Sociologie
Hoofdstuk 1: een mens leeft nooit alleen
1. De mens maakt de samenleving
1.1 mensen maken de samenleving: interactie tussen individuen
(microniveau)
we ontmoeten elkaar telkens, bij al deze ontmoetingen ‘reageren’ we op
elkaar.
We houden rekening met andere in ons handelen, dit is volgens Weber ook
een sociaal handelen.
Dit bestaat uit 2 dimensies:
- interactie: dit gaat over waarneembare handelingen in het
tussenmenselijke verkeer.
- Communicatie: hierdoor brengen we onze gedachten, gevoelens en
wensen over aan de ander.
Interactie en communicatie komen meestal samen voor.
Hierbij is het belangrijkste dat we alles van een ander gaan interpreteren.
Dit wil zeggen ‘betekenis geven aan’. Alleen zo kan je het gedrag van een
ander begrijpen.
Samenleven en een samenleving is pas mogelijk wanneer mensen aan
dezelfde situatie dezelfde interpretatie/betekenis geven.
Een gedeelde interpretatie is belangrijk, zo creëer je voorspelbaarheid en
routine. Zo ontstaan er voorspelbare patronen in ons gedrag.
Civil inattention = het beschaafd negeren, als we in een lift staan gaan we
nooit een interactie maken met die mensen die erin staan, we kijken
rondom ons heen.
Doordat ons gedrag voorspelbaar wordt, ontstaat er orde in de
samenleving.
Thomas-theorema:
De mens creëert zijn eigen sociale realiteit. Als mensen situaties als echt
definiëren, dan worden die echt in hun gevolgen.
1.2 groepen en organisaties maken de samenleving (mesoniveau)
een groep is een aantal personen met duurzame interacties; waarvan de
leden een bepaalde positie innemen; waarin spontaan groepsregels
ontstaan die het gedrag bepalen en voorspelbaar maken; waarvan de
leden gebonden zijn door een gevoel van samenhorigheid (wij-gevoel).
, - Primaire groep
o Kennen elkaar goed
o Interacties zijn intensief
o Emotionele band
o Kan er niet zomaar uitstappen
- Peergroup
o Groep van gelijken
o Langdurig met elkaar optrekken
- Secundaire groep
o Grotere groepen
o Contacten zijn minder intens
o Meer gericht op zakelijk en taakgericht samenwerken
o De groep is hier het middel, niet het doel
o Duidelijke positie
o Verloopt ordelijk
- Doelgroep
o Mensen met dezelfde kenmerken
o Niet noodzakelijk een echte groep
- Organisatie
o Bevat een aantal mensen die in een goed doordachte vorm
met elkaar samenwerken;
o Bestaat uit interacties die verlopen vanuit duidelijke
omschreven posities
o Heeft voor al die mensen een gemeenschappelijk doel
o De interacties in de organisatie zijn gericht op het realiseren
van dat doel
o De organisatie is herkenbaar als geheel
o De organisatie interrogeert op haar beurt met andere
organisaties
1.3 instituties maken de samenleving (macroniveau)
je kan een institutie bekijken als een soort super voorspelbaar
gedragspatroon dat bij héél veel mensen voorkomt. Het gaat om
gestandaardiseerd gedrag dat zichtbaar is in het leven van heel veel
mensen in een samenleving. Het maakt interacties voorspelbaar en de
samenleving ordelijk
- institutie
o is een gestandaardiseerd interactiepatroon tussen mensen,
groepen en organisaties
, o is stabiel maar kan toch veranderen. Ze ontstaat, verandert en
verdwijnt immers doorheen interacties. Een institutie is dus
een door mensen gecreëerde sociale realiteit
o geeft routine, voorspelbaarheid en orde aan de samenleving
o geeft een antwoord op levensnoodzakelijke vragen
voorbeelden van instituties
het gezin is een stabiel gedrags- en interactiepatroon van waaruit
belangrijke functies in ons leven worden vervuld: opvoeding, affectie,…,
maar ook praktische dingen zoals eten, slapen,….
Standaard gedragspatroon in onze samenleving was lange tijd het
kerngezin
= the nucleair family
Andere verwanten wonen samen bij het kerngezin
= the extended family
Het kerngezin als interactiepatroon is redelijk stabiel maar het verandert
wel.
Het aantal gezinnen met 1 persoon neemt snel toe. Dit heeft gevolgen
voor de hele samenleving: we hebben kleinere woningen nodig,
supermarkten bieden kleinere porties aan,…
Ee institutie is gemaakt door (massa’s) mensen en kan dus ook weer
veranderen in de loop van de geschiedenis.
Interacties tussen individuen, in groepen en in organisaties hebben de
neiging om te evolueren naar stabiele en gestandaardiseerde
gedragspatronen. Dat proces het institutionalisering en het resultaat in
een institutie. Het nut van instituties is dat ze zorgen voor routine en
voorspelbaarheid in de samenleving. Instituties situeren zich dus op
macroniveau. Ze bieden houvast bij interacties die nodig zijn om
levensnoodzakelijke behoeften te vervullen.
