LEGENDE:
1. Slaapfysiologie: het normale patroon van rust en slaap
2. Factoren die welbevinden, rust en slaap beïnvloeden
3. Slaaptekort
4. Classificatie van slaap- en waakstoornissen
4.1. Insomnieën
4.2. Hypersomnieën
4.3. Stoornissen van slaap- en waakritme
4.4. Parasomnieën
5. Symptomen van slaap- en waakstoornissen
5.1. Psychofysiologische insomnia
5.2. Narcolepsie
5.3. Obstructieve slaapapneu (OSA)
5.4. Nachtelijke myoclonus/rusteloze benen
5.5. Onrustige omgevingsfactoren, slechte slaaphygiëne
5.6. Invloed van hypnotica, alcohol en stimulantia
5.7. Somnambulisme
5.8. Slaapritmestoornissen
5.9. Pavor nocturnus
5.10. Nachtmerries
5.11. Bruxisme
5.12. Enuresis nocturna of bedplassen
5.13. Sleep talking
5.14. Scheidingsangst
6. Verpleegkundig handelen
6.1. Doelstellingen
6.2. Verpleegkundige interventies
, 1. Slaapfysiologie: het normale patroon van rust en slaap:
Slaap is een essentiële periode van verlaagd bewustzijn en
lichamelijke inactiviteit, waarin we ongeveer 1/3 van onze tijd
doorbrengen. Het is een levensbehoefte dat cruciaal is voor
groei, herstel van geheugen, metabolisme en zowel fysiek als
psychisch herstel.
In het menselijk brein wordt de nucleus suprachiasmaticus
beschouwd als de kern die het slaap/waakmechanisme bestuurt
en waardoor we in staat zijn om op licht en donker te reageren
door het mechanisme van waken en slapen.
Slaappatronen kunnen worden gemeten met EEG , EMG en EOG, waarbij
verschillende stadia en hun typische patronen zichtbaar zijn.
- EEG (ElektroEncephaloGram)
o Meet de hersenactiviteit
- EMG (ElektroMyoGram)
o Meet de spieractiviteit
- EOG (ElektroOculoGram)
o Meet de oogactiviteit
Lichaamsfuncties volgen een circadiaans ritme van ongeveer 24 uur, dat
varieert per persoon. Dit ritme, geregeld door de nucleus suprachiasmaticus,
beïnvloedt fysiologische processen zoals lichaamstemperatuur, hartslag en
bloeddruk. Het circadiaans ritme varieert ergens tussen de 24 en 18 uur en via
tijdsindicatoren die men "zeitgebers" noemt, wordt de klok opnieuw
gesynchroniseerd (bv: lichtprikkels, maaltijden, geuren, ...). Hormonale
factoren spelen ook een belangrijke rol in dit proces: zo maakt de hypofyse
overdag serotonine aan dat in de avond wordt omgezet in melatonine
waardoor men slaperig wordt.
Slaap bestaat uit cycli van ongeveer 90 minuten, met doorgaans 4-6 cycli per
nacht. Elke cyclus omvat vijf stadia, inclusief REM-slaap, gekenmerkt door