Criminalistiek en Bewijswaardering Colleges Samenvatting
Week 1: Inleiding
Definities
Forensische wetenschap heeft te maken met rechtspraak en het toepassen van
principes voor de doeleinden van justitie. Het gaat om reconstructie van hoe
dingen zich hebben afgespeeld, met hypothesen en experimenten. Het is ook wel
de wetenschap van individualisatie en terugredeneren.
Criminalistiek gaat om de herkenning, identificatie, individualisatie en evaluatie
van fysiek bewijs, door het toepassen van fysieke en natuurlijke
wetenschappelijke disciplines. Het is de wetenschappelijke analyse en examinatie
van fysiek bewijs, interpretatie en toepassing in de rechtbank.
Forensische wetenschap omvat disciplines die niet natuurwetenschappelijk zijn,
zoals rechtspsychologie en accountancy, en disciplines die niet (hoofdzakelijk) op
waarheidsvinding gericht zijn, zoals forensische psychologie en psychiatrie.
Criminologie is de studie van het ontstaan, de correctie en preventie van
misdaad.
Forensische disciplines
Vuurwapens en munitie. Vragen: link wapen met kogel en zaken met elkaar,
classificatie. Bewijsmateriaal bestaat uit vuurwapens, kogels en/of patronen.
Analyse d.m.v. vergelijkingsmicroscoop. Bij de interpretatie speelt de mening van
de deskundige en databases een rol. Bronnen kunnen zijn: pistool, revolver en/of
geweer.
Schoensporen. Vragen: vind bron of link sporen, classificatie. Bewijsmateriaal
bestaat uit schoenen en/of schoensporen. Analyse gebeurt d.m.v. microscoop,
2D-afdrukken en 3D-afvormingen. Interpretatie door mening van deskundige
(gebaseerd op kennis en ervaring). Analyse van waargenomen kenmerken
(patroon zolen, maat, onregelmatigheden productie, slijtage, schade) en
vergelijking van kenmerken.
Brandversnellende middelen. Vragen: classificatie, bron. Bewijsmateriaal bestaat
uit vloeistoffen en/of brandresten. Analyse d.m.v. GC-MS-MS. Interpretatie op
basis van database en mening van deskundige.
Verdovende middelen. Vragen: classificatie, kwantificatie, drugs intelligence.
Bewijsmateriaal bestaat uit poeders, pillen en/of vloeistoffen. Analyse d.m.v.
micro-chemische tests, GC-FID, HPLC-UV, GC-MS. Interpretatie op basis van
databanken, mening van deskundige, statistische modellen.
Microsporen, zoals glas, vezels, verf en polymeren. Vragen: bron, overdacht
mogelijkheden en activiteit. Bewijsmateriaal bestaat uit kleren, schonen, auto’s
en/of voorwerpen. Analyse d/m/v/ microscopie, brekingsindex (glas), röntgen
fluorescentie, etc. Interpretatie op basis van mening van deskundige en
statistisch.
Verkeersongevallen. Vragen: reconstructie, snelheid. Bewijsmateriaal bestaat uit
voertuigen en/of bandensporen. Analyse d.m.v. Monte-Carlo simulatie.
Interpretatie op basis van ervaring, statistiek en simulaties.
,Schotresten (GSR/FDR). Vragen: zijn er schotresten, schootafstand.
Bewijsmateriaal bestaat uit schiethanden, kleding, munitie en/of vuurwapens.
Analyse d.m.v. chemische tests, scanning electyron microscope (SEM), röntgen
analyse. Interpretatie op basis van mening van deskundige.
DNA-profilering. Vragen: vind DNA, wiens DNA is het, hoe is het daar gekomen?
Bewijsmateriaal bestaat uit kopjes, tape, sigaret, masker, etc. Analyse d.m.v.
autosomale DNA-profilering (STR), enkelvoudige of gemengde profielen.
Vergelijking of profiel van spoor overeenkomt met profiel van verdachte.
Interpretatie wat de bron van het spoor is, random match probability. Minder
vaak, maar in toenemende mate gaat het om de vraag wanneer het spoor werd
achtergelaten, hoe het spoor daar is gekomen en wat voor soort cellen het zijn.