2. De samenleving maakt de mens
2.1 de structuur in de samenleving maakt de mens
een structuur is een manier om losse onderdelen geordend samen te
voegen zodanig dat het geheel maar waard is dan de optelling van de
afzonderlijke delen.
De losse bouwstenen zijn de individuen, groepen en organisaties.
Interacties en instituties zijn het cement dat het geheel bij elkaar houdt.
, Functionalistische sociologen vergelijke de structuur van de samenleving
met een menselijke lichaam. Elke groep heeft een functie (zoals elk
orgaan) om de samenleving als geheel gezond te doen functioneren. Het is
belangrijk dat die verschillende groepen mensen goed samenwerken en
geen vragen stellen bij hun functie.
De meeste functionalistische sociologen worden als conservatief
(behoudsgezind) beschouwd.
De conflict sociologen onderzoeken de verschillen tussen groepen mensen
die samen de structuur maken. Ze bestuderen de sociale ongelijkheid door
ze te meten en in kaart te brengen.
2.2 culturen in de samenleving maken de mens
cultuur, in de meest brede betekenis, is al het kunstmatige dat de mens in
de loop van de geschiedenis heeft toegevoegd aan de natuur.
Cultuur =
het geheel van kennis, waarden, doelen en normen;
die ontstaan in en evolueren in een samenleving;
die een noodzakelijke handleiding zijn voor interacties;
die mensen moeten aanleren en op hun beurt verder doorgeven.
Cultuur bevat kennis van de interacties en van de situatie. Met behulp van
kennis kunnen we snel een situatie definiëren.
Cultuur bevat ook waarden.
Waarden zijn ideeën die we hebben over wat goed en wenselijk is.
We worden telkens door 2 waarden gemotiveerd, deze zijn meestal niet
wat we zeggen.
- Individualisme: wijzelf willen het goed hebben; het ‘ik’ komt op de
eerste plaats
- Materialisme: we zijn erg gefocust op het bezit en geld verdienen
Normen zijn verwachtingen ten aanzien van gedrag en criteria om gedrag
te beoordelen.
Normen zijn een richtlijn voor ons gedrag.
Cultuur bevat kennis + waarden + normen
Cultuur evolueert doorheen de geschiedenis. Het verschilt ook naargelang
van de plaats.
Hoofdstuk 1: een mens leeft nooit alleen
1. De mens maakt de samenleving
1.1 mensen maken de samenleving: interactie tussen individuen
(microniveau)
we ontmoeten elkaar telkens, bij al deze ontmoetingen ‘reageren’ we op
elkaar.
We houden rekening met andere in ons handelen, dit is volgens Weber ook
een sociaal handelen.
Dit bestaat uit 2 dimensies:
- interactie: dit gaat over waarneembare handelingen in het
tussenmenselijke verkeer.
- Communicatie: hierdoor brengen we onze gedachten, gevoelens en
wensen over aan de ander.
Interactie en communicatie komen meestal samen voor.
Hierbij is het belangrijkste dat we alles van een ander gaan interpreteren.
Dit wil zeggen ‘betekenis geven aan’. Alleen zo kan je het gedrag van een
ander begrijpen.
Samenleven en een samenleving is pas mogelijk wanneer mensen aan
dezelfde situatie dezelfde interpretatie/betekenis geven.
Een gedeelde interpretatie is belangrijk, zo creëer je voorspelbaarheid en
routine. Zo ontstaan er voorspelbare patronen in ons gedrag.
Civil inattention = het beschaafd negeren, als we in een lift staan gaan we
nooit een interactie maken met die mensen die erin staan, we kijken
rondom ons heen.
Doordat ons gedrag voorspelbaar wordt, ontstaat er orde in de
samenleving.
Thomas-theorema:
De mens creëert zijn eigen sociale realiteit. Als mensen situaties als echt
definiëren, dan worden die echt in hun gevolgen.
1.2 groepen en organisaties maken de samenleving (mesoniveau)
een groep is een aantal personen met duurzame interacties; waarvan de
leden een bepaalde positie innemen; waarin spontaan groepsregels
ontstaan die het gedrag bepalen en voorspelbaar maken; waarvan de
leden gebonden zijn door een gevoel van samenhorigheid (wij-gevoel).
