College 2 Aantekeningen
GEHEUGEN
- Leren en het geheugen zijn dicht gerelateerd aan elkaar.
- Leren is aanpassen van gedrag als gevolg van voorgaande ervaringen.
- Geheugen representeert een systeem waarin kennis over de wereld wordt opgeslagen.
Geheugen komt voor in tijd- georganiseerde stadia
De rol van slaap bij het geheugen
Participanten moesten een geheugentaak uitvoeren (memory, paren van kaarten herinneren).
Tegelijkertijd werd er een geur losgelaten (associatie taak en geur). Hierna gingen ze slapen en werd
een EEG gedaan. Tijdens de slaap werd de geur toegepast OF tijdens REM- slaap of tijdens Slow-
wave sleep. Een dag later moesten ze dezelfde geheugentaak doen zonder geur.
- Slow wave sleep
- REM sleep: oogbewegingen tijdens de slaap. De EEG is gelijk aan die van wanneer iemand
wakker is.
Mensen die geur kregen tijdens de slow- wave sleep bleken beter te presteren bij de tweede taak.
Consolidatie gebeurt voornamelijk tijdens de slow wave sleep.
Er was ook een verhoogde activatie van de hippocampus tijdens consolidatie.
Video: H.M. had epilleptie en als behandeling werd de hippocampus verwijderd. Hierna kon hij geen
nieuwe herinneringen meer aanmaken: anterograde amnesie. Hierna bleek dat de hippocampus,
een specifieke plek in het brein, belangrijk is voor het geheugen in plaats van het gehele brein. Hij
verloor maar weinig herinneringen van vroeger (reterograde amnesia).
Korte termijn geheugen
Vaak omschreven als werkgeheugen. Deze is nodig voor bewaren van gelimiteerde hoeveelheden
informatie voor een korte tijd.
- Informatie kort opgeslagen en gemanipuleerd
- Selectie van informatie die zal worden opgeslagen in het Lange- termijn geheugen
- Opgedeeld in drie sub- systemen:
, 1. Phonological loop: verwerken verbale informatie (schrijven, lezen, horen).
2. Visuospatial sketchpad: verwerken ruimtelijke en bewegende visuele informatie.
3. Episodic buffer: informatie samenvoegen (verbaal en ruimtelijk).
Er is een gelimiteerde capaciteit (digit span test meet capaciteit van het korte termijn geheugen).
Lange- termijn geheugen
Expliciet/declerative memory:
- Episodisch: gebeurtenissen uit het leven gerelateerd aan het individu.
- Semantisch: feitenkennis over de wereld.
De hippocampus en de PFC spelen hierbij een rol. Des te vaker iemand een herinnering ophaalt en
consolideert, des te meer de herinnering onafhankelijk wordt van de hippocampus (opslag PFC). Bij
schade aan de hippocampus kan men de oude herinnering dan alsnog herinneren. H.M. kon zich dus
nog wel oudere gebeurtenissen herinneren (die ergens frontaal opgeslagen waren) en geen nieuwe
herinneringen maken (door schade aan de hippocampus).
- PFC: ouder herinneringen opslaan.
- Hippocampus: nieuwe herinneringen verwerken en consolideren.
Implicit/nondeclerative memory:
- Priming: iets kunnen doen zonder er bewust van te zijn. Dit staat los van het expliciet geheugen
omdat hij geen nieuwe expliciete herinneringen kon aanmaken, maar wel een nieuwe taak kon
leren. H.M. kon de mirror drawing task wel aanleren (net als bij gezonde mensen) maar kon zich
niet herinneren hoe hij de taak de vorige keer had gedaan.
- Emotion: emotioneel geheugen. Beïnvloed via klassieke conditionering. US (dreiging = schokje)
combineren met CS+ (neutraal = licht). Na herhaling ontstaat er een geconditioneerde respons
op de CS+ los (licht zorgt voor angst zonder schokje). Hierbij speelt de amygdala een rol. De
sensorische input van de CS+ en de US gaat naar de amygdala. Neuronen die tegelijkertijd
geactiveerd worden tijdens deze combinatie vormen een netwerk. Als gevolg zorgt gedeeltelijke
activatie van dit netwerk (alleen CS+) voor dezelfde respons.
De startle reflex voor de CS+ komt ook voor bij mensen vergeleken met de CS- die een
angstrespons oproept. Als men de amygdala verwijdert dan verdwijnt de geconditioneerde
angstrespons.
Klüver- Bucy syndrome: de amygdala ontwikkelt niet goed. Hierdoor ontstaat een afgestompte
emotionele respons, verlies van angst, verhoogde seksualiteit, visuele agnosia en hyperphagia
(verhoging van honger).
