schade (o.g.v.
onrechtmatige daad). Of de redelijke termijn is
Kwesties die verband houden met de organisatie overschreden hangt onder andere af van de aard,
van de rechterlijke macht (zoals achterstanden bij ingewikkeldheid en het belang van de zaak en het
het desbetreffende gerecht of ziekte van procesgedrag van partijen. Gelet wordt op de totale
behandelende rechters) staan niet aan duur van berechting, maar ook onaanvaardbaar
aansprakelijkheid in de weg. lange perioden van tussentijdse inactiviteit kunnen
overschrijding van de redelijke termijn
meebrengen.
Fiona Shevill In Franse krant wordt voor Engelse beledigende Plaats van handeling (handlungsort, Frankrijk) en
tekst geplaatst. Met grondslag onrechtmatige daad plaats waar schade wordt geleden (erfolgsort,
vordert Engelse schadevergoeding. Vordering Engeland). Rechter Handlungsort mag over alles
ingesteld bij Engelse rechter. Hoofdregel = oordelen, maar de rechter van het Erfolgsort mag
woonplaats verweerder/gedaagde (art. 4 Vo), dus alleen oordelen over de schade in het Erfolgsort.
eigenlijk Frankrijk. Plaats waar schade is ontstaan: rechter mag
oordelen t.a.v. alle schade. Plaats waar is
gepubliceerd: rechter mag slechts oordelen over
schade die op die plek is geleden.
Week 2
Staalbouw De advocaat van de appellant had de Hier is de vraag: is er wel rechtsgeldig betekent?
Vianen/Breda en appeldagvaarding niet betekent bij de wederpartij Op de termijn van verstrijken appeltermijn, wist de
EZH en ook niet o.g.v. art. 63 Rv bij advocaat van gedaagde van hoger beroep helemaal van niks. HR
wederpartij, maar bij zijn eigen procureur in zegt: dat kun je herstellen door alsnog goed te
vorige instantie (oud recht). Als ik een betekenen.
dagvaarding uitbreng voor partij A en de
dagvaarding bij een procesvertegenwoordiger van
partij A beteken, dat is natuurlijk raar, want hij
moet bij partij B worden betekent. Ze kwamen
pas achter dat probleem, nadat de appeltermijn
was verstreken.
Siedsma/Reek De dagvaarding is niet nietig als een onjuist tijdstip
in de dagvaarding wordt vermeld (art. 111 lid 2 sub
f Rv). Ook als een gebrek niet tot nietigheid leidt, is
herstel mogelijk (art. 121 lid 2 Rv). Bij uitbrengen
Gemaakt door Myron de Wolff. Niet doorsturen! 1
, een herstelexploot moet de dagvaardingstermijn in
acht worden genomen (art. 114 Rv).
Demarara Demerara heeft cassatie ingesteld. Verweerder in Betekeningsverordening II (art. 56 Rv) is niet van
Distillers cassatie is Karl Heinz Haus, de cassatie- toepassing op de Nederlandse kantoorbetekening
Europe/X dagvaarding die voor hem bestemd was is als bedoeld in art. 63 lid 1 Rv. Een dergelijke
betekend bij het advocatenkantoor van meneer van kantoorbetekening volstaat voor verstekverlening in
Kempen. In cassatie is Karl niet verschenen. het geval degene voor wie het stuk is bestemd in
Demerara heeft hierop verzocht verstek te een andere lidstaat woonplaats of werkelijk verblijf
verlenen tegen Karl. De verweerster is gevestigd heeft. Het is een nationale betekening, dan hoef
in een andere lidstaat van de EU, volstaat dan een je niet internationale regels in acht te nemen.
betekening op grond van artikel 63 lid 1 Rv, om
verstek te verlenen (art. 139 Rv) indien de
verweerder niet verschijnt?
