Het pedagogisch quotiënt.
1.1 Inleiding.
IQ: Intelligentie quotiënt -> Karakter eigenschappen.
EQ: Emotionele quotiënt -> Karakter eigenschappen.
PQ: Pedagogisch quotiënt -> Verwijs naar de kwaliteiten van de pedagogische
actoren en instanties binnen de context van 4 domeinen.
4 Domeinen van pedagogisch quotiënt:
- Opvoeding.
- Educatie.
- Hulpverlening.
- Onderwijs.
Verschillende perspectieven:
- Algemeen perspectief.
- Orthopedagogisch perspectief.
- Andragogisch perspectief.
- Onderwijskundig perspectief.
1.2 Wat is pedagogisch?
Pedagogisch: opvoeding en vorming.
Pedagogiek:
- Sociale en emotionele ontwikkeling.
- Normen en waarden.
- Dat wat door de maatschappij als noodzakelijk of wenselijk wordt gezien.
Body of knowledge: Minder interessante lessen voor leerlingen die toch gegeven
moeten worden.
Inleiden in een gegeven cultuur:
- Affectief.
- Cognitief.
- Emotioneel.
- Sociale gewoonten.
- Godsdienstig
1.3 Opvattingen over kwaliteit.
Kwaliteitsindicatoren:
Proces Structureel
Zorg en opvoeding Groepsgrootte
Welbevinden Leidster-kind ratio
Betrokkenheid Opleiding
,1.5 Haken en ogen:
- Begrenzende condities: bv gezinnen met kinderen met OTS
- Beschikbaarheid van onderzoeksresultaten: onderzoek niet optimaal uitgevoerd.
- Historische dimensie: Pedagogische kwaliteit is cultuur- en tijdsafhankelijk.
- Normativiteit van pedagogisch handelen: Opvattingen in relatie tot de samenleving
verschillen.
- Culturele dimensie: Onderscheiding van geloofsovertuiging en cultuur.
1.6 Indicatoren van pedagogisch kwaliteit:
- Primair: Communicatie en betrokkenheid, omgaan met verschillen, reflectie.
- Context: Het gezin, brede maatschappelijke context.
2. De ‘goede’ opvoeding in het gezin: over veranderde kwaliteitsnormen in de 20 e
eeuw.
2.1 Inleiding
1901 kinderwetten.
1921 OTS ingevoerd.
Kwaliteitsnormen voor de gezinsopvoeding zijn net zo variabel als:
- De maatschappij
- Het cultuur
- De pedagogische en psychologische theorie.
Professionalisering: pedagogisering, medicalisering, psychologisering.
Kenmerken in de modellen in de 20e eeuw over oudervoorlichting:
- Karaktervorming.
- Gemeenschapszin.
- Zelfontplooiing.
2.2 Karaktervorming
Liberalen:
- Normen en waarden aanleren, opvoeding tot moreel zelfstandige en
verantwoordelijke burgers.
- Doorgronden van kinderkarakter, slechte eigenschappen ombuigen tot goede.
- Medische inzichten spelen amper een rol.
- Sterk geloof in mogelijkheden opvoeding -> begrijpend interpreteren gedrag.
- Liefde, begrip, tact, geduld, vertrouwen, geweten.
Confessionelen:
- Geloof, Streng, gezag.
- Kinder wil beter buigen dan breken, straffen is noodzakelijk -> schuldbesef.
- Jaren 20: advies minder streng zijn. Vertrouwensband opbouwen.
- Aandacht voor individualiteit, terughoudend met straffen.
- Katholieken: geloof belangrijk. Ouders waken voor zingenot. Vanaf 1920 opvoeden
in liefde, gematigde straffen.
, 2.3 Gemeenschapszin
Nieuwe psychologische ontwikkelingstheorieën veranderde veel opvoedingsadviezen
waarbij aandacht was voor:
- Unieke persoonlijkheid van het individu.
- De manier waarop vroegkinderlijke ervaringen doorwerken in het latere
functioneren.
- Kenmerken van verschillende ontwikkelingsfasen:
-> Kinderen veranderen, opvoeders moesten aansluiten.
