Voeding HC 1&2 + HC 3&4 FODMAP + WC 1&2 Voedselallergieën
- Advies: Naar een kinderarts gaan, elke keer dat je opnieuw in aanraking komt met een
allergie worden de klachten erger en werkt de spuit adrenaline minder goed.
- Advies: Geef je baby pindakaas om allergie te vermijden. Dit geldt niet voor pap, koemelk,
noten of vis.
Dit geldt vanaf 4 maanden:
Dag 1: 1 theelepel in 100 gram babyvoeding eerst ½ theelepel 2 theelepel 1
eetlepel 3 eetlepel. Zorg dat hier minimaal 1 uur tussen zit
Dag 2: 1 eetlepel in 100 gram babyvoeding eerst 2 eetlepel 4 eetlepel
Daarna: minimaal 1 x per week 3 theelepel door voeding heen
Zorg dat je niet te veel verschillende smaken babyvoeding geeft want dan weet je niet waar
een reactie vandaan komt!
Geef ook geen hele pinda’s dan kan het kind stikken!
- Advies (boek): zuivelproducten vervangen door calciumverrijkte rijstemelk maar niet door
soja de eerste 6 maanden
- Advies (wc 1): Koemelkeiwit allergie & ADH halen van calcium Normaal haal je dit uit 3
porties melk en 2 porties (20 g) kaas. Dit kan je vervangen voor bijvoorbeeld extra groenten
zoals spinazie of rucula sla, Helva op brood smeren (sesamzaad), sojamelk verrijkt met B2 en
D (1 glas extra maar) & gedroogde vijgen.
ADH mannen: 1000 ml (tot 24 jaar), 950 ml (tot 69 jaar), 1200 ml (boven 70 jaar)
ADH vrouwen: 1000 ml (tot 24 jaar), 950 ml (tot 50 jaar), 1100 ml (tot 65 jaar), 1200 ml
(boven 70 jaar), 1000 ml (zwanger/borst)
- Advies (wc 1): glutenvrije gerechten Geen kant- en klaarmaaltijden, moet volwaardig
zijn; zetmeelbron, groentebron, eiwitbron. Voorbeeld spruiten uit de oven met noten,
krieltjes en ricotta. Of glutenvrije lasagne met linzebladen (zetmeelbron).
- Voedselovergevoeligheid = een algemene term om de situatie te beschrijven waarin
bepaalde voedingsmiddelen, in normale hoeveelheden genuttigd, niet worden verdragen,
zonder dat er uitspraak wordt gedaan over een onderliggend mechanisme.
- Allergische voedselovergevoeligheid = een immunologische reactie op componenten van
een voedingsmiddel, in feite steeds van een eiwitfractie. In de meeste gevallen is dit IgE-
gemedieerd (onderdeel atopisch syndroom).
Hier zit nog een verschil in IgE-gemedieerd waarbij antistoffen worden gemaakt en niet-IgE-
gemedieerd waarbij geen antistoffen worden gemaakt zoals coeliakie en bepaalde
ontstekingen
- Niet allergische voedselovergevoeligheid (voorheen intolerantie) = een reproduceerbare
ongewenste reactie op een specifiek voedingsmiddel, hierbij geen immunologisch
mechanisme aan ten grondslag. Zoals bij enzymen tekort, lactose-intolerantie, histamine en
tyramine overgevoeligheid
Verschil tussen koemelkallergie en lactose-intolerantie = bij koemelk kun je niet tegen de
eiwitten in koemelk waarna je immuunsysteem in actie komt en je heftige klachten krijgt
door je hele lichaam & bij lactose-intolerantie is het een reactie op melksuiker door een
gebrek aan lactase en komen de klachten alleen voor in je maag en darmen.