Context is belangrijk: welk bewijsmateriaal is er? Waar is het gevonden? Relatie
tussen materiaal en slachtoffer, materiaal en verdachte en materiaal en dader.
Beeldonderzoek. Vragen: wat staat er op de kentekenplaat? Wat is de snelheid
van de auto? Kogelbaan reconstructie, 3D-visualisatie. Bewijsmateriaal bestaat
uit afbeeldingen en/of video’s van plaats delict.
Pathologie. Vragen: doodsoorzaak, tijdstip van overlijden, beschrijf verwondingen,
wijze van overlijden. Analyse d.m.v. uitwendige en inwendige autopsie.
Interpretatie op basis van het relateren van observaties aan medisch dossier en
omstandigheden.
Milieuonderzoek. Vragen over vervuiling: bron, timing, hoeveelheid en
samenstelling, relateer aan wet, toxiciteit, gevaar. Analyse d.m.v.: FT-IR, GC-MS,
LC-MS. Interpretatie op basis van bemonsteringsstrategie, foutenmarges,
referentiegegevens en mening van de deskundige.
Documentonderzoek. Vragen: hoe/door wie/wanneer werd het gemaakt? Is het
authentiek? Wat staat er? Bewijsmateriaal bestaat uit anonieme brieven,
vervalsingen, contracten en/of kopieën. Analyse d.m.v. microscopie, raman
spectroscoptie en ESDA. Interpretatie op basis van mening van deskundige.
Toxicologie. Vragen: welke vreemde stoffen worden gedetecteerd? In welke
concentratie? Is stof gerelateerd aan: doodsoorzaak, gedrag, rijvaardigheid,
gezondheid? Bewijsmateriaal: lichaamsvloeistoffen (bloed, urine, gal, speeksel),
organen (hersenen, longen, lever) en/of maaginhoud. Analyse d.m.v.
chromatografie, elektroforese, UV-spectroscopie, massaspectrometrie.
Interpretatie op basis van vergelijking van resultaten met referentiewaarden,
rekening houdend met: tijd tussen incident en bemonstering, postmortale
veranderingen, plaats van bemonstering, wisselwerking tussen stoffen,
beperkingen van de analyse.
Vingersporen opsporen/onderzoek. Vraag: maak vingersporen zichtbaar.
Bewijsmateriaal bestaat uit oppervlakken van substraten. Analyse d.m.v.
chemische behandeling, lichtbronnen, fotografie, beeldbewerking. Vingersporen
detectie heeft te maken met methoden en sequentie: materiaal en porositeit van
oppervlak, bloedsporen, etc.
Processen en principes
Er zijn verschillende criminalistische processen:
- Identificatie: bepalen van de samenstelling van sporen (drugs)
, - Classificatie: bepalen van de klasse/het type spoor (haren, vezels)
- Individualisatie: bepalen van de unieke bron van sporen (vingerafdrukken)
- Associatie: bepalen van relevant contact, bijv. tussen twee voorwerpen
(vezels, glas, mes) (is dit mes gebruikt om dit stuk textiel te snijden?)
- Reconstructie: bepalen van hoe het gebeurde: aard en plaats van de
gebeurtenissen in tijd en plaats (moord, explosie)
Locard’s Exchange/Transfer Principle houdt in dat ‘Every contact leaves a trace’.
Wat hij echt zei was genuanceerder: hij leverde geen zekerheid, maar bedoelde
dat er overdracht in twee richtingen kan zijn. “Soms heeft de dader de sporen
van zijn activiteit op de plaats van de misdaad achtergelaten, en soms heeft hij
op zijn lichaam of kleding de bewijzen van zijn verblijf van activiteit
meegedragen.”
Inman & Rudin’s Divisibility of Matter houdt in dat matter verdeeld wordt in
kleinere delen wanneer er genoeg kracht wordt gebruikt. Deze componenten
zullen karakteristieken verkrijgen die gecreëerd worden door het proces van
verdeling.