GEHEUGEN
- Leren en het geheugen zijn dicht gerelateerd aan elkaar.
- Leren is aanpassen van gedrag als gevolg van voorgaande ervaringen.
- Geheugen representeert een systeem waarin kennis over de wereld wordt opgeslagen.
Geheugen komt voor in tijd- georganiseerde stadia
De rol van slaap bij het geheugen
Participanten moesten een geheugentaak uitvoeren (memory, paren van kaarten herinneren).
Tegelijkertijd werd er een geur losgelaten (associatie taak en geur). Hierna gingen ze slapen en werd
een EEG gedaan. Tijdens de slaap werd de geur toegepast OF tijdens REM- slaap of tijdens Slow-
wave sleep. Een dag later moesten ze dezelfde geheugentaak doen zonder geur.
- Slow wave sleep
- REM sleep: oogbewegingen tijdens de slaap. De EEG is gelijk aan die van wanneer iemand
wakker is.
Mensen die geur kregen tijdens de slow- wave sleep bleken beter te presteren bij de tweede taak.
Consolidatie gebeurt voornamelijk tijdens de slow wave sleep.
Er was ook een verhoogde activatie van de hippocampus tijdens consolidatie.
Video: H.M. had epilleptie en als behandeling werd de hippocampus verwijderd. Hierna kon hij geen
nieuwe herinneringen meer aanmaken: anterograde amnesie. Hierna bleek dat de hippocampus,
een specifieke plek in het brein, belangrijk is voor het geheugen in plaats van het gehele brein. Hij
verloor maar weinig herinneringen van vroeger (reterograde amnesia).
Korte termijn geheugen
Vaak omschreven als werkgeheugen. Deze is nodig voor bewaren van gelimiteerde hoeveelheden
informatie voor een korte tijd.
- Informatie kort opgeslagen en gemanipuleerd
- Selectie van informatie die zal worden opgeslagen in het Lange- termijn geheugen
- Opgedeeld in drie sub- systemen:
, 1. Phonological loop: verwerken verbale informatie (schrijven, lezen, horen).
2. Visuospatial sketchpad: verwerken ruimtelijke en bewegende visuele informatie.
3. Episodic buffer: informatie samenvoegen (verbaal en ruimtelijk).
Er is een gelimiteerde capaciteit (digit span test meet capaciteit van het korte termijn geheugen).
Lange- termijn geheugen
Expliciet/declerative memory:
- Episodisch: gebeurtenissen uit het leven gerelateerd aan het individu.
- Semantisch: feitenkennis over de wereld.
De hippocampus en de PFC spelen hierbij een rol. Des te vaker iemand een herinnering ophaalt en
consolideert, des te meer de herinnering onafhankelijk wordt van de hippocampus (opslag PFC). Bij
schade aan de hippocampus kan men de oude herinnering dan alsnog herinneren. H.M. kon zich dus
nog wel oudere gebeurtenissen herinneren (die ergens frontaal opgeslagen waren) en geen nieuwe
herinneringen maken (door schade aan de hippocampus).
- PFC: ouder herinneringen opslaan.
- Hippocampus: nieuwe herinneringen verwerken en consolideren.
Implicit/nondeclerative memory:
- Priming: iets kunnen doen zonder er bewust van te zijn. Dit staat los van het expliciet geheugen
omdat hij geen nieuwe expliciete herinneringen kon aanmaken, maar wel een nieuwe taak kon
leren. H.M. kon de mirror drawing task wel aanleren (net als bij gezonde mensen) maar kon zich
niet herinneren hoe hij de taak de vorige keer had gedaan.
- Emotion: emotioneel geheugen. Beïnvloed via klassieke conditionering. US (dreiging = schokje)
combineren met CS+ (neutraal = licht). Na herhaling ontstaat er een geconditioneerde respons
op de CS+ los (licht zorgt voor angst zonder schokje). Hierbij speelt de amygdala een rol. De
sensorische input van de CS+ en de US gaat naar de amygdala. Neuronen die tegelijkertijd
geactiveerd worden tijdens deze combinatie vormen een netwerk. Als gevolg zorgt gedeeltelijke
activatie van dit netwerk (alleen CS+) voor dezelfde respons.
De startle reflex voor de CS+ komt ook voor bij mensen vergeleken met de CS- die een
angstrespons oproept. Als men de amygdala verwijdert dan verdwijnt de geconditioneerde
angstrespons.
Klüver- Bucy syndrome: de amygdala ontwikkelt niet goed. Hierdoor ontstaat een afgestompte
emotionele respons, verlies van angst, verhoogde seksualiteit, visuele agnosia en hyperphagia
(verhoging van honger).