Verschil tussen pinda- en notenallergie = de eiwitten zijn in beide producten anders, dus als
je voor ene allergisch bent betekend dat niet dat je het voor het andere ook bent
,Gluten & lactose = geen allergie maar intolerantie/niet allergische voedselovergevoeligheid
Tarwe & Melk = wel een allergische voedselovergevoeligheid
Allergenenwetgeving
Wel:
Sinds december 2014: alle aanbieders van voedingsmiddelen moeten van de 14 allergenen
allergeneninformatie geven over hun producten voorverpakte producten en onverpakte
producten vastgesteld in Verordening Verstrekking van voedselinformatie Nr. 1169/2011
- Dit moet duidelijk weergeven staan in de lijst met ingrediënten, bv door een vet lettertype
- Consumenten moeten vooraf geïnformeerd worden dat allergenen formatie opvraagbaar
en beschikbaar is
Niet:
- Producten mogen altijd sporen (maycontain) bevatten, is ook niet verplicht om sporen van
op een product te zetten
- Bedrijven zijn niet verplicht volledige lijst van ingrediënten te geven
De 14 allergenen zijn in stand gekomen door te kijken naar welke allergenen het meeste
voorkomen en waar mensen het heft heftigst op reageren
Nederlanders krijgen geregeld allergische reacties door verkeerde/onvolledige
waarschuwingen op etiketten. Word gepleit voor Europese richtlijnen. Er zijn op Europees
niveau geen algemene richtlijnen, wel in NL wat en in Duitsland wat etc.
14 allergenen
- Gluten bevattende granen tarwe, rogge, gerst, spelt en khorasantarwe (kamut). Haver is
in principe glutenvrij maar meestal verontreinigd met tarwe
Vervanging: Rijstebloem, boekweit, maisbloem, aardappelmeel, tapiocabloem, bloem van
noten/zaden/bomen, quinoa & kikkererwten.
- Tarwe Tekorten: Vezels (groenten, fruit, peulvruchten en noten), B-vitamine & Jodium
(gejodeerd zout en vis)
- Schaaldieren krabben, kreeften en garnalen
- Eieren alle soorten eieren & eigeel, dooier en eiwit kunnen allemaal reactie geven.
Vervanging: eivervangers op basis van zetmeel, verkruimelde tofu voor hartige gerechten en
bepaalde pasta’s zijn zonder ei.
- Vis Vervanging: Algensoorten die worden gebruikt als bindmiddel & voor de vitamine A,
B en E kunnen peulvruchten, granen, vlees en gevogelte een goede vervanging zijn & voor
omega-3 zijn lijnzaad, raapzaak, sojaboonolie, walnoten, margarine en mayonaise goede
vervangers.
- Pinda ook wel aardnoot of apenoot. Het is GEEN noot.
Vervanging: plantaardige oliën als alternatief voor pindaolie of arachideolie
- Soja Vervanging: Aardappel, rijst, amandelen en kokosnoot / Rijstebloem ipv
sojabloem / koolzaad, mais of olijfolie ipv sojaolie / Groenten, granen en andere magere
eiwitbronnen
- Melk (incl. lactose) alle melksoorten.
Tekorten: calcium, B2, B12 en mogelijk eiwit.
, Vervanging: soja, rijst, haver, kokos of amandelmelk. Bij lactose kan je kaas gebruiken, want
dit zit in het vocht en wat er bij kaas wordt uit gehaald en maken ze wei-eiwit van!
- Noten amandel, cashew, hazelnoot, macadamia, paranoot, pecan, pistache en walnoot.
Vervanging: pijnboompitten, nootmuskaat of kokos.
- Selderij ook wel selder genoemd. Alle onderdelen zoals bleekselderij (stengel),
knolselderij (knol), bladselderij en selderijzaad.
- Mosterd
- Sesamzaad Vervanging: andere zaden of noten voor garnering
- Slufiet nature in bepaalde producten maar ook levensmiddelenadditief (E220-E228).
Aangegeven bij > 10 mg/kg als sulfiet of zwaveldioxide
- Lupine
- Weekdieren mosselen, oesters, inktvissen en slakken
LeDa-allergenenlijst (voormalig ALBA)
14 verplichte allergenen in de wetgeving & een databank de LeDa. Deze heten voorheen
ALBA, maar sinds 2009 is de allergenendatabank onderdeel van de levensmiddelendatabank
van het Voedingscentrum en heet LeDa. Deze is onafhankelijk, gaat over gezonde en
duurzame voeding en is een lijst met 24 stoffen die voedselallergie of overgevoeligheid
kunnen veroorzaken. Het Voedingscentrum en RIVM beheren hierin uitgebreide informatie
over duizenden levensmiddelen en voedingssupplementen die in Nederland worden
verkocht. Allergeneninformatie kunnen producenten van de voedingsmiddelen vrijwillig
geven over hun merkartikelen. Het Voedingscentrum geeft hierover boekjes uit en deze
kunnen consumenten of diëtisten bestellen en gebruiken bij het samenstellen van een
passend dieet bij voedselallergieën.
