Postpartale periode volledige samenvatting
Inhoud
Borstvoeding...........................................................................................................................................2
Voeding na borstvoeding......................................................................................................................13
Normale kraambed...............................................................................................................................20
Ontwikkeling van het kind....................................................................................................................28
Psychologische veranderingen in de kraamtijd.....................................................................................39
Seksualiteit in het postpartum..............................................................................................................42
Sociale wet- en regelgeving..................................................................................................................50
Wondzorg.............................................................................................................................................66
Neonatologie........................................................................................................................................72
1
,Borstvoeding
Deel 1
1. Ondersteuning van moeders: Ziekenhuizen en zorgverleners helpen om moeders de beste
ondersteuning te geven bij borstvoeding
2. Voorlichting en bewustwording: Moeders beter voor te bereiden op borstvoeding en hen te
informeren over de voordelen en technieken van borstvoeding
3. Verbetering van gezondheidsuitkomsten: Door borstvoeding te bevorderen, verbeteren
voedings- en gezondheidsuitkomsten van baby’s wereldwijd.
10 vuistregels
1. Dat zij een borstvoedingsbeleid op papier hebben, dat systematisch bekend gemaakt wordt
aan alle betrokken medewerkers.
2. Dat alle betrokken medewerkers de vaardigheden aanleren, die noodzakelijk zijn voor het
uitvoeren van dat beleid.
3. Dat alle zwangere vrouwen voorgelicht worden over de voordelen en de praktijk van
borstvoeding geven.
4. Dat moeder en kind onmiddellijk na de geboorte en minstens gedurende een uur ongestoord
huidcontact hebben en dat men de moeder aanmoedigt om signalen van haar baby om te
drinken te herkennen en dat men daarbij hulp aanbiedt indien nodig.
5. Dat aan vrouwen uitgelegd wordt hoe ze hun baby aan moeten leggen en hoe zij de
melkproductie in stand kunnen houden, zelfs als de baby van de moeder gescheiden moet
worden.
6. Dat pasgeborenen geen andere voeding dan borstvoeding krijgen, noch extra vocht, tenzij op
medische indicatie.
7. Dat moeder en kind dag en nacht bij elkaar op een kamer mogen blijven ("rooming-in").
8. Dat borstvoeding op verzoek wordt nagestreefd.
9. Dat aan pasgeborenen die borstvoeding krijgen geen speen of fopspeen gegeven wordt.
10. Aanmoedigen om borstvoedingsbegeleidingsgroepen (moedergroepen) te vormen en
vrouwen bij het ontslag uit de instelling naar deze groepen te verwijzen.
Effectief hulpverlenen
- Vraag specifiek
- Benadruk dat iedereen uniek is
- Positieve bevestiging
- Actief luisteren (niet te snel naar veel vragen of adviezen overschakelen)
- Info geeft vertrouwen – advies geeft onzekerheid
- Info geeft kracht – advies geeft kwetsbaarheid
2
, - Laat de keuze bij de vrouw
- Geef advies enkel op uitdrukkelijke vraag:
o “Wat zou jij doen”
Basis van borstvoeding
Zelfvertrouwen en geduld
- Aanleren hoe aanleggen
- Informeren hoe melkproductie tot stand komt
- Informeren hoe problemen kunnen voorkomen worden
- Tijd en aandacht besteden aan een beginnende lacterende moeder
- Goede start van de borstvoeding (borstvoeding bh, enz.)
