INFORMATIE OVER HET VAK
Handboek: sluit ongeveer aan bij wat gezegd wordt in les
Discord: Check examenvragen!!!
Wetteksten mag je meenemen op het examen ZELF AFPRINTEN (zie Discord)
Tip: print de artikels zo snel mogelijk af en leg ze naast deze samenvatting, op het examen heb je
redelijk weinig tijd (2 uur). Het is dus noodzakelijk om vlot artikels te vinden in je bundel.
Veel succes!!!
SOCIALE PARTNERS
▪ Werknemersvereniging (vakbond)
▪ 3 representatieve vakbonden
o Bepaalde vakbonden hebben een voorkeursbehandeling
o Er zijn er 3, deze doen aan bepaalde voorwaarden
• ACV = Algemeen Christelijk Vakverbond
• ABVV = Algemeen Belgisch Vakverbond
• ACLVB = Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van
België
o Voorwaarden om representatief te zijn:
• Actief in heel België
• Interprofessioneel zijn: alle beroepen en bedrijfstakken
bevatten
• Minstens 50.000 leden
• Je moet zetelen in nationale arbeidsraad & centrale raad voor
het bedrijfsleven NAR (minister bepaalt wie zetel krijgt in nationale
arbeidsraad)
▪ Geen rechtspersoonlijkheid
o VZW? Zou logisch zijn maar dan kunnen ze aansprakelijk gesteld worden
o Tot nu toe nog geen rechtsvorm, niet interessant
, o Als ze toch een rechtsvorm kiezen, moeten alle leden bekend gemaakt
worden, boekhouding en JR voorleggen,… en dan zouden ze kunnen
procederen
▪ Werkgeversvereniging: belangen van WGs zijn verschillend dan die van de WNs
▪ Meerdere representatieve verenigingen
o Belangrijk om representatief te zijn
o VBO
o UNIZO
o Boerenbond
o …
▪ Vaak rechtspersoonlijkheid
o Maakt voor leden niet uit dat ze bekend gemaakt worden, JR,… en amper
situaties om te procederen
▪ Groep 10
o Top van 10 belangrijkste representatieve organisaties
o Informeel orgaan
o Geven advies aan overheid, proberen consensus te vinden over grote
problemen
(bvb vereniging voor proffen in Vlaanderen kan niet representatief zijn) (bvb
vereniging voor proffen kan niet representatief zijn)
NCK (vakbond voor kaderleden) wil ook representatief worden en is daarmee bezig. Ze
voldoen aan de eerste 3 voorwaarden maar krijgen geen zetel. Ze blijven naar de rechter
gaan om het alsnog te laten lukken.
Vb. je hebt je vlucht gemist door staking, maar je kan ze moeilijk aanklagen want er hebben
geen rechtspersoonlijkheid. Je kan wel de persoon aanklagen die de staking heeft
georganiseerd.
VBO is bekendste werkgeversovereenkomst (overkoepelt)
(Examen 2025 à MK-vraag!!!)
COLLECTIEF ARBEIDSRECHT
= groep WNs tov WG in eenzelfde sector
We bespreken enkel het collectief arbeidsrecht in de private sector (publieke sector: voor
overheid werken).
▪ Sociale partners = partijen bij het collectief overleg
▪ Instellingen
▪ Drukkingsmiddelen = staking & lock-out
▪ Resultaat van collectief overleg = collectieve arbeidsovereenkomst CAO
,INSTELLINGEN VAN SOCIAAL OVERLEG: NATIONAAL
▪ Vertegenwoordigers van representatieve WN en WG organisaties
▪ Om de 4 jaar sociale verkiezingen
▪ Geven adviezen nav een nieuwe wet
o Niet bindend
o Wel veel morele waarde, als veel mensen het zo vinden dan zal het
wellicht aangepast worden
▪ Sluiten CAO’s
o Over zeer belangrijke onderwerpen, die worden niet in het
parlement besproken
o Minimumloon, brugpensioen (SWT), recht om te weten waarom je bent
ontslagen (CAO 109)
▪ Per bedrijfssector een paritair comité
▪ Instelling waar representatieve WNorganisaties overleggen met
representatieve WGorganisaties
▪ Opgericht door KB
▪ Bevoegdheden
o CAO’s sluiten die arbeidsvoorwaarden van WNs vastleggen
o Bemiddelen in geschillen
o Geven adviezen, minder belangrijk dan Nationale arbeidsraad
o Allerhande door de wetgever toevertrouwde taken
▪ Bemiddelaar ergens is vaak de voorzitter van het PC (vb. Audi)
CAO vanaf 300: moderne, geen onderscheid tussen arbeiders & bedienden CAO 100-
…: arbeiders
CAO 200 - …: bedienden
Examenvraag!!! :
Hoeveel overlegorganen
kunnen er maximaal zijn op
het niveau van de
onderneming?
