1.1 een nieuwe tijd:
Je kunt geschiedenis op drie manieren indelen.
● Vijf perioden: prehistorie, oudheid, middeleeuwen, vroegmoderne tijd en moderne
tijd.
● Tien tijdvakken
● Vijf soorten samenlevingen: de samenleving van jagers en verzamelaars, de
landbouwsamenleving, de landbouw-stedelijke samenleving, de industriële
samenleving en de informatiesamenleving.
In de 16e eeuw vonden enkele belangrijke veranderingen plaats in de Europese landbouw
stedelijke samenleving.
Schilders werden meer als kunstenaars gezien → minder als handwerkslieden
Ondernemers gingen minder rekening houden met regels van gilden.
Ondernemers namen meer personeel in dienst en gebruikten hun tijd efficiënter met behulp
van de mechanische klok. Daardoor produceerde hun bedrijf meer.
Bij geschiedenis gebruiken we de historische indelingen in perioden, tijdvakken en soorten
samenlevingen.
Paus Gregorius zorgde voor een hervorming van de kalender.
1.2 de renaissance
Michelangelo
● Maakte levensechte beelden, naar het voorbeeld van oude Griekse en Romeinse
beelden.
● Om levensechte beelden te kunnen maken onderzocht hij hoe mensen in elkaar
zaten. onderzocht lichamen
Eeuwenlang was er geen belangstelling geweest voor al het moois uit de klassieke oudheid.
Andere kunstenaars en architecten lieten zich ook inspireren door de klassieke oudheid. zij
wilden net zulke mooie kunst en gebouwen maken als de Grieken en Romeinen.
Onderwerpen kunstenaars:
● Bijbelse taferelen
● Griekse - Romeinse mythologie
Bouwkunst gebaseerd op klassieke oudheid
● Klassieke zuilen
● Bogen
● Tempels
Deze belangstelling ontstond eerst in Italiaanse steden, zoals Florence, Milaan en Venetie.
vanaf 1500 begon de renaissance.
, Er ontstond een ander wereldbeeld de kerk hield gelovigen voor dat het leven op aarde
slechts een voorbereiding op de dood was.
Rijke Italiaanse burgers dachten daar anders over, zij wilden genieten van het leven op
aarde. zij ontdekten dat Griekse en Romeinse schrijvers daar net zo over gedacht hadden.
De Italianen namen hun mentaliteit over.
Humanisten stelden de mens centraal (Je herkent het Engelse woord ‘human’ erin. Stamt af
van het Latijnse humanitas - menselijkheid)
Zij geloofden dat mensen op eigen kracht hun leven konden verbeteren.
Ideaal was de homo universalis de universele mens (bijv. Leonardo da Vinci, zie paragraaf
1.6)
Erasmus was een bekende humanist. Door zijn kennis van het Grieks kon hij de oudste
nog bestaande bronnen van het Nieuwe Testament lezen en daarom een nieuwe vertaling
maken. Hij ontdekte dat een deel van de kerk niets met het oorspronkelijke christendom te
maken had (zie paragraaf 1.3: De Hervorming)
Waardering voor kunst nam toe er was meer aandacht voor de prestaties van de
individuele mens.
Ook de pausen raakten in de ban van de renaissance. opmerkelijk, want de kerk had de
Grieks - Romeinse godenbeelden en tempels altijd verafschuwd omdat ze onchristelijk
waren.
Vanaf de 16e eeuw huurden pausen de beste architecten en kunstenaars in om de oudheid
ook in Rome te laten herleven.
Rafael
De school van Athene
● Beroemd werk van Rafaël
● Verzonnen bijeenkomst met Plato en Aristoteles (filosofen)
● Op de achtergrond zie je de klassieke architectuur en godenbeelden, geïnspireerd
door de klassieke oudheid
Boekdrukkunst
Vanaf de 16e eeuw verspreidde de renaissance over Europa.
● Uitvinding boekdrukkunst was hierbij belangrijk
● Voor 1450 werden boeken met de hand geschreven
● Door uitvinding boekdrukkunst konden ideeën sneller worden verspreid
In 1509 verscheen het Lof der Zotheid van humanist Erasmus. Hierin gaf hij kritiek op de
kerk en dreef er de spot mee. (zie paragraaf 1.3: De Hervorming)
1.3 De Hervorming
Erasmus: In 1509 kwam Lof der Zotheid uit. In dit boek dreef de humanist Erasmus de spot
met de kerk en gelovigen. Geestelijken zouden ‘dom en inhalig’ zijn en gelovigen
‘schijnheilig en bijgelovig’.