Sinds 2017 is men gestopt met opvragen van de 10 bovenwettelijke allergenen. LeDa is dus
ook beperkt tot de 14 wettelijke allergenen. Dit is gebeurd omdat het te omslachtig was en
te verwarrend om alle allergenen in kaart te brengen en om goede informatie in kaart te
brengen dus is voldoende om 14 allergenen aan te houden.
Glutenvrije producten
Hype = Glutenvrij eten en bedrijven springen hierop in en kunnen het duur maken
Trend = Word gefabriceerd op grote schaal en mensen met coeliakie hebben meer keuze
Glutenvrij eten is niet gezonder, wat veel mensen wel denken. Vaak wordt er iets anders
ingestopt zoals meer suiker, zout en vet dan de normale producten en minder vezels,
vitamine en mineralen. Daarnaast beperken mensen zich ook door glutenvrij te gaan eten bij
sociale gelegenheden, dit is helemaal niet nodig als je het niet hebt.
Prevalentiecijfers
- 40 % atopische aanleg (erfelijk) - 20% allergische klachten
- Allergische overgevoeligheid: - 1-2% volwassen - 4-8% kind tot 3 jr
- Niet-allergische overgevoeligheid: 1% volwassenen
- Koemelk: 1-3% 90% verdween na 3 jarige leeftijd
- Kippenei: 2/3 verdween na 16 jarige leeftijd
- Pinda allergie: 80-90% persisteert (blijvend)
- Kind met voedselallergie 2-4x meer astma/atopisch eczeem ten opzichte van kind zonder
allergie
- Advies: Naar een kinderarts gaan, elke keer dat je opnieuw in aanraking komt met een
allergie worden de klachten erger en werkt de spuit adrenaline minder goed.
- Advies: Geef je baby pindakaas om allergie te vermijden. Dit geldt niet voor pap, koemelk,
noten of vis.
Dit geldt vanaf 4 maanden:
Dag 1: 1 theelepel in 100 gram babyvoeding eerst ½ theelepel 2 theelepel 1
eetlepel 3 eetlepel. Zorg dat hier minimaal 1 uur tussen zit
Dag 2: 1 eetlepel in 100 gram babyvoeding eerst 2 eetlepel 4 eetlepel
Daarna: minimaal 1 x per week 3 theelepel door voeding heen
Zorg dat je niet te veel verschillende smaken babyvoeding geeft want dan weet je niet waar
een reactie vandaan komt!
Geef ook geen hele pinda’s dan kan het kind stikken!
- Advies (boek): zuivelproducten vervangen door calciumverrijkte rijstemelk maar niet door
soja de eerste 6 maanden
- Advies (wc 1): Koemelkeiwit allergie & ADH halen van calcium Normaal haal je dit uit 3
porties melk en 2 porties (20 g) kaas. Dit kan je vervangen voor bijvoorbeeld extra groenten
zoals spinazie of rucula sla, Helva op brood smeren (sesamzaad), sojamelk verrijkt met B2 en
D (1 glas extra maar) & gedroogde vijgen.
ADH mannen: 1000 ml (tot 24 jaar), 950 ml (tot 69 jaar), 1200 ml (boven 70 jaar)
ADH vrouwen: 1000 ml (tot 24 jaar), 950 ml (tot 50 jaar), 1100 ml (tot 65 jaar), 1200 ml
(boven 70 jaar), 1000 ml (zwanger/borst)
- Advies (wc 1): glutenvrije gerechten Geen kant- en klaarmaaltijden, moet volwaardig
zijn; zetmeelbron, groentebron, eiwitbron. Voorbeeld spruiten uit de oven met noten,
krieltjes en ricotta. Of glutenvrije lasagne met linzebladen (zetmeelbron).