=4
7
, INSTELLINGEN VAN SOCIAAL OVERLEG: ONDERNEMINGSVLAK
▪ Ondernemingen met minstens 100 WNs
▪ Paritaire samenstelling
o Werknemersvertegenwoordigers moet voorgedragen worden door een
vakbond en worden verkozen door WNs tijdens sociale verkiezingen
(om de 4 jaar)
o WG gekozen door werkgever onder leidinggevenden
o WGs = of < WNs
▪ Adviseren
▪ Beslissingen nemen, maar uitzonderlijk, over niet zo belangrijke zaken
▪ Worden geïnformeerd (JR, resultatenrekening,…)
Vb. onderneming zal op korte tijd 10% ontslaan (= collectief ontslag), de
ondernemingsraad wordt op de hoogte gesteld voor de beslissing.
▪ Ondernemingen met minstens 50 WNs
▪ Paritaire samenstelling
▪ Adviseren en worden geïnformeerd over welzijn op het werk (gezondheid,
psychosociaal)
Wie meedoet aan sociale verkiezingen, krijgt een zeer sterke ontslagbescherming ookal
worden ze niet verkozen. WN kan enkel ontslagen worden om dringende redenen of om
economische redenen (PC). Als je WN toch niet om deze redenen ontslaat dan is er een
hoge ontslagvergoeding (2j6m – 7j).
▪ Voorwaarden om op te richten afhankelijk van sector
▪ Enkel WNs, aangeduid door vakbonden of verkozen door WNs
▪ Onderhandelen over CAO’s
▪ Controle op naleving van sociaal recht
▪ Tussenkomst bij geschillen
▪ Worden geïnformeerd indien geen OR/CPBW
In elke onderneming moet mogelijkheid bestaan dat een/meerdere WN, de WNs mogen
verdedigen. Vb. je durft niet zelf aan te kaarten bij je baas dat je overuren niet uitbetaald
worden, dan ga je naar VA die dan naar het bestuur zal gaan.
Vb. 1 jaar loon uitbetalen wanneer je iemand ontslaat terwijl het niet mag. 8
Handboek: sluit ongeveer aan bij wat gezegd wordt in les
Discord: Check examenvragen!!!
Wetteksten mag je meenemen op het examen ZELF AFPRINTEN (zie Discord)
Tip: print de artikels zo snel mogelijk af en leg ze naast deze samenvatting, op het examen heb je
redelijk weinig tijd (2 uur). Het is dus noodzakelijk om vlot artikels te vinden in je bundel.
Veel succes!!!
SOCIALE PARTNERS
▪ Werknemersvereniging (vakbond)
▪ 3 representatieve vakbonden
o Bepaalde vakbonden hebben een voorkeursbehandeling
o Er zijn er 3, deze doen aan bepaalde voorwaarden
• ACV = Algemeen Christelijk Vakverbond
• ABVV = Algemeen Belgisch Vakverbond
• ACLVB = Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van
België
o Voorwaarden om representatief te zijn:
• Actief in heel België
• Interprofessioneel zijn: alle beroepen en bedrijfstakken
bevatten
• Minstens 50.000 leden
• Je moet zetelen in nationale arbeidsraad & centrale raad voor
het bedrijfsleven NAR (minister bepaalt wie zetel krijgt in nationale
arbeidsraad)
▪ Geen rechtspersoonlijkheid
o VZW? Zou logisch zijn maar dan kunnen ze aansprakelijk gesteld worden
o Tot nu toe nog geen rechtsvorm, niet interessant
, o Als ze toch een rechtsvorm kiezen, moeten alle leden bekend gemaakt
worden, boekhouding en JR voorleggen,… en dan zouden ze kunnen
procederen
▪ Werkgeversvereniging: belangen van WGs zijn verschillend dan die van de WNs
▪ Meerdere representatieve verenigingen
o Belangrijk om representatief te zijn
o VBO
o UNIZO
o Boerenbond
o …
▪ Vaak rechtspersoonlijkheid
o Maakt voor leden niet uit dat ze bekend gemaakt worden, JR,… en amper
situaties om te procederen
▪ Groep 10
o Top van 10 belangrijkste representatieve organisaties
o Informeel orgaan
o Geven advies aan overheid, proberen consensus te vinden over grote
problemen
(bvb vereniging voor proffen in Vlaanderen kan niet representatief zijn) (bvb
vereniging voor proffen kan niet representatief zijn)
NCK (vakbond voor kaderleden) wil ook representatief worden en is daarmee bezig. Ze
voldoen aan de eerste 3 voorwaarden maar krijgen geen zetel. Ze blijven naar de rechter
gaan om het alsnog te laten lukken.