Paul Kirk’s principe van uniciteit houdt in dat ‘Nature never repeats itself’. De
natuur reproduceert zichzelf nooit helemaal precies.
Dr. Dieter Buhmann kwam met een methode om foto’s van personen te
vergelijken, door bepaalde punten van het gezicht te markeren. Als je de
patronen over elkaar heen legt en de stippen op dezelfde plekken zitten, gaat het
om dezelfde persoon. Deze methode werkt echter niet, door opnames met
verschillende lenzen en vanuit verschillende hoeken.
Bertillon kwam met antropometrie of “Bertillonage”. Hierdoor eerste herkenning
van recidivist in 1883, door vergelijking van metingen van het lichaam; lengte en
breedte van de schedel, grootte van het rechteroor en de linkervoet. Er waren
uitgebreide handleidingen zodat mensen op precies dezelfde manier gemeten
zouden worden. Iets later begon het documenteren van vingerafdrukken op
dezelfde formulieren als de antropometrische metingen.
Aristoteles’ logica was deductie. Hierbij is er een major-premise, een minor-
premise en een logisch volgende conclusie. Bijvoorbeeld: alle mensen zijn
sterfelijk, Grieken zijn mensen, dus Grieken zijn sterfelijk.
Het individualisatie principe houdt in ‘dat kan geen toeval zijn’, waarbij het gaat
om de bepaling van de unieke gemeenschappelijke bron van het bekende en
onbekende materiaal (referentie en spoor).
- Hierbij zei Huber: ‘When any two items have characteristics in common of
such number and significance as to preclude their simultaneous
occurrence by chance, and there are no inexplicable differences, then it
may be concluded that they are the same, or from the same source’.
- Osborn zei in Questioned Documents: ‘Coincidences must be shown to
exist in them, which cannot be accidental. Discrepancies must be pointed
out in them which cannot be accounted for by accident or by disguise’.
- Tuthill zei: ‘If we find a sufficient number of characteristics to preclude the
possibility or probability of their having occurred by coincidence in two
different objects, we are able to form a conclusion of individualization. It’s
as simple as that.’ Toeval kan echter niet zo maar uitgesloten worden.
Week 1: Inleiding
Definities
Forensische wetenschap heeft te maken met rechtspraak en het toepassen van
principes voor de doeleinden van justitie. Het gaat om reconstructie van hoe
dingen zich hebben afgespeeld, met hypothesen en experimenten. Het is ook wel
de wetenschap van individualisatie en terugredeneren.
Criminalistiek gaat om de herkenning, identificatie, individualisatie en evaluatie
van fysiek bewijs, door het toepassen van fysieke en natuurlijke
wetenschappelijke disciplines. Het is de wetenschappelijke analyse en examinatie
van fysiek bewijs, interpretatie en toepassing in de rechtbank.
Forensische wetenschap omvat disciplines die niet natuurwetenschappelijk zijn,
zoals rechtspsychologie en accountancy, en disciplines die niet (hoofdzakelijk) op
waarheidsvinding gericht zijn, zoals forensische psychologie en psychiatrie.
Criminologie is de studie van het ontstaan, de correctie en preventie van
misdaad.
Forensische disciplines
Vuurwapens en munitie. Vragen: link wapen met kogel en zaken met elkaar,
classificatie. Bewijsmateriaal bestaat uit vuurwapens, kogels en/of patronen.
Analyse d.m.v. vergelijkingsmicroscoop. Bij de interpretatie speelt de mening van
de deskundige en databases een rol. Bronnen kunnen zijn: pistool, revolver en/of
geweer.
Schoensporen. Vragen: vind bron of link sporen, classificatie. Bewijsmateriaal
bestaat uit schoenen en/of schoensporen. Analyse gebeurt d.m.v. microscoop,
2D-afdrukken en 3D-afvormingen. Interpretatie door mening van deskundige
(gebaseerd op kennis en ervaring). Analyse van waargenomen kenmerken
(patroon zolen, maat, onregelmatigheden productie, slijtage, schade) en
vergelijking van kenmerken.
