3.1 Elektriciteit en lading
elektrische verschijnselen: verschijnselen die met lading te maken hebben →
ontstaan door ladingen die kracht op elkaar uitoefenen
er zijn 2 verschillende soorten ladingen: positief en negatief
● positieve en neagtieve lading trekken elkaar aan
● positieve en positieve lading stoten elkaar af
● negatieve en negatieve lading stoten elkaar af
stoffen: opgebouwd uit atomen die lading bevatten
atomen→ protonen (positief), neutronen (neutraal geladen) en elektronen
(deeltjes om de kern:negatief)
atoom is elektrisch neutraal door gelijk aantal pos. en neg. deeltjes.
de stof is nu niet meer neutraal maar geladen.
Stroom is een bewegende lading
stroom is bewegende lading, metaal is geschikt om stroom door te laten lopen: een goede
geleider. geleidingselektronen zorgen ervoor dat de stroom snel door metaal heen kan.
met de stroomsterkte geef je aan hoeveel lading er per seconde door een punt of draad
stroomt
spanning (U) geeft aan hoeveel energie lading meekrijgt. eenheid is Volt
3.2 Geleidbaarheid en weerstand
Geleidbaarheid (G) geeft aan hoe goed een voorwerp of draad elektrische stroom geleidt
berekenen:
G=I/U
G geleidbaarheid in siemens (S)
I stroomsterkte in ampère (A)
U spanning in Volt (V)
Geleidbaarheid kan je bereken met formule I= G x U
Daarna maak je een (I,U) diagram van het draadje en ook van een dikker draadje.
Als grafiek een rechte lijn door oorsprong gaat is geleidbaarheid constant. hoe groter de
geleidbaarheid, hoe groter de helling.
als beide lijnen door de oorsprong gaan heet het een recht evenredig verband
, weerstanden met constante geleidbaarheid
zijn ohmse weerstanden en overige weerstanden zijn niet-ohmse weerstanden
zonder weerstand tussen stopcontact en persoon kan er heel veel stroom door je lichaam
gaan. eenheid van weerstand is Ohm in formulevorm:
R = 1/G of G= 1/R
R= weerstand in Ohm
G= geleidbaarheid in siemens (S)
voor formule van weerstand geldt:
R= U/I of U= I x R
R= weerstand in Ohm
I= stroomsterkte in ampère (A)
U= de spanning in Volt (V)
3.3 Parallel en serie
apparaten die je in een huis op één stekkerdoos aansluit zijn parallel geschakeld
daarvoor geldt:
● de spanning over iedere weerstand is gelijk aan bronspanning
● stroom door spanningsbron is som van stromen door weerstanden
● stroom verdeelt zich evenredig met de geleidbaarheid, grootste stroom loopt door
weerstand met grootste geleidbaarheid
serie: aangesloten in een groep en daarvoor geldt:
● stroomsterkte door iedere weerstand is gelijk aan stroomsterkte door de bron
● de spanning van de bron is gelijk aan som van spanningen over weerstanden
● de spanning verdeelt zich evenredig met de weerstand: grootste spanning gaat over
grootste weerstand
totale geleidbaarheid van parallelschakeling berekenen:
Gtot = G1 + G2 (+ G3 + …)
G tot = totale geleidbaarheid in siemens (S)
G1 en G2 en … = geleidbaarheid van losse weerstanden in siemens (S)
weerstand van serieschakeling
Rtot = R1 + R2 (+ R3 + …)
Rtot = totale weerstand in Ohm
R1, R2 en … = weerstand van losse weerstanden in Ohm
elektrische verschijnselen: verschijnselen die met lading te maken hebben →
ontstaan door ladingen die kracht op elkaar uitoefenen
er zijn 2 verschillende soorten ladingen: positief en negatief
● positieve en neagtieve lading trekken elkaar aan
● positieve en positieve lading stoten elkaar af
● negatieve en negatieve lading stoten elkaar af
stoffen: opgebouwd uit atomen die lading bevatten
atomen→ protonen (positief), neutronen (neutraal geladen) en elektronen
(deeltjes om de kern:negatief)
atoom is elektrisch neutraal door gelijk aantal pos. en neg. deeltjes.
de stof is nu niet meer neutraal maar geladen.
Stroom is een bewegende lading
stroom is bewegende lading, metaal is geschikt om stroom door te laten lopen: een goede
geleider. geleidingselektronen zorgen ervoor dat de stroom snel door metaal heen kan.
met de stroomsterkte geef je aan hoeveel lading er per seconde door een punt of draad
stroomt
spanning (U) geeft aan hoeveel energie lading meekrijgt. eenheid is Volt
3.2 Geleidbaarheid en weerstand
Geleidbaarheid (G) geeft aan hoe goed een voorwerp of draad elektrische stroom geleidt
berekenen:
G=I/U
G geleidbaarheid in siemens (S)
I stroomsterkte in ampère (A)
U spanning in Volt (V)
Geleidbaarheid kan je bereken met formule I= G x U
Daarna maak je een (I,U) diagram van het draadje en ook van een dikker draadje.
Als grafiek een rechte lijn door oorsprong gaat is geleidbaarheid constant. hoe groter de
geleidbaarheid, hoe groter de helling.
als beide lijnen door de oorsprong gaan heet het een recht evenredig verband
, weerstanden met constante geleidbaarheid
zijn ohmse weerstanden en overige weerstanden zijn niet-ohmse weerstanden
zonder weerstand tussen stopcontact en persoon kan er heel veel stroom door je lichaam
gaan. eenheid van weerstand is Ohm in formulevorm:
R = 1/G of G= 1/R
R= weerstand in Ohm
G= geleidbaarheid in siemens (S)
voor formule van weerstand geldt:
R= U/I of U= I x R
R= weerstand in Ohm
I= stroomsterkte in ampère (A)
U= de spanning in Volt (V)
3.3 Parallel en serie
apparaten die je in een huis op één stekkerdoos aansluit zijn parallel geschakeld
daarvoor geldt:
● de spanning over iedere weerstand is gelijk aan bronspanning
● stroom door spanningsbron is som van stromen door weerstanden
● stroom verdeelt zich evenredig met de geleidbaarheid, grootste stroom loopt door
weerstand met grootste geleidbaarheid
serie: aangesloten in een groep en daarvoor geldt:
● stroomsterkte door iedere weerstand is gelijk aan stroomsterkte door de bron
● de spanning van de bron is gelijk aan som van spanningen over weerstanden
● de spanning verdeelt zich evenredig met de weerstand: grootste spanning gaat over
grootste weerstand
totale geleidbaarheid van parallelschakeling berekenen:
Gtot = G1 + G2 (+ G3 + …)
G tot = totale geleidbaarheid in siemens (S)
G1 en G2 en … = geleidbaarheid van losse weerstanden in siemens (S)
weerstand van serieschakeling
Rtot = R1 + R2 (+ R3 + …)
Rtot = totale weerstand in Ohm
R1, R2 en … = weerstand van losse weerstanden in Ohm