- Bevorderen van zelfvertrouwen en zelfredzaamheid
- Op termijn minder nood aan hulp van zorgverleners
Ondersteuning
- Morele steun bij twijfels of problemen
- Overnemen van huishoudelijke taken
- Draagdoek
- Input/ output
- Team vormen
- Controle voldoende eten/drinken moeder
Rol van de partner van onschatbare waarde! Maakt verschil tussen slagen of
falen BV
Begeleiding
- Informeren en adviseren
- Protocollen/ eenvoudig beleid
- Vroedvrouw/ lactatiedeskundige
o Doorsturen- doorverwijzen
- Borstvoedingsgroepen
- Sociale media & internet
Hongersignalen
- Mond- en tongbewegingen
- Armbewegingen
- Likken
- Zuigen
- Onrustig worden
- Huilen
3
, Aanleggen
1. Buik tegen buik (eerste dagen HOH)
2. Hoofd en rug in rechte lijn
3. Bovenlip/neus ter hoogte van de tepel
4. Tepelhof = vrij
5. Hoofdje niet tegenhouden
6. Baby naar de borst brengen, niet borst naar de baby
7. Knijp de baby niet
- Borstvoeding= GROTE HAP en voldoende tepelhof
- NIET enkel tepel= tepelvoeden
- Borstvoeding hoort GEEN PIJN te doen
Houdingen
Liggende houding
- Rugbyhouding
- Verticale houding
- Zijligging
Zittende houding
- Madonna houding
- Doorgeschoven houding
- Rugbyhouding
Zuigen
- Eerst korte snelle zuigbewegingen = vacuümzuigen tepel en tepelhof
- Tepel licht achter in de mond tegen zachte gehemelte = Zuigreflex
- Ritmische zuig(kauw) beweging
- Diepe teugen = Kauwbewegingen
- “Zodra de babymelk achteraan in zijn mondje voelt, zal hij automatisch slikken ”, Oortjes
bewegen mee
= na 2 tot 4 zuigbewegingen= Horen slikken = Slikreflex
- Slikken niet verwarren met smakken
- Kuiltjes in de wangen en smakgeluiden
= Foute aanhap techniek
- Zuigreflex sterkste 1ste uur na geboorte
Drie verschillende zuigpatronen
- Stimulatie-zuigpatroon
o Bij begin voeding – voor toeschietreflex
o Activeert toeschietreflex
- Nutritief zuigen
4
Inhoud
Borstvoeding...........................................................................................................................................2
Voeding na borstvoeding......................................................................................................................13
Normale kraambed...............................................................................................................................20
Ontwikkeling van het kind....................................................................................................................28
Psychologische veranderingen in de kraamtijd.....................................................................................39
Seksualiteit in het postpartum..............................................................................................................42
Sociale wet- en regelgeving..................................................................................................................50
Wondzorg.............................................................................................................................................66
Neonatologie........................................................................................................................................72
1
,Borstvoeding
Deel 1
1. Ondersteuning van moeders: Ziekenhuizen en zorgverleners helpen om moeders de beste
ondersteuning te geven bij borstvoeding
2. Voorlichting en bewustwording: Moeders beter voor te bereiden op borstvoeding en hen te
informeren over de voordelen en technieken van borstvoeding
3. Verbetering van gezondheidsuitkomsten: Door borstvoeding te bevorderen, verbeteren
voedings- en gezondheidsuitkomsten van baby’s wereldwijd.
10 vuistregels
1. Dat zij een borstvoedingsbeleid op papier hebben, dat systematisch bekend gemaakt wordt
aan alle betrokken medewerkers.
2. Dat alle betrokken medewerkers de vaardigheden aanleren, die noodzakelijk zijn voor het
uitvoeren van dat beleid.
3. Dat alle zwangere vrouwen voorgelicht worden over de voordelen en de praktijk van
borstvoeding geven.
4. Dat moeder en kind onmiddellijk na de geboorte en minstens gedurende een uur ongestoord
huidcontact hebben en dat men de moeder aanmoedigt om signalen van haar baby om te
drinken te herkennen en dat men daarbij hulp aanbiedt indien nodig.
5. Dat aan vrouwen uitgelegd wordt hoe ze hun baby aan moeten leggen en hoe zij de
melkproductie in stand kunnen houden, zelfs als de baby van de moeder gescheiden moet
worden.