-> Liefdevolle, op vertrouwen en respect gebaseerde benadering van het kind in alle
stadia van ontwikkeling.
-> Verschuiving in cultuur van het autonome individu naar de gemeenschapszin.
-> opvoeding -> voor gemeenschap nuttige leden voortbrengen.
-> Kind met ongewenst gedrag: de ouders doorgronden.
Geen waardering voor psychoanalyse van Freud:
Eenzijdig betrokken op de kinderlijke lustbeleving.
- Variant hiervan: individual psychologie van Alfred Adler had wel veel aanhang.
Deze theorie was optimistischer en makkelijker toepasbaar.
Ouders werden later afhankelijker van deskundigen. In handleidingen stond wat er
mis kon gaan in ouder-kind relaties. Dit was vrijwel alles.
Angst voor ontsporing jeugd. Dit kwam door de effecten van de oorlog.
- Onwettige geboorten.
- Echtscheidingen.
- Criminaliteit.
Geestelijke gezonde emotionele evenwichtige persoonlijkheid was de voorwaarde
voor geluk en daarmee voor een geslaagde deelname in de maatschappij -> hiervoor
waren duidelijke regels, het geven van vertrouwen en aanmoediging van belang.
Rooms-Katholieken:
- Zelfbeheersing het doel van opvoeding.
Sis Heyster: Acceptatie van de benadering van opvoeding:
- Positieve richtlijnen bieden ten aanzien van doelen en methoden in opvoeding.
- Liberalen zagen alleen maar risico’s -> haar boeken waren optimistisch.
- Mildere opvoedingsstijl gebaseerd op vertrouwen, liefde en verdraagzaamheid.
- Aanvaarde principes individual psychologie zonder deze aan te hangen.
Gereformeerden:
Waterink:
- Oudergezag kende grenzen -> door misbruik van gezag konden ouders eerbied
verspelen. Gezag moest samengaan met liefde.
- Middenweg vinden tussen: vasthouden en loslaten, leiding en vrijheid, strengheid
en gedogen.
1.1 Inleiding.
IQ: Intelligentie quotiënt -> Karakter eigenschappen.
EQ: Emotionele quotiënt -> Karakter eigenschappen.
PQ: Pedagogisch quotiënt -> Verwijs naar de kwaliteiten van de pedagogische
actoren en instanties binnen de context van 4 domeinen.
4 Domeinen van pedagogisch quotiënt:
- Opvoeding.
- Educatie.
- Hulpverlening.
- Onderwijs.
Verschillende perspectieven:
- Algemeen perspectief.
- Orthopedagogisch perspectief.
- Andragogisch perspectief.
- Onderwijskundig perspectief.
1.2 Wat is pedagogisch?
Pedagogisch: opvoeding en vorming.
Pedagogiek:
- Sociale en emotionele ontwikkeling.
- Normen en waarden.
- Dat wat door de maatschappij als noodzakelijk of wenselijk wordt gezien.
Body of knowledge: Minder interessante lessen voor leerlingen die toch gegeven
moeten worden.
Inleiden in een gegeven cultuur:
- Affectief.
- Cognitief.
- Emotioneel.
- Sociale gewoonten.
- Godsdienstig
1.3 Opvattingen over kwaliteit.
Kwaliteitsindicatoren:
Proces Structureel
Zorg en opvoeding Groepsgrootte
Welbevinden Leidster-kind ratio
Betrokkenheid Opleiding
,1.5 Haken en ogen:
- Begrenzende condities: bv gezinnen met kinderen met OTS
- Beschikbaarheid van onderzoeksresultaten: onderzoek niet optimaal uitgevoerd.
- Historische dimensie: Pedagogische kwaliteit is cultuur- en tijdsafhankelijk.
- Normativiteit van pedagogisch handelen: Opvattingen in relatie tot de samenleving
verschillen.
- Culturele dimensie: Onderscheiding van geloofsovertuiging en cultuur.
1.6 Indicatoren van pedagogisch kwaliteit:
- Primair: Communicatie en betrokkenheid, omgaan met verschillen, reflectie.
