Een verstoorde immuunfunctie
Het vermogen tot een normale immuunreactie na blootstelling aan een antigeen wordt immunologische competentie genoemd.
Doordat de immuunreactie zo complex is, kan er veel fout gaan. Uiteenlopende aandoeningen zijn het gevolg van een
verstoorde immuunfunctie. Algemene groepen van dergelijke aandoeningen zijn:
• AllergieËn (deze komen veel vaker voor dan de andere twee soorten aandoeningen en zijn meestal veel minder
gevaarlijk)
• Auto-immuunziekten (hierbij kunnen allergie typen 2, 3 en 4 een rol spelen)
• ImmunodeficiËntieziekten
AllergieËn
AllergieËn zijn onjuiste of overmatige immuunreacties op antigenen. Antigenen die allergische reacties veroorzaken,
worden vaak allergenen genoemd. De symptomen kunnen zeer mild tot zeer ernstig optreden, en ontstaan door allerlei
verschillende soorten triggers.
Er worden vier groepen allergieËn onderscheiden (va de COOMBS en GELL classificatie):
1. Allergie type I: De directe reactie of atopie
◦De allergische reactie, waarschijnlijk het meest voorkomende type. Een snelle en bijzonder hevige reactie op de
aanwezigheid van een antigeen. De ernst van een directe allergische reactie hangt af van de gevoeligheid van de
persoon en de plaats waar de reactie optreedt (Wanneer het allergeen bijvoorbeeld in de bloedsomloop binnenkomt,
kan de reactie dodelijk zijn).
◦Een voorbeeld van allergie type I, en meteen de meest ernstige vorm van een allergische reactie, is een
anafylactische reactie, welke kan leiden tot een anafylactische shock.
◦Veel van de symptomen van een directe allergische reactie kunnen worden voorkomen door de onmiddellijke
toediening van antihistaminica, geneesmiddelen die de werking van histamine tegengaan.
◦Bij een eerste blootstelling aan het antigeen/allergeen, de sensitisatie, leert het lichaam voor het eerst het
antigeen kennen. De symptomen zullen nog niet meteen ernstig zijn. Bij een tweede blootstelling aan hetzelfde
soort antigenen zal het lichaam deze direct herkennen en kunnen de symptomen zeer snel en ernstig opkomen.
◦De werking van het allergie type 1 wordt weergegeven op de volgende twee pagina’s.
2. Allergie type II: Cytotoxische reacties
◦Het immuunsysteem gaat reageren op lichaamseigen cellen. Een B-cel zal IgG antilichamen gaan maken tegen
lichaamseigen cellen. Deze IgG antilichamen binden aan de lichaamseigen cel waardoor een immuuncomplex (het
antilichaam en antigeen aan elkaar) ontstaat. Het complement systeem gaat hierdoor de lichaamscel aanvallen en
kapot maken, of laat deze kapot maken door neutrofielen.
3. Allergie type III: Immuuncomplexallergie
◦Immuuncomplexen klonteren samen door te weinig fagocyterende cellen (de aspecifieke afweercellen die alles
opeten wat ze tegen komen) of door heel veel aanmaak van antilichamen, bijvoorbeeld bij een chronische infectie.
Op de plekken waar de immuuncomplexen neerslaan zal het complement systeem geactiveerd worden en zijn werk
gaan doen, resulterend in weefselschade door blokkering en beschadiging. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Lupus.
4. Allergie type IV: Cellulaire allergie
◦Bijvoorbeeld contacteczeem (zoals met nikkel), Diabetes Mellitus type 1, reuma, MS, de ziekte van crohn, maar
ook het afstoten van gedoneerde organen.
◦De T-cel gaat op vertoon van de antigeen delen en aanvallen. De Cytotoxische T-cellen (killer T-cellen) gaan
massaal naar het antigeen toe. Ze zullen het antigeen en de betrokken cellen vernietigen. Als ze te enthousiast
aan de slag gaan, beschadigen ze ook omliggend weefsel, variËrend van contacteczeem tot wonden en het
afstoten van weefsel.
, Allergie type I: Wat gebeurt er?
Blootstelling aan
het allergeen.
De eerste blootstelling: de eerste keer dat je het
allergeen tegen komt. Het allergeen wordt
meegenomen door de fagocyt. De fagocyt
presenteert het allergeen en vormt zo een antigeen
presenterende cel (APC). Dit gebeurt bij iedereen.
Bij mensen met allergieËn bestaat er die ene
T-cel die op dat antigeen kan reageren.
Deze wordt geactiveerd door de fagocyt en
gaat delen tot onder andere T-helpercellen.
De T-helpercellen gaan de B-cel
activeren. Deze B-cel gaat de
antilichamen IgE maken (als een
Als er voor een tweede, reactie op de allergenen).
derde, ...., keer dat ene
antigeen in het lichaam
terecht komt, zal de
mestcel meteen klaar
voor actie zijn. De
mestcel gaat IgE zal op een mestcel gaan zitten waardoor
degranuleren. deze geactiveerd wordt: “klaar voor oorlog”.
Dan ben je gesensitiseerd.
De stoffen die bij degranulatie vrijkomen, waaronder
histamine, zorgen voor een directe allergische reactie.
