Samenvatting geschiedenis tijdvak 8: Burgers en Stoommachines

Hoofdstuk 8 – Burgers & stoommachines (1800-1900)
1. De Industriële Revolutie
Kenmerkend aspect:
 De Industriële Revolutie die de basis legde voor een industriële samenleving

~ Een revolutie heeft enorme en onomkeerbare gevolgen.

~ Grote veranderingen in Engeland vanaf 1750:
 Textielnijverheid (diverse uitvindingen in de textielnijverheid leiden tot gemechaniseerde productie.
Daardoor is er behoefte aan een stabiele energiebron en aan arbeiders)
 Landbouw (Agrarische revolutie zorgt voor meer voedsel en een grotere bevolking )
 Mijnbouw (James Watt verbetert de stoommachine die in de mijnen gebruikt wordt )

~ Eerste Industriële Revolutie (1775-1850):
Energie: steenkool, Materiaal: ijzer
~ Tweede Industriële Revolutie (1850-1900):
Energie: elektriciteit en olie, Materiaal: staal

Economische gevolgen:
 Huisnijverheid wordt verdrongen door fabrieksarbeid
 Enorme toename van de productie
 Dalende prijzen van de producten

Landbouwstedelijke samenleving wordt een industriële samenleving:
 Voornaamste middel van bestaan: industrie
 Snelle bevolkingsgroei en urbanisatie
 Uitgebreide vervoersmogelijkheden
 Grotere inkomensverschillen


2. Politiek-maatschappelijke stromingen
Kenmerkend aspect:
 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme

~ Franse Revolutie: op basis van Verlichtingsideeën werd macht koning ingeperkt ten gunste van de
macht van het volk
~ Na 1815: Restauratie van de macht van de vorsten (vorsten krijgen weer meer macht)

Door Franse Revolutie: standensamenleving afgeschaft
Door Industriële Revolutie: ontstaan arbeidersklasse & groeiende kloof tussen arm en rijk
>>>
Klassensamenleving: bestaat uit drie klassen (piramidevorm-> meest naar minst macht):
1. Adel + gegoede burgerij
2. Burgerij (middenklasse)
3. Geschoolde arbeiders
3. Ongeschoolde arbeiders


3. Liberalisme

, Kenmerkend aspect:
 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme

Liberalisme: Uitgangspunt: vrijheid van het individu -> Wanneer iemand vrij is kan hij zich zoveel mogelijk
ontplooien

Politiek:
 Grondwet -> beperking macht van de koning & garantie van burgerrechten
 Gelijkheid voor de wet
 Volksvertegenwoordiging moet de koning controleren
Economie:
 Particulier bezit
 Vrijhandel
 Weinig bemoeienis van de overheid
Cultuur:
 Vrijheid van denken
 Geen censuur
 Tolerantie


4. Socialisme
Kenmerkend aspect:
 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme

~ Industriële Revolutie
Grondlegger socialisme: Karl Marx (leefde in tijd van revolutie en zag slechte omstandigheden voor
arbeiders en fabrieksbazen juist erg goed)

Socialisme: Doel: Gelijkheid en gelijkwaardigheid voor de arbeidersklasse

Twee socialistische stromingen:
 Communisme: omverwerping van het kapitalisme via een gewelddadige revolutie! (Radicaal)
 Sociaaldemocratie: kiesrechtuitbreiding! Sociale wetgeving!
(Gematigd)
-> willen allebei hetzelfde maar op een andere manier


5. Nationalisme
Kenmerkend aspect:
 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme

Nationalisme: Voorliefde voor het eigen volk (en de eigen natie)

Cultuur:
 Een eigen taal maakt een volk tot een eenheid
 Ieder volk heeft een eigen cultuur
 Geschiedenis is belangrijk
Politiek: