strafrecht

Het strafrecht

Om te bevorderen dat de verdachte een eerlijk strafproces krijgt, kent het strafrecht
drie belangrijke beginselen:

1. Het legaliteitsbeginsel
Artikel 1 van Wetboek Strafrecht
Iemand kan niet veroordeeld worden voor iets dat niet als ‘strafbaar’ in de wet is
vastgesteld.

2. Een strafbepaling moet duidelijk zijn opgeschreven
zodat iedereen weet wat wel en niet mag en niet vaag genoteerd.

3. De ne bis in idem-regel
je kunt nooit twee keer vervolgd worden voor hetzelfde feit.

Wet herziening ten nadele
nieuwe bepaling in het Wetboek van Strafvordering, verdachten die in een
strafrechtelijk proces zijn vrijgesproken kunnen opnieuw worden vervolgd. Dit kan
alleen als er sprake is van nieuwe feiten waaruit blijkt dat de vrijspraak onterecht
was.

__________________________________________________________________


De meeste strafbepalingen zijn opgenomen in het Wetboek van Strafrecht
(WvS), dat heel systematisch is opgebouwd uit drie delen:

1. Algemene bepalingen geeft antwoord op algemene vragen:
● Wanneer is sprake van een poging tot het plegen van een misdrijf?
● Wanneer is iemand medeplichtig?
● Wanneer is iemand niet strafbaar (bijvoorbeeld bij overmacht)?
● Wanneer heeft iemand weliswaar een strafbaar feit begaan, maar treft hem
geen schuld of is hij ontoerekeningsvatbaar?
● Welke soorten straffen zijn er in Nederland?

2. Opsomming van alle misdrijven. Misdrijven zijn de meer ernstige strafbare
feiten zoals moord en doodslag, mishandeling, vrijheidsberoving, verkrachting
etc.

3. Opsomming van alle overtredingen. Overtredingen zijn minder ernstige
strafbare feiten zoals burengerucht of het bekende artikel 461: verboden
toegang voor onbevoegden.

Het verschil tussen overtredingen en misdrijven is belangrijk, omdat bij
misdrijven de straffen gemiddeld hoger zijn. Bovendien blijven misdrijven in je
justitiële documentatie (vroeger ‘strafblad’ genoemd) veel langer geregistreerd
staan. Dit kan lastig zijn bij sollicitaties.

, _____________________________________________________________


materiële strafrecht
De inhoud van alle strafbepalingen. Staat minimaal en maximaal aantal jaar
straf in. De rechter mag van de maximale straf naar beneden afwijken, maar
nooit hoger straffen, want dat is weer in strijd met het legaliteitsbeginsel.

De Opiumwet verbiedt het gebruik, invoeren en verhandelen van drugs. Ook
staat erin welke drugs daaronder vallen en welke straf erop staat.

_____________________________________________________________


Strafuitsluitingsgronden

De rechtbank moet niet alleen oordelen of het ten laste gelegde is bewezen,
maar ook of in de specifieke situatie het feit en de dader strafbaar zijn.

Wil er sprake zijn van een strafbaar feit dan moet de dader dit willens en
wetens gedaan hebben (= met zijn volle verstand en met een eigen wil.) Soms
heeft iemand het feit wel gepleegd, maar krijgt hij door omstandigheden toch
geen straf opgelegd. We spreken dan van strafuitsluitingsgronden. Hierbij
maken we onderscheid tussen:


● rechtvaardigingsgronden
● schulduitsluitingsgronden



1. Rechtvaardigingsgronden

Bij rechtvaardigingsgronden is het gepleegde feit in het licht van bijzondere
omstandigheden niet meer strafbaar:


- noodweer: je verdedigt jezelf of een ander tegen geweld. Dit is niet
strafbaar, mits de zelfverdediging in verhouding staat tot het gevaar.


- overmacht-noodtoestand: Als je bijvoorbeeld het bordje ‘verboden
toegang’ negeert omdat je een kind redt, ben je niet strafbaar omdat de
overtreding te rechtvaardigen is.


- het opvolgen van een ambtelijk bevel. Als je op de snelweg vanwege
een ongeluk door een agent over de vluchtstrook wordt gestuurd en je