, - Primaire groep
o Kennen elkaar goed
o Interacties zijn intensief
o Emotionele band
o Kan er niet zomaar uitstappen
- Peergroup
o Groep van gelijken
o Langdurig met elkaar optrekken
- Secundaire groep
o Grotere groepen
o Contacten zijn minder intens
o Meer gericht op zakelijk en taakgericht samenwerken
o De groep is hier het middel, niet het doel
o Duidelijke positie
o Verloopt ordelijk
- Doelgroep
o Mensen met dezelfde kenmerken
o Niet noodzakelijk een echte groep
- Organisatie
o Bevat een aantal mensen die in een goed doordachte vorm
met elkaar samenwerken;
o Bestaat uit interacties die verlopen vanuit duidelijke
omschreven posities
o Heeft voor al die mensen een gemeenschappelijk doel
o De interacties in de organisatie zijn gericht op het realiseren
van dat doel
o De organisatie is herkenbaar als geheel
o De organisatie interrogeert op haar beurt met andere
organisaties
1.3 instituties maken de samenleving (macroniveau)
je kan een institutie bekijken als een soort super voorspelbaar
gedragspatroon dat bij héél veel mensen voorkomt. Het gaat om
gestandaardiseerd gedrag dat zichtbaar is in het leven van heel veel
mensen in een samenleving. Het maakt interacties voorspelbaar en de
samenleving ordelijk
- institutie
o is een gestandaardiseerd interactiepatroon tussen mensen,
groepen en organisaties
, o is stabiel maar kan toch veranderen. Ze ontstaat, verandert en
verdwijnt immers doorheen interacties. Een institutie is dus
een door mensen gecreëerde sociale realiteit
o geeft routine, voorspelbaarheid en orde aan de samenleving
o geeft een antwoord op levensnoodzakelijke vragen
voorbeelden van instituties
het gezin is een stabiel gedrags- en interactiepatroon van waaruit
belangrijke functies in ons leven worden vervuld: opvoeding, affectie,…,
maar ook praktische dingen zoals eten, slapen,….
Standaard gedragspatroon in onze samenleving was lange tijd het
kerngezin
= the nucleair family
Andere verwanten wonen samen bij het kerngezin
= the extended family
Het kerngezin als interactiepatroon is redelijk stabiel maar het verandert
wel.
Het aantal gezinnen met 1 persoon neemt snel toe. Dit heeft gevolgen
voor de hele samenleving: we hebben kleinere woningen nodig,
supermarkten bieden kleinere porties aan,…
Ee institutie is gemaakt door (massa’s) mensen en kan dus ook weer
veranderen in de loop van de geschiedenis.
Interacties tussen individuen, in groepen en in organisaties hebben de
neiging om te evolueren naar stabiele en gestandaardiseerde
gedragspatronen. Dat proces het institutionalisering en het resultaat in
een institutie. Het nut van instituties is dat ze zorgen voor routine en
voorspelbaarheid in de samenleving. Instituties situeren zich dus op
macroniveau. Ze bieden houvast bij interacties die nodig zijn om
levensnoodzakelijke behoeften te vervullen.
2. De samenleving maakt de mens
2.1 de structuur in de samenleving maakt de mens
een structuur is een manier om losse onderdelen geordend samen te
voegen zodanig dat het geheel maar waard is dan de optelling van de
afzonderlijke delen.
De losse bouwstenen zijn de individuen, groepen en organisaties.
Interacties en instituties zijn het cement dat het geheel bij elkaar houdt.
, Functionalistische sociologen vergelijke de structuur van de samenleving
met een menselijke lichaam. Elke groep heeft een functie (zoals elk
orgaan) om de samenleving als geheel gezond te doen functioneren. Het is
belangrijk dat die verschillende groepen mensen goed samenwerken en
geen vragen stellen bij hun functie.
De meeste functionalistische sociologen worden als conservatief
(behoudsgezind) beschouwd.
De conflict sociologen onderzoeken de verschillen tussen groepen mensen
die samen de structuur maken. Ze bestuderen de sociale ongelijkheid door
ze te meten en in kaart te brengen.
2.2 culturen in de samenleving maken de mens
cultuur, in de meest brede betekenis, is al het kunstmatige dat de mens in
de loop van de geschiedenis heeft toegevoegd aan de natuur.
Cultuur =
het geheel van kennis, waarden, doelen en normen;
die ontstaan in en evolueren in een samenleving;
die een noodzakelijke handleiding zijn voor interacties;
die mensen moeten aanleren en op hun beurt verder doorgeven.
Cultuur bevat kennis van de interacties en van de situatie. Met behulp van
kennis kunnen we snel een situatie definiëren.
Cultuur bevat ook waarden.
Waarden zijn ideeën die we hebben over wat goed en wenselijk is.
We worden telkens door 2 waarden gemotiveerd, deze zijn meestal niet
wat we zeggen.
- Individualisme: wijzelf willen het goed hebben; het ‘ik’ komt op de
eerste plaats
- Materialisme: we zijn erg gefocust op het bezit en geld verdienen
Normen zijn verwachtingen ten aanzien van gedrag en criteria om gedrag
te beoordelen.
Normen zijn een richtlijn voor ons gedrag.
Cultuur bevat kennis + waarden + normen
Cultuur evolueert doorheen de geschiedenis. Het verschilt ook naargelang
van de plaats.