Brandversnellende middelen. Vragen: classificatie, bron. Bewijsmateriaal bestaat
uit vloeistoffen en/of brandresten. Analyse d.m.v. GC-MS-MS. Interpretatie op
basis van database en mening van deskundige.
Verdovende middelen. Vragen: classificatie, kwantificatie, drugs intelligence.
Bewijsmateriaal bestaat uit poeders, pillen en/of vloeistoffen. Analyse d.m.v.
micro-chemische tests, GC-FID, HPLC-UV, GC-MS. Interpretatie op basis van
databanken, mening van deskundige, statistische modellen.
Microsporen, zoals glas, vezels, verf en polymeren. Vragen: bron, overdacht
mogelijkheden en activiteit. Bewijsmateriaal bestaat uit kleren, schonen, auto’s
en/of voorwerpen. Analyse d/m/v/ microscopie, brekingsindex (glas), röntgen
fluorescentie, etc. Interpretatie op basis van mening van deskundige en
statistisch.
Verkeersongevallen. Vragen: reconstructie, snelheid. Bewijsmateriaal bestaat uit
voertuigen en/of bandensporen. Analyse d.m.v. Monte-Carlo simulatie.
Interpretatie op basis van ervaring, statistiek en simulaties.
,Schotresten (GSR/FDR). Vragen: zijn er schotresten, schootafstand.
Bewijsmateriaal bestaat uit schiethanden, kleding, munitie en/of vuurwapens.
Analyse d.m.v. chemische tests, scanning electyron microscope (SEM), röntgen
analyse. Interpretatie op basis van mening van deskundige.
DNA-profilering. Vragen: vind DNA, wiens DNA is het, hoe is het daar gekomen?
Bewijsmateriaal bestaat uit kopjes, tape, sigaret, masker, etc. Analyse d.m.v.
autosomale DNA-profilering (STR), enkelvoudige of gemengde profielen.
Vergelijking of profiel van spoor overeenkomt met profiel van verdachte.
Interpretatie wat de bron van het spoor is, random match probability. Minder
vaak, maar in toenemende mate gaat het om de vraag wanneer het spoor werd
achtergelaten, hoe het spoor daar is gekomen en wat voor soort cellen het zijn.
Context is belangrijk: welk bewijsmateriaal is er? Waar is het gevonden? Relatie
tussen materiaal en slachtoffer, materiaal en verdachte en materiaal en dader.
Beeldonderzoek. Vragen: wat staat er op de kentekenplaat? Wat is de snelheid
van de auto? Kogelbaan reconstructie, 3D-visualisatie. Bewijsmateriaal bestaat
uit afbeeldingen en/of video’s van plaats delict.
Pathologie. Vragen: doodsoorzaak, tijdstip van overlijden, beschrijf verwondingen,
wijze van overlijden. Analyse d.m.v. uitwendige en inwendige autopsie.
Interpretatie op basis van het relateren van observaties aan medisch dossier en
omstandigheden.
Milieuonderzoek. Vragen over vervuiling: bron, timing, hoeveelheid en
samenstelling, relateer aan wet, toxiciteit, gevaar. Analyse d.m.v.: FT-IR, GC-MS,
LC-MS. Interpretatie op basis van bemonsteringsstrategie, foutenmarges,
referentiegegevens en mening van de deskundige.
Documentonderzoek. Vragen: hoe/door wie/wanneer werd het gemaakt? Is het
authentiek? Wat staat er? Bewijsmateriaal bestaat uit anonieme brieven,
vervalsingen, contracten en/of kopieën. Analyse d.m.v. microscopie, raman
spectroscoptie en ESDA. Interpretatie op basis van mening van deskundige.
Toxicologie. Vragen: welke vreemde stoffen worden gedetecteerd? In welke
concentratie? Is stof gerelateerd aan: doodsoorzaak, gedrag, rijvaardigheid,
gezondheid? Bewijsmateriaal: lichaamsvloeistoffen (bloed, urine, gal, speeksel),
organen (hersenen, longen, lever) en/of maaginhoud. Analyse d.m.v.
chromatografie, elektroforese, UV-spectroscopie, massaspectrometrie.
