Hoofdstuk 5 veranderend wereldbeeld
§1 de Renaissance
1300-1600 Renaissance: wedergeboorte klassieke oudheid. Mentaliteits verandering vindt plaats.
Mens werd meer centraal -> meer geïnteresseerd in het leven op aarde en de precieze werking van
natuur en samenleving. Het ideaal beeld werd de algemeen ontwikkeling mens (homo universales)
( leonardo da vinci)
Aspecten Renaissance
nieuwe Inspo van de klassieke oudheid.
Humanisme: de geleerde belangstelling voor de antieke literatuur, poëzie en geschiedenis
Mentaliteitsverandering
Literatuur kwam in de landstaal en niet religieuze onderwerpen in literatuur
Beeldende kunst.
o Meer aandacht voor manier waarop het onderwerp werd uitgebeeld. - perspectief,
licht en schaduw, natuurgetrouwe weergave, anatomie, menselijke emoties.
o kunstenaar meer bekend
Politiek.
in ME de vorst regeren omdat God dat wilde.
uit klassieke oudheid: machthebbers handelen in beland van gemeenschap
Machiavelli
daaruit kwam het machiavellisme: het doel heiligt de middelen
Oorzaken renaissance:
sociaal-economische:
in IT waren zelfstandige stadstaten (Florence) belangrijk -> rijke families -> kunstenaar
opdracht om schilderijen en gebouwen te maken -> niet godsdienstige kunstwerken
In IT ruïnes van Romeinen
Veel verloren gewaande teksten van klassieke auteurs, kwamen weer beschikbaar ( voor een
deel uit IT en ook uit Spanje uit Arabische wereld)
Nieuwe denkbeelden verspreiden snel door uitvinding 1450 boekdrukkunst
Erasmus was een belangrijk humanist
§2 europeanen ontdekken de wereld
14/15/16e eeuw Europeanen maken verre reizen over zee
Oorzaken:
1. De handelsroutes via het Aziatische vasteland minder toegankelijk:
Ineenstorting Mongoolse rijk net als R-Rijk viel bestuur uit elkaar en zwarte dood
Ottomaanse rijk hadden veel handelsroutes →hogere belasting
2. Het werd technisch mogelijk om over verder over zee te varen en veilig terug te keren
Schepen anders gebouwd
Betere instrumenten door Arabische wereld
3. De wil van christelijke vorsten om andere volken te bekeren
De leiders van ontdekkingsreizen zijn in EU beroemd geworden en als helden omschreven
Door ontdekkingsreizen veranderde het wereldbeeld: continenten zager er anders uit. De
binnenlanden werden nauwelijks verkend. Het bleef in Azië bij het opzetten van handelsposten of
bevoorradingspunten. In US werd het binnenland wel toegeëigend
§1 de Renaissance
1300-1600 Renaissance: wedergeboorte klassieke oudheid. Mentaliteits verandering vindt plaats.
Mens werd meer centraal -> meer geïnteresseerd in het leven op aarde en de precieze werking van
natuur en samenleving. Het ideaal beeld werd de algemeen ontwikkeling mens (homo universales)
( leonardo da vinci)
Aspecten Renaissance
nieuwe Inspo van de klassieke oudheid.
Humanisme: de geleerde belangstelling voor de antieke literatuur, poëzie en geschiedenis
Mentaliteitsverandering
Literatuur kwam in de landstaal en niet religieuze onderwerpen in literatuur
Beeldende kunst.
o Meer aandacht voor manier waarop het onderwerp werd uitgebeeld. - perspectief,
licht en schaduw, natuurgetrouwe weergave, anatomie, menselijke emoties.
o kunstenaar meer bekend
Politiek.
in ME de vorst regeren omdat God dat wilde.
uit klassieke oudheid: machthebbers handelen in beland van gemeenschap
Machiavelli
daaruit kwam het machiavellisme: het doel heiligt de middelen
Oorzaken renaissance:
sociaal-economische:
in IT waren zelfstandige stadstaten (Florence) belangrijk -> rijke families -> kunstenaar
opdracht om schilderijen en gebouwen te maken -> niet godsdienstige kunstwerken
In IT ruïnes van Romeinen
Veel verloren gewaande teksten van klassieke auteurs, kwamen weer beschikbaar ( voor een
deel uit IT en ook uit Spanje uit Arabische wereld)
Nieuwe denkbeelden verspreiden snel door uitvinding 1450 boekdrukkunst
Erasmus was een belangrijk humanist
§2 europeanen ontdekken de wereld
14/15/16e eeuw Europeanen maken verre reizen over zee
Oorzaken:
1. De handelsroutes via het Aziatische vasteland minder toegankelijk:
Ineenstorting Mongoolse rijk net als R-Rijk viel bestuur uit elkaar en zwarte dood
Ottomaanse rijk hadden veel handelsroutes →hogere belasting
2. Het werd technisch mogelijk om over verder over zee te varen en veilig terug te keren
Schepen anders gebouwd
Betere instrumenten door Arabische wereld
3. De wil van christelijke vorsten om andere volken te bekeren
De leiders van ontdekkingsreizen zijn in EU beroemd geworden en als helden omschreven
Door ontdekkingsreizen veranderde het wereldbeeld: continenten zager er anders uit. De
binnenlanden werden nauwelijks verkend. Het bleef in Azië bij het opzetten van handelsposten of
bevoorradingspunten. In US werd het binnenland wel toegeëigend