6. Dat pasgeborenen geen andere voeding dan borstvoeding krijgen, noch extra vocht, tenzij op
medische indicatie.
7. Dat moeder en kind dag en nacht bij elkaar op een kamer mogen blijven ("rooming-in").
8. Dat borstvoeding op verzoek wordt nagestreefd.
9. Dat aan pasgeborenen die borstvoeding krijgen geen speen of fopspeen gegeven wordt.
10. Aanmoedigen om borstvoedingsbegeleidingsgroepen (moedergroepen) te vormen en
vrouwen bij het ontslag uit de instelling naar deze groepen te verwijzen.
Effectief hulpverlenen
- Vraag specifiek
- Benadruk dat iedereen uniek is
- Positieve bevestiging
- Actief luisteren (niet te snel naar veel vragen of adviezen overschakelen)
- Info geeft vertrouwen – advies geeft onzekerheid
- Info geeft kracht – advies geeft kwetsbaarheid
2
, - Laat de keuze bij de vrouw
- Geef advies enkel op uitdrukkelijke vraag:
o “Wat zou jij doen”
Basis van borstvoeding
Zelfvertrouwen en geduld
- Aanleren hoe aanleggen
- Informeren hoe melkproductie tot stand komt
- Informeren hoe problemen kunnen voorkomen worden
- Tijd en aandacht besteden aan een beginnende lacterende moeder
- Goede start van de borstvoeding (borstvoeding bh, enz.)
- Bevorderen van zelfvertrouwen en zelfredzaamheid
- Op termijn minder nood aan hulp van zorgverleners
Ondersteuning
- Morele steun bij twijfels of problemen
- Overnemen van huishoudelijke taken
- Draagdoek
- Input/ output
- Team vormen
- Controle voldoende eten/drinken moeder
Rol van de partner van onschatbare waarde! Maakt verschil tussen slagen of
falen BV
Begeleiding
- Informeren en adviseren
- Protocollen/ eenvoudig beleid
- Vroedvrouw/ lactatiedeskundige
o Doorsturen- doorverwijzen
- Borstvoedingsgroepen
- Sociale media & internet
Hongersignalen
- Mond- en tongbewegingen
- Armbewegingen
- Likken
- Zuigen
- Onrustig worden
- Huilen
3
, Aanleggen
1. Buik tegen buik (eerste dagen HOH)
2. Hoofd en rug in rechte lijn
3. Bovenlip/neus ter hoogte van de tepel
4. Tepelhof = vrij
5. Hoofdje niet tegenhouden
6. Baby naar de borst brengen, niet borst naar de baby
7. Knijp de baby niet
- Borstvoeding= GROTE HAP en voldoende tepelhof
- NIET enkel tepel= tepelvoeden
- Borstvoeding hoort GEEN PIJN te doen
Houdingen
Liggende houding
- Rugbyhouding
- Verticale houding
- Zijligging
Zittende houding
- Madonna houding
- Doorgeschoven houding
- Rugbyhouding
Zuigen
- Eerst korte snelle zuigbewegingen = vacuümzuigen tepel en tepelhof
- Tepel licht achter in de mond tegen zachte gehemelte = Zuigreflex
- Ritmische zuig(kauw) beweging
- Diepe teugen = Kauwbewegingen
- “Zodra de babymelk achteraan in zijn mondje voelt, zal hij automatisch slikken ”, Oortjes
bewegen mee
= na 2 tot 4 zuigbewegingen= Horen slikken = Slikreflex
- Slikken niet verwarren met smakken
- Kuiltjes in de wangen en smakgeluiden
= Foute aanhap techniek
- Zuigreflex sterkste 1ste uur na geboorte
Drie verschillende zuigpatronen
- Stimulatie-zuigpatroon
o Bij begin voeding – voor toeschietreflex
o Activeert toeschietreflex
- Nutritief zuigen
4