Je kunt geschiedenis op drie manieren indelen.
● Vijf perioden: prehistorie, oudheid, middeleeuwen, vroegmoderne tijd en moderne
tijd.
● Tien tijdvakken
● Vijf soorten samenlevingen: de samenleving van jagers en verzamelaars, de
landbouwsamenleving, de landbouw-stedelijke samenleving, de industriële
samenleving en de informatiesamenleving.
In de 16e eeuw vonden enkele belangrijke veranderingen plaats in de Europese landbouw
stedelijke samenleving.
Schilders werden meer als kunstenaars gezien → minder als handwerkslieden
Ondernemers gingen minder rekening houden met regels van gilden.
Ondernemers namen meer personeel in dienst en gebruikten hun tijd efficiënter met behulp
van de mechanische klok. Daardoor produceerde hun bedrijf meer.
Bij geschiedenis gebruiken we de historische indelingen in perioden, tijdvakken en soorten
samenlevingen.
Paus Gregorius zorgde voor een hervorming van de kalender.
1.2 de renaissance
Michelangelo
● Maakte levensechte beelden, naar het voorbeeld van oude Griekse en Romeinse
beelden.
● Om levensechte beelden te kunnen maken onderzocht hij hoe mensen in elkaar
zaten. onderzocht lichamen
Eeuwenlang was er geen belangstelling geweest voor al het moois uit de klassieke oudheid.
Andere kunstenaars en architecten lieten zich ook inspireren door de klassieke oudheid. zij
wilden net zulke mooie kunst en gebouwen maken als de Grieken en Romeinen.
Onderwerpen kunstenaars:
● Bijbelse taferelen
● Griekse - Romeinse mythologie
Bouwkunst gebaseerd op klassieke oudheid
● Klassieke zuilen
● Bogen
● Tempels
Deze belangstelling ontstond eerst in Italiaanse steden, zoals Florence, Milaan en Venetie.
vanaf 1500 begon de renaissance.
, Er ontstond een ander wereldbeeld de kerk hield gelovigen voor dat het leven op aarde
slechts een voorbereiding op de dood was.
Rijke Italiaanse burgers dachten daar anders over, zij wilden genieten van het leven op
aarde. zij ontdekten dat Griekse en Romeinse schrijvers daar net zo over gedacht hadden.
De Italianen namen hun mentaliteit over.
Humanisten stelden de mens centraal (Je herkent het Engelse woord ‘human’ erin. Stamt af
van het Latijnse humanitas - menselijkheid)
Zij geloofden dat mensen op eigen kracht hun leven konden verbeteren.
Ideaal was de homo universalis de universele mens (bijv. Leonardo da Vinci, zie paragraaf
1.6)
Erasmus was een bekende humanist. Door zijn kennis van het Grieks kon hij de oudste
nog bestaande bronnen van het Nieuwe Testament lezen en daarom een nieuwe vertaling
maken. Hij ontdekte dat een deel van de kerk niets met het oorspronkelijke christendom te
maken had (zie paragraaf 1.3: De Hervorming)
Waardering voor kunst nam toe er was meer aandacht voor de prestaties van de
individuele mens.
Ook de pausen raakten in de ban van de renaissance. opmerkelijk, want de kerk had de
Grieks - Romeinse godenbeelden en tempels altijd verafschuwd omdat ze onchristelijk
waren.
Vanaf de 16e eeuw huurden pausen de beste architecten en kunstenaars in om de oudheid
ook in Rome te laten herleven.
Rafael
De school van Athene
● Beroemd werk van Rafaël
● Verzonnen bijeenkomst met Plato en Aristoteles (filosofen)
● Op de achtergrond zie je de klassieke architectuur en godenbeelden, geïnspireerd
door de klassieke oudheid
Boekdrukkunst
Vanaf de 16e eeuw verspreidde de renaissance over Europa.
● Uitvinding boekdrukkunst was hierbij belangrijk
● Voor 1450 werden boeken met de hand geschreven
● Door uitvinding boekdrukkunst konden ideeën sneller worden verspreid
In 1509 verscheen het Lof der Zotheid van humanist Erasmus. Hierin gaf hij kritiek op de
kerk en dreef er de spot mee. (zie paragraaf 1.3: De Hervorming)
1.3 De Hervorming
Erasmus: In 1509 kwam Lof der Zotheid uit. In dit boek dreef de humanist Erasmus de spot
met de kerk en gelovigen. Geestelijken zouden ‘dom en inhalig’ zijn en gelovigen
‘schijnheilig en bijgelovig’.