Briefadres DSW heeft bij dagvaarding gevorderd dat de Er zijn prejudiciële vragen gesteld aan HR à heeft
rechtbank gedaagde zal veroordelen tot betaling een door een persoon in de BRP opgegeven
van een geldsom. Gedaagde heeft echter geen briefadres als gekozen woonplaats te gelden en zo
bekende woon- of verblijfplaats binnen of buiten ja, of exploten o.g.v. art. 46 Rv betekend dienen te
NL. Uit de BRP blijkt dat gedaagde wel een worden op dit adres. Een briefadres moet worden
bekend briefadres heeft. De dagvaardging is o.g.v. aangemerkt als gekozen woonplaats i.d.z.v. art.
art. 54 lid 2 betekend aan de OvJ bij rechtbank 1:15 BW. De rechter van de plaats van het
Rotterdam. Van dit exploot is een uittreksel briefadres is als rechter van de gekozen
bekendgemaakt in de Staatscourant. Een afschrift woonplaats de bevoegde rechter.
van dit exploot is verzonden naar het door
gedaagde opgegeven briefadres.
Staat/Van Galen Van Galen stelt dat de Staat onrechtmatig heeft Er was een uitgebreide procedure (dagvaarding,
gehandeld tegen haar en haar toenmalige CvA, repliek, dupliek) en bij dupliek ging de Staat
huwelijkspartner door te hoge belastingaanslagen een bepaald verweer voeren. In cassatie ging het
op te leggen en niet akkoord te gaan met uitstel om de vraag of dat verweer niet te laat was, want
van betaling daarvan. Als gevolg daarvan is ex- het was een exceptie werd er gezegd, en dat moet je
partner in staat van faillissement verklaard. Het doen bij je CvA en het is nu pas gedaan bij
huwelijk is door echtscheiding ontbonden en conclusie van dupliek. HR: het verweer wat de
mevrouw heeft ernstige schade geleden, er bestond Staat voerde was geen exceptie dus dan kun je dat
gemeenschap van goederen. Nadat de staat nog aanvoeren bij een later processtuk, net als dat
verweer had gevoerd heeft de rechtbank Van je het verweer ten principalen nog kunt uitbreiden.
Galen niet-ontvankelijk verklaard in haar Je moet processuele verweren (excepties) bij de
vordering omdat de vordering ingevolge art. 25 CvA doen, zo niet, dan heb je niet meer recht om je
Fw door de curator had moeten worden ingesteld. daarop te beroepen.
Kan het verweer van de Staat als een exceptief
verweer (art. 128 lid 1 Rv) worden aangemerkt?
Rechterswissel Betreft een onteigeningszaak waarin een Art. 134 en 230 Rv
rechterswisseling heeft plaatsgevonden. De Als een wisseling van 1 (of meerdere) van de
rechter die uitspraak heeft gedaan is niet aanwezig behandelende rechter(s) plaatsvindt na een op een
geweest bij eerdere mondelinge behandelingen, eerdere mondelinge behandeling gevolgde
maar wel bij de laatste. Dit is volgens de eiser in uitspraak en voorafgaand aan een tweede
cassatie strijdig met de regel dat een rechterlijke mondelinge behandeling, dan hoeft het gerecht de
beslissing die mede wordt genomen op de rechterswissel niet nadrukkelijk mee te delen en is
grondslag van een voorafgaande mondelinge het eindvonnis niet zonder meer nietig.
behandeling, dient te worden gegeven door de
rechter(s) ten overstaan van wie die mondelinge
behandeling heeft plaatsgevonden.
Week 3
Ongeval St. P en V rijden terug naar huis na een verjaardag. V HR: O.g.v. art. 150 Rv valt te stellen dat er een
Oedenrode raakt de macht over het stuur kwijt. P is gewond andere bewijslastverdeling had moeten
en lijdt schade. Het ziekenfonds van P spreekt V plaatsvinden dan het Hof heeft geoordeeld. M.b.t.
aan o.g.v. aansprakelijkheid wegens onrechtmatige de hoofdregel ‘Wie stelt, moet bewijzen’ kan
daad. V voert hiertegen verweer. De rb biedt haar gesteld worden dat P en het Ziekenfonds de
de mogelijkheid om getuigenbewijs te leveren. V bewijslast dragen van de door hen gestelde feiten.
gaat hiertegen in beroep. Het Hof vernietigt het V is dan op haar beurt gehouden de feiten te
vonnis en geeft nu P de mogelijkheid bewijzen die zij aanvoert ter motivering van
Gemaakt door Myron de Wolff. Niet doorsturen! 2
