Samenvatting Kennisclips
Media en Maatschappij: Theorie
Kennisclip 1: War of the Worlds
Allereerst, wat is een mediatheorie? Een mediatheorie geeft inzicht in wat media doen met
mensen. Ze verklaren ook het verband tussen de inhoud van de media, het gebruik van
media en de effecten daarvan op individu en samenleving.
Zodra ontwikkelingen/veranderingen in de media zorgen voor vragen bij de maatschappij, er
vervolgens naar aanleiding van die vragen onderzoek gedaan wordt en er komt een theorie
uit dit onderzoek dan spreek je van een mediatheorie. Deze theorieën zijn wetenschappelijk.
Kan je hier antwoord op geven?
1. Waarom is inzicht krijgen in de relatie tussen mens en massamedia belangrijk voor
HBO-mediaprofessionals?
2. Beschrijf de relatie tussen mens en massamedia in het tijdperk van de almachtige
media?
3. Pas de one-step-flow theory of wel de injectienaaldtheorie toe.
Almachtige Media (vanaf ca. 1900)
Wanneer groeide media uit tot massamedia? Media zijn er altijd al geweest. Er moet
immers een massa aanwezig zijn, wil je massamedia hebben. We kijken allereerst naar de
maatschappij. Rond 1900 begon de industriële revolutie. Mensen trokken vanaf het
platteland naar de stad om daar te gaan werken in fabrieken. Er ontstond massaproductie
aan producten. In plaats van dat er handwerk was werd er gebruik gemaakt van machines
en elektra. Ook radio en film konden hierdoor ontwikkeld worden. Zoals al eerder gezegd
,trok men naar de stad: er was dus sprake van urbanisatie. Ook werd in deze periode
schoolplicht ingevoerd. Kinderen moesten naar school en er ontstond meer alfabetisering.
Later kwam de democratie op, in combinatie met stemrecht en emancipatie. Het gevolg van
dit alles was de explosieve groei van de massamedia. Door de komst van massamedia
werden kranten, tijdschriften, film en radio belangrijker. Massamedia krijgen veel invloed en
een groot bereik op de samenleving en wekken vervolgens belangstelling van
wetenschappers. Wetenschappers vragen zich af: hoe invloedrijk zijn deze media nou
precies op de mensen? Zij willen graag inzicht krijgen in deze relatie tussen mens en
massamedia. Massacommunicatie komt voor de eerste keer aan het licht: media hebben
een groot bereik en zijn openbaar. Naar aanleiding van dit onderzoek wordt de allereerste
theorie opgezet: de one-step-flow-theorie.
One-step-flow-theorie
Kenmerken:
1. Invloed van de massamedia is groot;
2. Er is sprake van eenrichtingsverkeer;
3. Ontvangers van de boodschap zijn weerloze sponsjes en zijn passief;
4. Boodschap wordt direct van zender op ontvanger overgedragen;
5. De massa is gemakkelijk te manipuleren, maar de elite is dat niet.
Injectienaald: een mediaboodschap wordt de wereld ingebracht en de ontvanger van de
boodschap neemt deze informatie meteen aan.
Kennisclip 2: Opinieleiders
Kan je hier antwoord op geven na het college?
1. Beschrijf de relatie tussen mens en massamedia in het tijdperk van de beperkt
machtige media.
2. Leg de two-step-flowtheorie en de multi-step-flowtheorie uit.
3. Leg uit wat intermediërende factoren, opinieleiders en influentials zijn.
We zijn
nu in
1930!
, In de periode voorheen was er veel sprake van propaganda. Politieke leiders bepaalden wat
er in de media kwam. Denk aan alle propaganda in de Eerste Wereldoorlog bijvoorbeeld.
Deze propaganda zet door in de periode van de Beperkt Machtige Media. Hollywood kwam
ook op in deze tijd. Naar aanleiding van een onderzoek bij de Amerikaanse verkiezingen
kwam er een hoop kritiek op de one-step-flowtheorie. Het bleek namelijk dat, naast media
en campagnes, de meningen en opinies van anderen ook zwaar wogen bij kiezers.
Kritiek op de one-step-flowtheorie:
1. Kritiek op het mensbeeld: verkeerde voorstelling van het publiek
2. Verwaarlozing van intermediërende factoren (zoals familie en vrienden en bekende
mensen)
De opvolger van deze theorie is dan ook de two-step-flowtheorie. Wat zijn kenmerken van
deze theorie?
- Anderen blijken een belangrijke rol te spelen bij het keuzeproces en het nemen van
besluiten van een individu.
- Ontdekking van de opinieleider.
- Naast de politiek, speelt dit ook in marketing.
- De opinieleider is deskundig (weten waar ze het over hebben), extravert en
maatschappelijk betrokken. De opinieleider staat altijd tussen de ontvanger en de
media in! Denk ook aan de tijd: verzuiling. Een priester zou bijvoorbeeld veel macht
hebben in een gemeenschap in deze tijd, als opinieleider.
Er zijn twee soorten opinieleiders:
1. Influentials: dit zijn invloedrijke adviseurs in de interpersoonlijke communicatie
(vrienden, familie, kennissen collega’s)
2. Publieke figuren; met gezag in de publieke opinie. Vanaf nu noemen we publieke
figuren opinieleiders.