Interpretatie op basis van vergelijking van resultaten met referentiewaarden,
rekening houdend met: tijd tussen incident en bemonstering, postmortale
veranderingen, plaats van bemonstering, wisselwerking tussen stoffen,
beperkingen van de analyse.
Vingersporen opsporen/onderzoek. Vraag: maak vingersporen zichtbaar.
Bewijsmateriaal bestaat uit oppervlakken van substraten. Analyse d.m.v.
chemische behandeling, lichtbronnen, fotografie, beeldbewerking. Vingersporen
detectie heeft te maken met methoden en sequentie: materiaal en porositeit van
oppervlak, bloedsporen, etc.
Processen en principes
Er zijn verschillende criminalistische processen:
- Identificatie: bepalen van de samenstelling van sporen (drugs)
, - Classificatie: bepalen van de klasse/het type spoor (haren, vezels)
- Individualisatie: bepalen van de unieke bron van sporen (vingerafdrukken)
- Associatie: bepalen van relevant contact, bijv. tussen twee voorwerpen
(vezels, glas, mes) (is dit mes gebruikt om dit stuk textiel te snijden?)
- Reconstructie: bepalen van hoe het gebeurde: aard en plaats van de
gebeurtenissen in tijd en plaats (moord, explosie)
Locard’s Exchange/Transfer Principle houdt in dat ‘Every contact leaves a trace’.
Wat hij echt zei was genuanceerder: hij leverde geen zekerheid, maar bedoelde
dat er overdracht in twee richtingen kan zijn. “Soms heeft de dader de sporen
van zijn activiteit op de plaats van de misdaad achtergelaten, en soms heeft hij
op zijn lichaam of kleding de bewijzen van zijn verblijf van activiteit
meegedragen.”
Inman & Rudin’s Divisibility of Matter houdt in dat matter verdeeld wordt in
kleinere delen wanneer er genoeg kracht wordt gebruikt. Deze componenten
zullen karakteristieken verkrijgen die gecreëerd worden door het proces van
verdeling.
Paul Kirk’s principe van uniciteit houdt in dat ‘Nature never repeats itself’. De
natuur reproduceert zichzelf nooit helemaal precies.
Dr. Dieter Buhmann kwam met een methode om foto’s van personen te
vergelijken, door bepaalde punten van het gezicht te markeren. Als je de
patronen over elkaar heen legt en de stippen op dezelfde plekken zitten, gaat het
om dezelfde persoon. Deze methode werkt echter niet, door opnames met
verschillende lenzen en vanuit verschillende hoeken.
Bertillon kwam met antropometrie of “Bertillonage”. Hierdoor eerste herkenning
van recidivist in 1883, door vergelijking van metingen van het lichaam; lengte en
breedte van de schedel, grootte van het rechteroor en de linkervoet. Er waren
uitgebreide handleidingen zodat mensen op precies dezelfde manier gemeten
zouden worden. Iets later begon het documenteren van vingerafdrukken op
dezelfde formulieren als de antropometrische metingen.
Aristoteles’ logica was deductie. Hierbij is er een major-premise, een minor-
premise en een logisch volgende conclusie. Bijvoorbeeld: alle mensen zijn
sterfelijk, Grieken zijn mensen, dus Grieken zijn sterfelijk.
Het individualisatie principe houdt in ‘dat kan geen toeval zijn’, waarbij het gaat
om de bepaling van de unieke gemeenschappelijke bron van het bekende en
onbekende materiaal (referentie en spoor).
- Hierbij zei Huber: ‘When any two items have characteristics in common of
such number and significance as to preclude their simultaneous
occurrence by chance, and there are no inexplicable differences, then it
may be concluded that they are the same, or from the same source’.
- Osborn zei in Questioned Documents: ‘Coincidences must be shown to
exist in them, which cannot be accidental. Discrepancies must be pointed
out in them which cannot be accounted for by accident or by disguise’.
- Tuthill zei: ‘If we find a sufficient number of characteristics to preclude the
possibility or probability of their having occurred by coincidence in two
different objects, we are able to form a conclusion of individualization. It’s
as simple as that.’ Toeval kan echter niet zo maar uitgesloten worden.
