College 4a Aantekeningen - Dementie
Normal aging
- Een klein beetje cognitieve afname is normaal
- Minimaal krimpen van het brein is normaal
Wat is dementie
- Ziektes die cognitieve problemen veroorzaken en interfereren met dagelijkse activiteiten.
- Er is een vorm van brain degeneration
DSM-5: Major neurocognitive disorder
1. Cognitieve afname in een of meer cognitieve domeinen
2. Cognitieve problemen interfereren met het dagelijks leven
3. De ziekte is niet uitgelegd door delirium of andere psychologische stoornissen
Prevalentie
Minimale beginleeftijd is 30-34 jaar en vanaf daar neemt de prevalentie
steeds sneller toe.
Het aantal mensen met dementie zal toenemen naarmate men ouder wordt.
Dementie types
Alzheimer komt het meeste voor, en de vormen kunnen ook gemixt voorkomen.
Waarom moeten wij leren over dementie als een klinisch psycholoog?
Depressie?
Oudere mensen met depressie symptomen zouden ook Alzheimer kunnen hebben. Mensen doen
minder aan activiteiten omdat ze dit niet meer goed kunnen en hier worden ze verdrietig van.
Alzheimer’s disease (AD)
- Progressieve geheugenstoornis
- Stoornis in minimaal één ander cognitief domein: aphasia (taal), apraxia (beweging/tools
gebruiken), agnosia (herkenning objecten), executief functioneren (plannen/inhibitie).
De prevalentie neemt toe naar mate men ouder wordt, vaker in vrouwen (zij worden vaak ook
ouder).
Geheugen – Rey Figure
Details worden vaak vergeten bij het natekenen van een figuur.
Memory – RBMT
, Mensen horen een verhaal over het nieuws en moeten dit later navertellen (immediate en delayed
recall).
Gnosis (perceptie)
Het was niet mogelijk om de hele helikopter te herkennen maar alleen
het onderste en bovenste gedeelte ‘is het een slee met een propeller
erop?’.
Orientatie (tijd en plek)
Welke jaar is het?
Taal (aphasia)
Mensen kunnen een object herkennen maar niet op de naam komen.
Visuoconstruction
Voorbeeld: zelfportretten gemaakt door iemand met Alzheimer’s.
Apraxia
Nadoen van handbewegingen of objecten geven die men moet
gerbuiken.
Plaques en tangles in the brain
Mensen met Alzheimer hebben vaak tangles van tau en plaques van A-beta. Het is nog onbekend of
dit de oorzaak van de ziekte is. er is vaak krimpen van delen als de hippocampus en de pariëtale
kwab.
- Verwijdering van a- beta bleek cognitieve taken niet te verbeteren.
Neuropsychiatrische symptomen in Alzheimer’s
Drie domeinen:
1. Mood (apathie)
2. Psychotische symptomen (visuele hallucinaties)
3. Hyperactiviteit (rusteloosheid)
Psychiatrie of dementie?
Psychiatrische symptomen onset:
- In 3e of 4e deel van het leven: voornamelijk psychiatrisch
- In 5e deel of later + geen geschiedenis met symptomen: vaker neurologische oorzaak.
Autisme?
Iemand met autisme zou frontotemporale dementie (FTD) kunnen hebben.
- Gedrag disinhibitie
- Apathie (niks doen, alleen zitten en voor je uit staren)
- Verlies van empathie
- Compulsief gedrag
- Verandering in dieet
FTD neuropsychologie
- Executief functioneren, abstract denken en sociale cognitie is aangetast. Geheugen en
ruimtelijke functies worden bespaard.
- Relatie tussen de muziek en de golven: ‘they can both be fun’.
- Hoe zou je zoeken naar je sleutel?: ‘ik hoef niet te zoeken, ze zijn in mijn zak’ – inbeelding is
moeilijk.
Normal aging
- Een klein beetje cognitieve afname is normaal
- Minimaal krimpen van het brein is normaal
Wat is dementie
- Ziektes die cognitieve problemen veroorzaken en interfereren met dagelijkse activiteiten.
- Er is een vorm van brain degeneration
DSM-5: Major neurocognitive disorder
1. Cognitieve afname in een of meer cognitieve domeinen
2. Cognitieve problemen interfereren met het dagelijks leven
3. De ziekte is niet uitgelegd door delirium of andere psychologische stoornissen
Prevalentie
Minimale beginleeftijd is 30-34 jaar en vanaf daar neemt de prevalentie
steeds sneller toe.
Het aantal mensen met dementie zal toenemen naarmate men ouder wordt.
Dementie types
Alzheimer komt het meeste voor, en de vormen kunnen ook gemixt voorkomen.
Waarom moeten wij leren over dementie als een klinisch psycholoog?
Depressie?
Oudere mensen met depressie symptomen zouden ook Alzheimer kunnen hebben. Mensen doen
minder aan activiteiten omdat ze dit niet meer goed kunnen en hier worden ze verdrietig van.
Alzheimer’s disease (AD)
- Progressieve geheugenstoornis
- Stoornis in minimaal één ander cognitief domein: aphasia (taal), apraxia (beweging/tools
gebruiken), agnosia (herkenning objecten), executief functioneren (plannen/inhibitie).
De prevalentie neemt toe naar mate men ouder wordt, vaker in vrouwen (zij worden vaak ook
ouder).
Geheugen – Rey Figure
Details worden vaak vergeten bij het natekenen van een figuur.
Memory – RBMT
, Mensen horen een verhaal over het nieuws en moeten dit later navertellen (immediate en delayed
recall).
Gnosis (perceptie)
Het was niet mogelijk om de hele helikopter te herkennen maar alleen
het onderste en bovenste gedeelte ‘is het een slee met een propeller
erop?’.
Orientatie (tijd en plek)
Welke jaar is het?
Taal (aphasia)
Mensen kunnen een object herkennen maar niet op de naam komen.
Visuoconstruction
Voorbeeld: zelfportretten gemaakt door iemand met Alzheimer’s.
Apraxia
Nadoen van handbewegingen of objecten geven die men moet
gerbuiken.
Plaques en tangles in the brain
Mensen met Alzheimer hebben vaak tangles van tau en plaques van A-beta. Het is nog onbekend of
dit de oorzaak van de ziekte is. er is vaak krimpen van delen als de hippocampus en de pariëtale
kwab.
- Verwijdering van a- beta bleek cognitieve taken niet te verbeteren.
Neuropsychiatrische symptomen in Alzheimer’s
Drie domeinen:
1. Mood (apathie)
2. Psychotische symptomen (visuele hallucinaties)
3. Hyperactiviteit (rusteloosheid)
Psychiatrie of dementie?
Psychiatrische symptomen onset:
- In 3e of 4e deel van het leven: voornamelijk psychiatrisch
- In 5e deel of later + geen geschiedenis met symptomen: vaker neurologische oorzaak.
Autisme?
Iemand met autisme zou frontotemporale dementie (FTD) kunnen hebben.
- Gedrag disinhibitie
- Apathie (niks doen, alleen zitten en voor je uit staren)
- Verlies van empathie
- Compulsief gedrag
- Verandering in dieet
FTD neuropsychologie
- Executief functioneren, abstract denken en sociale cognitie is aangetast. Geheugen en
ruimtelijke functies worden bespaard.
- Relatie tussen de muziek en de golven: ‘they can both be fun’.
- Hoe zou je zoeken naar je sleutel?: ‘ik hoef niet te zoeken, ze zijn in mijn zak’ – inbeelding is
moeilijk.