Dus eigenlijk twee soorten: influentials en opinieleiders. Maar, in werkelijkheid werkt de
two-step-flowtheorie eigenlijk helemaal niet. Mensen hebben namelijk niet maar één
Media en Maatschappij: Theorie
Kennisclip 1: War of the Worlds
Allereerst, wat is een mediatheorie? Een mediatheorie geeft inzicht in wat media doen met
mensen. Ze verklaren ook het verband tussen de inhoud van de media, het gebruik van
media en de effecten daarvan op individu en samenleving.
Zodra ontwikkelingen/veranderingen in de media zorgen voor vragen bij de maatschappij, er
vervolgens naar aanleiding van die vragen onderzoek gedaan wordt en er komt een theorie
uit dit onderzoek dan spreek je van een mediatheorie. Deze theorieën zijn wetenschappelijk.
Kan je hier antwoord op geven?
1. Waarom is inzicht krijgen in de relatie tussen mens en massamedia belangrijk voor
HBO-mediaprofessionals?
2. Beschrijf de relatie tussen mens en massamedia in het tijdperk van de almachtige
media?
3. Pas de one-step-flow theory of wel de injectienaaldtheorie toe.
Almachtige Media (vanaf ca. 1900)
Wanneer groeide media uit tot massamedia? Media zijn er altijd al geweest. Er moet
immers een massa aanwezig zijn, wil je massamedia hebben. We kijken allereerst naar de
maatschappij. Rond 1900 begon de industriële revolutie. Mensen trokken vanaf het
platteland naar de stad om daar te gaan werken in fabrieken. Er ontstond massaproductie
aan producten. In plaats van dat er handwerk was werd er gebruik gemaakt van machines
en elektra. Ook radio en film konden hierdoor ontwikkeld worden. Zoals al eerder gezegd
,trok men naar de stad: er was dus sprake van urbanisatie. Ook werd in deze periode
schoolplicht ingevoerd. Kinderen moesten naar school en er ontstond meer alfabetisering.
Later kwam de democratie op, in combinatie met stemrecht en emancipatie. Het gevolg van
dit alles was de explosieve groei van de massamedia. Door de komst van massamedia
werden kranten, tijdschriften, film en radio belangrijker. Massamedia krijgen veel invloed en
een groot bereik op de samenleving en wekken vervolgens belangstelling van
wetenschappers. Wetenschappers vragen zich af: hoe invloedrijk zijn deze media nou
precies op de mensen? Zij willen graag inzicht krijgen in deze relatie tussen mens en
massamedia. Massacommunicatie komt voor de eerste keer aan het licht: media hebben
een groot bereik en zijn openbaar. Naar aanleiding van dit onderzoek wordt de allereerste
theorie opgezet: de one-step-flow-theorie.
One-step-flow-theorie
Kenmerken:
1. Invloed van de massamedia is groot;
2. Er is sprake van eenrichtingsverkeer;
3. Ontvangers van de boodschap zijn weerloze sponsjes en zijn passief;
4. Boodschap wordt direct van zender op ontvanger overgedragen;
5. De massa is gemakkelijk te manipuleren, maar de elite is dat niet.
Injectienaald: een mediaboodschap wordt de wereld ingebracht en de ontvanger van de
boodschap neemt deze informatie meteen aan.
Kennisclip 2: Opinieleiders
Kan je hier antwoord op geven na het college?
1. Beschrijf de relatie tussen mens en massamedia in het tijdperk van de beperkt
machtige media.
2. Leg de two-step-flowtheorie en de multi-step-flowtheorie uit.
3. Leg uit wat intermediërende factoren, opinieleiders en influentials zijn.
We zijn
nu in
1930!
, In de periode voorheen was er veel sprake van propaganda. Politieke leiders bepaalden wat
er in de media kwam. Denk aan alle propaganda in de Eerste Wereldoorlog bijvoorbeeld.
Deze propaganda zet door in de periode van de Beperkt Machtige Media. Hollywood kwam
ook op in deze tijd. Naar aanleiding van een onderzoek bij de Amerikaanse verkiezingen
kwam er een hoop kritiek op de one-step-flowtheorie. Het bleek namelijk dat, naast media
en campagnes, de meningen en opinies van anderen ook zwaar wogen bij kiezers.
Kritiek op de one-step-flowtheorie:
1. Kritiek op het mensbeeld: verkeerde voorstelling van het publiek
2. Verwaarlozing van intermediërende factoren (zoals familie en vrienden en bekende
mensen)
De opvolger van deze theorie is dan ook de two-step-flowtheorie. Wat zijn kenmerken van
deze theorie?
- Anderen blijken een belangrijke rol te spelen bij het keuzeproces en het nemen van
besluiten van een individu.
- Ontdekking van de opinieleider.
- Naast de politiek, speelt dit ook in marketing.
- De opinieleider is deskundig (weten waar ze het over hebben), extravert en
maatschappelijk betrokken. De opinieleider staat altijd tussen de ontvanger en de
media in! Denk ook aan de tijd: verzuiling. Een priester zou bijvoorbeeld veel macht
hebben in een gemeenschap in deze tijd, als opinieleider.
Er zijn twee soorten opinieleiders:
1. Influentials: dit zijn invloedrijke adviseurs in de interpersoonlijke communicatie
(vrienden, familie, kennissen collega’s)
2. Publieke figuren; met gezag in de publieke opinie. Vanaf nu noemen we publieke
figuren opinieleiders.
Dus eigenlijk twee soorten: influentials en opinieleiders. Maar, in werkelijkheid werkt de
two-step-flowtheorie eigenlijk helemaal niet. Mensen hebben namelijk niet maar één