- Context: Het gezin, brede maatschappelijke context.
2. De ‘goede’ opvoeding in het gezin: over veranderde kwaliteitsnormen in de 20 e
eeuw.
2.1 Inleiding
1901 kinderwetten.
1921 OTS ingevoerd.
Kwaliteitsnormen voor de gezinsopvoeding zijn net zo variabel als:
- De maatschappij
- Het cultuur
- De pedagogische en psychologische theorie.
Professionalisering: pedagogisering, medicalisering, psychologisering.
Kenmerken in de modellen in de 20e eeuw over oudervoorlichting:
- Karaktervorming.
- Gemeenschapszin.
- Zelfontplooiing.
2.2 Karaktervorming
Liberalen:
- Normen en waarden aanleren, opvoeding tot moreel zelfstandige en
verantwoordelijke burgers.
- Doorgronden van kinderkarakter, slechte eigenschappen ombuigen tot goede.
- Medische inzichten spelen amper een rol.
- Sterk geloof in mogelijkheden opvoeding -> begrijpend interpreteren gedrag.
- Liefde, begrip, tact, geduld, vertrouwen, geweten.
Confessionelen:
- Geloof, Streng, gezag.
- Kinder wil beter buigen dan breken, straffen is noodzakelijk -> schuldbesef.
- Jaren 20: advies minder streng zijn. Vertrouwensband opbouwen.
- Aandacht voor individualiteit, terughoudend met straffen.
- Katholieken: geloof belangrijk. Ouders waken voor zingenot. Vanaf 1920 opvoeden
in liefde, gematigde straffen.
, 2.3 Gemeenschapszin
Nieuwe psychologische ontwikkelingstheorieën veranderde veel opvoedingsadviezen
waarbij aandacht was voor:
- Unieke persoonlijkheid van het individu.
- De manier waarop vroegkinderlijke ervaringen doorwerken in het latere
functioneren.
- Kenmerken van verschillende ontwikkelingsfasen:
-> Kinderen veranderen, opvoeders moesten aansluiten.
-> Liefdevolle, op vertrouwen en respect gebaseerde benadering van het kind in alle
stadia van ontwikkeling.
-> Verschuiving in cultuur van het autonome individu naar de gemeenschapszin.
-> opvoeding -> voor gemeenschap nuttige leden voortbrengen.
-> Kind met ongewenst gedrag: de ouders doorgronden.
Geen waardering voor psychoanalyse van Freud:
Eenzijdig betrokken op de kinderlijke lustbeleving.
- Variant hiervan: individual psychologie van Alfred Adler had wel veel aanhang.
Deze theorie was optimistischer en makkelijker toepasbaar.
Ouders werden later afhankelijker van deskundigen. In handleidingen stond wat er
mis kon gaan in ouder-kind relaties. Dit was vrijwel alles.
Angst voor ontsporing jeugd. Dit kwam door de effecten van de oorlog.
- Onwettige geboorten.
- Echtscheidingen.
- Criminaliteit.
Geestelijke gezonde emotionele evenwichtige persoonlijkheid was de voorwaarde
voor geluk en daarmee voor een geslaagde deelname in de maatschappij -> hiervoor
waren duidelijke regels, het geven van vertrouwen en aanmoediging van belang.
Rooms-Katholieken:
- Zelfbeheersing het doel van opvoeding.
Sis Heyster: Acceptatie van de benadering van opvoeding:
- Positieve richtlijnen bieden ten aanzien van doelen en methoden in opvoeding.
- Liberalen zagen alleen maar risico’s -> haar boeken waren optimistisch.
- Mildere opvoedingsstijl gebaseerd op vertrouwen, liefde en verdraagzaamheid.
- Aanvaarde principes individual psychologie zonder deze aan te hangen.
Gereformeerden:
Waterink:
- Oudergezag kende grenzen -> door misbruik van gezag konden ouders eerbied
verspelen. Gezag moest samengaan met liefde.
- Middenweg vinden tussen: vasthouden en loslaten, leiding en vrijheid, strengheid
en gedogen.