- Voedselovergevoeligheid = een algemene term om de situatie te beschrijven waarin
bepaalde voedingsmiddelen, in normale hoeveelheden genuttigd, niet worden verdragen,
zonder dat er uitspraak wordt gedaan over een onderliggend mechanisme.
- Allergische voedselovergevoeligheid = een immunologische reactie op componenten van
een voedingsmiddel, in feite steeds van een eiwitfractie. In de meeste gevallen is dit IgE-
gemedieerd (onderdeel atopisch syndroom).
Hier zit nog een verschil in IgE-gemedieerd waarbij antistoffen worden gemaakt en niet-IgE-
gemedieerd waarbij geen antistoffen worden gemaakt zoals coeliakie en bepaalde
ontstekingen
- Niet allergische voedselovergevoeligheid (voorheen intolerantie) = een reproduceerbare
ongewenste reactie op een specifiek voedingsmiddel, hierbij geen immunologisch
mechanisme aan ten grondslag. Zoals bij enzymen tekort, lactose-intolerantie, histamine en
tyramine overgevoeligheid
Verschil tussen koemelkallergie en lactose-intolerantie = bij koemelk kun je niet tegen de
eiwitten in koemelk waarna je immuunsysteem in actie komt en je heftige klachten krijgt
door je hele lichaam & bij lactose-intolerantie is het een reactie op melksuiker door een
gebrek aan lactase en komen de klachten alleen voor in je maag en darmen.
Verschil tussen pinda- en notenallergie = de eiwitten zijn in beide producten anders, dus als
je voor ene allergisch bent betekend dat niet dat je het voor het andere ook bent
,Gluten & lactose = geen allergie maar intolerantie/niet allergische voedselovergevoeligheid
Tarwe & Melk = wel een allergische voedselovergevoeligheid
Allergenenwetgeving
Wel:
Sinds december 2014: alle aanbieders van voedingsmiddelen moeten van de 14 allergenen
allergeneninformatie geven over hun producten voorverpakte producten en onverpakte
producten vastgesteld in Verordening Verstrekking van voedselinformatie Nr. 1169/2011
- Dit moet duidelijk weergeven staan in de lijst met ingrediënten, bv door een vet lettertype
- Consumenten moeten vooraf geïnformeerd worden dat allergenen formatie opvraagbaar
en beschikbaar is
Niet:
- Producten mogen altijd sporen (maycontain) bevatten, is ook niet verplicht om sporen van
op een product te zetten
- Bedrijven zijn niet verplicht volledige lijst van ingrediënten te geven
De 14 allergenen zijn in stand gekomen door te kijken naar welke allergenen het meeste
voorkomen en waar mensen het heft heftigst op reageren
Nederlanders krijgen geregeld allergische reacties door verkeerde/onvolledige
waarschuwingen op etiketten. Word gepleit voor Europese richtlijnen. Er zijn op Europees
niveau geen algemene richtlijnen, wel in NL wat en in Duitsland wat etc.
14 allergenen
- Gluten bevattende granen tarwe, rogge, gerst, spelt en khorasantarwe (kamut). Haver is
in principe glutenvrij maar meestal verontreinigd met tarwe
Vervanging: Rijstebloem, boekweit, maisbloem, aardappelmeel, tapiocabloem, bloem van
noten/zaden/bomen, quinoa & kikkererwten.
- Tarwe Tekorten: Vezels (groenten, fruit, peulvruchten en noten), B-vitamine & Jodium
(gejodeerd zout en vis)
- Schaaldieren krabben, kreeften en garnalen
- Eieren alle soorten eieren & eigeel, dooier en eiwit kunnen allemaal reactie geven.
Vervanging: eivervangers op basis van zetmeel, verkruimelde tofu voor hartige gerechten en
bepaalde pasta’s zijn zonder ei.