Het vermogen tot een normale immuunreactie na blootstelling aan een antigeen wordt immunologische competentie genoemd.
Doordat de immuunreactie zo complex is, kan er veel fout gaan. Uiteenlopende aandoeningen zijn het gevolg van een
verstoorde immuunfunctie. Algemene groepen van dergelijke aandoeningen zijn:
• AllergieËn (deze komen veel vaker voor dan de andere twee soorten aandoeningen en zijn meestal veel minder
gevaarlijk)
• Auto-immuunziekten (hierbij kunnen allergie typen 2, 3 en 4 een rol spelen)
• ImmunodeficiËntieziekten
AllergieËn
AllergieËn zijn onjuiste of overmatige immuunreacties op antigenen. Antigenen die allergische reacties veroorzaken,
worden vaak allergenen genoemd. De symptomen kunnen zeer mild tot zeer ernstig optreden, en ontstaan door allerlei
verschillende soorten triggers.
Er worden vier groepen allergieËn onderscheiden (va de COOMBS en GELL classificatie):
1. Allergie type I: De directe reactie of atopie
◦De allergische reactie, waarschijnlijk het meest voorkomende type. Een snelle en bijzonder hevige reactie op de
aanwezigheid van een antigeen. De ernst van een directe allergische reactie hangt af van de gevoeligheid van de
persoon en de plaats waar de reactie optreedt (Wanneer het allergeen bijvoorbeeld in de bloedsomloop binnenkomt,
kan de reactie dodelijk zijn).
◦Een voorbeeld van allergie type I, en meteen de meest ernstige vorm van een allergische reactie, is een
anafylactische reactie, welke kan leiden tot een anafylactische shock.
◦Veel van de symptomen van een directe allergische reactie kunnen worden voorkomen door de onmiddellijke
toediening van antihistaminica, geneesmiddelen die de werking van histamine tegengaan.
◦Bij een eerste blootstelling aan het antigeen/allergeen, de sensitisatie, leert het lichaam voor het eerst het
antigeen kennen. De symptomen zullen nog niet meteen ernstig zijn. Bij een tweede blootstelling aan hetzelfde
soort antigenen zal het lichaam deze direct herkennen en kunnen de symptomen zeer snel en ernstig opkomen.
◦De werking van het allergie type 1 wordt weergegeven op de volgende twee pagina’s.
2. Allergie type II: Cytotoxische reacties
◦Het immuunsysteem gaat reageren op lichaamseigen cellen. Een B-cel zal IgG antilichamen gaan maken tegen
lichaamseigen cellen. Deze IgG antilichamen binden aan de lichaamseigen cel waardoor een immuuncomplex (het
antilichaam en antigeen aan elkaar) ontstaat. Het complement systeem gaat hierdoor de lichaamscel aanvallen en
kapot maken, of laat deze kapot maken door neutrofielen.
3. Allergie type III: Immuuncomplexallergie
◦Immuuncomplexen klonteren samen door te weinig fagocyterende cellen (de aspecifieke afweercellen die alles
opeten wat ze tegen komen) of door heel veel aanmaak van antilichamen, bijvoorbeeld bij een chronische infectie.
Op de plekken waar de immuuncomplexen neerslaan zal het complement systeem geactiveerd worden en zijn werk
gaan doen, resulterend in weefselschade door blokkering en beschadiging. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Lupus.
4. Allergie type IV: Cellulaire allergie
◦Bijvoorbeeld contacteczeem (zoals met nikkel), Diabetes Mellitus type 1, reuma, MS, de ziekte van crohn, maar
ook het afstoten van gedoneerde organen.
◦De T-cel gaat op vertoon van de antigeen delen en aanvallen. De Cytotoxische T-cellen (killer T-cellen) gaan
massaal naar het antigeen toe. Ze zullen het antigeen en de betrokken cellen vernietigen. Als ze te enthousiast
aan de slag gaan, beschadigen ze ook omliggend weefsel, variËrend van contacteczeem tot wonden en het
afstoten van weefsel.
, Allergie type I: Wat gebeurt er?
Blootstelling aan
het allergeen.
De eerste blootstelling: de eerste keer dat je het
allergeen tegen komt. Het allergeen wordt
meegenomen door de fagocyt. De fagocyt
presenteert het allergeen en vormt zo een antigeen
presenterende cel (APC). Dit gebeurt bij iedereen.
Bij mensen met allergieËn bestaat er die ene
T-cel die op dat antigeen kan reageren.
Deze wordt geactiveerd door de fagocyt en
gaat delen tot onder andere T-helpercellen.
De T-helpercellen gaan de B-cel
activeren. Deze B-cel gaat de
antilichamen IgE maken (als een
Als er voor een tweede, reactie op de allergenen).
derde, ...., keer dat ene
antigeen in het lichaam
terecht komt, zal de
mestcel meteen klaar
voor actie zijn. De
mestcel gaat IgE zal op een mestcel gaan zitten waardoor
degranuleren. deze geactiveerd wordt: “klaar voor oorlog”.
Dan ben je gesensitiseerd.
De stoffen die bij degranulatie vrijkomen, waaronder
histamine, zorgen voor een directe allergische reactie.
