MAATSCHAPPRIJLEER H3
PARAGRAAF 1
VOLKSSOEVEREINITEIT
In de 18e eeuw ontstond volkssoevereiniteit
De politieke macht is afgeleid van het volk en wordt uitgeoefend namens het volk
De regering moet verantwoording afleggen aan het volk, niet aan de koning of god
KENMERKEN VAN EEN DICTATUUR
Geen trias politica
Geen onafhankelijke rechtspraak
Beperkte individuele en politieke vrijheid
Overheidsgeweld, terreur
Censuur
SOORTEN DICTATUREN
Ideologische dictatuur communisme
Theocratische dictatuur religie is staatsideologie
Militaire dictatuur leger heeft hoogste macht
Totalitaire dictatuur politieke, economische en sociale leven worden gereguleerd dmv
indoctrinatie
KENMERKEN DEMOCRATIE
Trias politica
Vrijheid
Politieke grondrechten
Politie/ leger hebben beperkte bevoegdheid
Onafhankelijke rechtspraak
Persvrijheid
DEMOCRATIE IN NL
Indirecte of representatieve democratie
het volk heerst in NL via vertegenwoordigers ( verkiezingen)
DIRECTE OF INDIRECTE DEMOCRATIE
Direct volk kan direct meepraten
Indirect via verkiezingen
Parlementair of presidentieel
Parlementair het volk kiest parlement, er is een staatshoofd(symbolisch)
Presidentieel het volk kiest president, met veel macht
staatshoofd en regeringsleider
, Maatschappijleer h3 parlementaire democratie juul van den brand
PARAGRAAF 2
POLITIEKE INDELINGEN
Op basis van ideologie ideeën over de mens en staatsinrichting
Hebben te maken met
1. Normen en waarden
2. Sociaaleconomische verhoudingen
3. Machtsverdeling in de samenleving
POLITIEKE STROMINGEN
Mensen met dezelfde ideologie vormen een politieke stroming
Liberalisme
Socialisme
Confessionalisme (katholicisme en protestantisme)
Verzuiling en ontzuiling
Katholieken, protestanten, socialisten, liberalen
Deze groepen zijn zuilen, elke groep had vroeger zijn eigen organisaties
Nu zijn de verschillen er vooral nog in politieke partijen
Liberalisme vrijheid persoonlijk en economisch
terughoudende overheid
sociaaldemocratie gelijkheid zwakken met inkomen, kennis en macht beschermen
sturende overheid
Christendemocratie harmonie gespreide verantwoordelijkheid, zorgzame samenleving
aanvullende overheid
ANDERE POLITIEKE INDELINGEN
1.progressief – conservatief
Progressief: vooruitstrevend, verandering willen
Conservatief: behoudend, hetzelfde houden
Reactionair: terugdraaien, alles van vroeger terug willen
2. links en rechts
Wat moet de rol van de overheid zijn binnen de sociaaldemocratische verhoudingen in een
land
Links: gelijkwaardigheid, zwakkeren beschermen, actieve rol
Rechts: vrijheid, verantwoordelijkheid bij burgers, passieve rol
PARAGRAAF 3
Functies van politieke partijen: - informatie
- Integratie - participatie
- Articulatie - selectie van kandidaten