- Vis Vervanging: Algensoorten die worden gebruikt als bindmiddel & voor de vitamine A,
B en E kunnen peulvruchten, granen, vlees en gevogelte een goede vervanging zijn & voor
omega-3 zijn lijnzaad, raapzaak, sojaboonolie, walnoten, margarine en mayonaise goede
vervangers.
- Pinda ook wel aardnoot of apenoot. Het is GEEN noot.
Vervanging: plantaardige oliën als alternatief voor pindaolie of arachideolie
- Soja Vervanging: Aardappel, rijst, amandelen en kokosnoot / Rijstebloem ipv
sojabloem / koolzaad, mais of olijfolie ipv sojaolie / Groenten, granen en andere magere
eiwitbronnen
- Melk (incl. lactose) alle melksoorten.
Tekorten: calcium, B2, B12 en mogelijk eiwit.
, Vervanging: soja, rijst, haver, kokos of amandelmelk. Bij lactose kan je kaas gebruiken, want
dit zit in het vocht en wat er bij kaas wordt uit gehaald en maken ze wei-eiwit van!
- Noten amandel, cashew, hazelnoot, macadamia, paranoot, pecan, pistache en walnoot.
Vervanging: pijnboompitten, nootmuskaat of kokos.
- Selderij ook wel selder genoemd. Alle onderdelen zoals bleekselderij (stengel),
knolselderij (knol), bladselderij en selderijzaad.
- Mosterd
- Sesamzaad Vervanging: andere zaden of noten voor garnering
- Slufiet nature in bepaalde producten maar ook levensmiddelenadditief (E220-E228).
Aangegeven bij > 10 mg/kg als sulfiet of zwaveldioxide
- Lupine
- Weekdieren mosselen, oesters, inktvissen en slakken
LeDa-allergenenlijst (voormalig ALBA)
14 verplichte allergenen in de wetgeving & een databank de LeDa. Deze heten voorheen
ALBA, maar sinds 2009 is de allergenendatabank onderdeel van de levensmiddelendatabank
van het Voedingscentrum en heet LeDa. Deze is onafhankelijk, gaat over gezonde en
duurzame voeding en is een lijst met 24 stoffen die voedselallergie of overgevoeligheid
kunnen veroorzaken. Het Voedingscentrum en RIVM beheren hierin uitgebreide informatie
over duizenden levensmiddelen en voedingssupplementen die in Nederland worden
verkocht. Allergeneninformatie kunnen producenten van de voedingsmiddelen vrijwillig
geven over hun merkartikelen. Het Voedingscentrum geeft hierover boekjes uit en deze
kunnen consumenten of diëtisten bestellen en gebruiken bij het samenstellen van een
passend dieet bij voedselallergieën.
Sinds 2017 is men gestopt met opvragen van de 10 bovenwettelijke allergenen. LeDa is dus
ook beperkt tot de 14 wettelijke allergenen. Dit is gebeurd omdat het te omslachtig was en
te verwarrend om alle allergenen in kaart te brengen en om goede informatie in kaart te
brengen dus is voldoende om 14 allergenen aan te houden.
Glutenvrije producten
Hype = Glutenvrij eten en bedrijven springen hierop in en kunnen het duur maken
Trend = Word gefabriceerd op grote schaal en mensen met coeliakie hebben meer keuze
Glutenvrij eten is niet gezonder, wat veel mensen wel denken. Vaak wordt er iets anders
ingestopt zoals meer suiker, zout en vet dan de normale producten en minder vezels,
vitamine en mineralen. Daarnaast beperken mensen zich ook door glutenvrij te gaan eten bij
sociale gelegenheden, dit is helemaal niet nodig als je het niet hebt.
Prevalentiecijfers
- 40 % atopische aanleg (erfelijk) - 20% allergische klachten
- Allergische overgevoeligheid: - 1-2% volwassen - 4-8% kind tot 3 jr
- Niet-allergische overgevoeligheid: 1% volwassenen
- Koemelk: 1-3% 90% verdween na 3 jarige leeftijd
- Kippenei: 2/3 verdween na 16 jarige leeftijd
- Pinda allergie: 80-90% persisteert (blijvend)
- Kind met voedselallergie 2-4x meer astma/atopisch eczeem ten opzichte van kind zonder
allergie