Vb. je hebt je vlucht gemist door staking, maar je kan ze moeilijk aanklagen want er hebben
geen rechtspersoonlijkheid. Je kan wel de persoon aanklagen die de staking heeft
georganiseerd.
VBO is bekendste werkgeversovereenkomst (overkoepelt)
(Examen 2025 à MK-vraag!!!)
COLLECTIEF ARBEIDSRECHT
= groep WNs tov WG in eenzelfde sector
We bespreken enkel het collectief arbeidsrecht in de private sector (publieke sector: voor
overheid werken).
▪ Sociale partners = partijen bij het collectief overleg
▪ Instellingen
▪ Drukkingsmiddelen = staking & lock-out
▪ Resultaat van collectief overleg = collectieve arbeidsovereenkomst CAO
,INSTELLINGEN VAN SOCIAAL OVERLEG: NATIONAAL
▪ Vertegenwoordigers van representatieve WN en WG organisaties
▪ Om de 4 jaar sociale verkiezingen
▪ Geven adviezen nav een nieuwe wet
o Niet bindend
o Wel veel morele waarde, als veel mensen het zo vinden dan zal het
wellicht aangepast worden
▪ Sluiten CAO’s
o Over zeer belangrijke onderwerpen, die worden niet in het
parlement besproken
o Minimumloon, brugpensioen (SWT), recht om te weten waarom je bent
ontslagen (CAO 109)
▪ Per bedrijfssector een paritair comité
▪ Instelling waar representatieve WNorganisaties overleggen met
representatieve WGorganisaties
▪ Opgericht door KB
▪ Bevoegdheden
o CAO’s sluiten die arbeidsvoorwaarden van WNs vastleggen
o Bemiddelen in geschillen
o Geven adviezen, minder belangrijk dan Nationale arbeidsraad
o Allerhande door de wetgever toevertrouwde taken
▪ Bemiddelaar ergens is vaak de voorzitter van het PC (vb. Audi)
CAO vanaf 300: moderne, geen onderscheid tussen arbeiders & bedienden CAO 100-
…: arbeiders
CAO 200 - …: bedienden
Examenvraag!!! :
Hoeveel overlegorganen
kunnen er maximaal zijn op
het niveau van de
onderneming?
=4
7
, INSTELLINGEN VAN SOCIAAL OVERLEG: ONDERNEMINGSVLAK
▪ Ondernemingen met minstens 100 WNs
▪ Paritaire samenstelling
o Werknemersvertegenwoordigers moet voorgedragen worden door een
vakbond en worden verkozen door WNs tijdens sociale verkiezingen
(om de 4 jaar)
o WG gekozen door werkgever onder leidinggevenden
o WGs = of < WNs
▪ Adviseren
▪ Beslissingen nemen, maar uitzonderlijk, over niet zo belangrijke zaken
▪ Worden geïnformeerd (JR, resultatenrekening,…)
Vb. onderneming zal op korte tijd 10% ontslaan (= collectief ontslag), de
ondernemingsraad wordt op de hoogte gesteld voor de beslissing.
▪ Ondernemingen met minstens 50 WNs
▪ Paritaire samenstelling
▪ Adviseren en worden geïnformeerd over welzijn op het werk (gezondheid,
psychosociaal)
Wie meedoet aan sociale verkiezingen, krijgt een zeer sterke ontslagbescherming ookal
worden ze niet verkozen. WN kan enkel ontslagen worden om dringende redenen of om
economische redenen (PC). Als je WN toch niet om deze redenen ontslaat dan is er een
hoge ontslagvergoeding (2j6m – 7j).
▪ Voorwaarden om op te richten afhankelijk van sector
▪ Enkel WNs, aangeduid door vakbonden of verkozen door WNs
▪ Onderhandelen over CAO’s
▪ Controle op naleving van sociaal recht
▪ Tussenkomst bij geschillen
▪ Worden geïnformeerd indien geen OR/CPBW
In elke onderneming moet mogelijkheid bestaan dat een/meerdere WN, de WNs mogen
verdedigen. Vb. je durft niet zelf aan te kaarten bij je baas dat je overuren niet uitbetaald
worden, dan ga je naar VA die dan naar het bestuur zal gaan.
Vb. 1 jaar loon uitbetalen wanneer je iemand ontslaat terwijl het niet mag. 8
