Inhoudsopgave
Week 1; ................................................................................................................................................................................................... 3
College 1; Inleiding Blok ...................................................................................................................................................................... 3
College 2, 3 & 4; Herhaling immunologie I, II & III .................................................................................................................................. 4
College 5; Etiologie allergieën............................................................................................................................................................ 10
College 6; Geneesmiddelen reacties; interactief ................................................................................................................................ 13
College 7; Immuunsysteem kind-volwassene-oudere ......................................................................................................................... 14
Interactief college: ontstaan van auto-immuunziekten........................................................................................................................ 16
College 8; CYtokines in IMIDs ............................................................................................................................................................ 17
College 9; Farmacotherapie immunosurpressiva ............................................................................................................................... 19
Werkgroep medicatie- en voedselgerelateerde allergieën ................................................................................................................... 21
Week 2; ................................................................................................................................................................................................. 23
College 10; Kind met koorts............................................................................................................................................................... 23
College 11; Sepsip en meningitis ....................................................................................................................................................... 25
E-module isolatiemaatregelen .......................................................................................................................................................... 28
Werkgroep infecties na bezoek aan tropen ......................................................................................................................................... 29
college 12; tuberculose..................................................................................................................................................................... 31
College 13; bacteriële huidinfecties ................................................................................................................................................... 33
Werkgroep lymfadenopathie ............................................................................................................................................................. 35
College 14; antibiotica resistentie ..................................................................................................................................................... 36
Interactief college; antibiotica resistentie .......................................................................................................................................... 37
College 15; basisprincipes infectiebestrijding .................................................................................................................................... 38
college 16; infectieuze bedreigingen .................................................................................................................................................. 39
Week 3; ................................................................................................................................................................................................. 42
HOORCOLLEGE 17; PREVENTIE VAN INFECTIES BIJ IMMUUNSURPRESSIE .......................................................................................... 42
HOORCOLLEGE 18; PREVENTIES VAN INFECTIES BIJ REIZEN .............................................................................................................. 43
HOORCOLLEGE 19; RESISTENTIE ONTWIKKELING antivirale therapie ................................................................................................. 46
WERKGROEP OPPURTUNISTISCHE INFECTIES .................................................................................................................................. 48
HOORCOLLEGE 20; TROPISCHE GENEESKUNDE ............................................................................................................................... 49
HOORCOLLEGE 21; HIV .................................................................................................................................................................... 52
HOORCOLLEGE 22; VIRALE HEPATITIS .............................................................................................................................................. 53
WERKGROEP ANTIBIOTICA RESISTENTIE IN HET PUBLIEKE DOMEIN ................................................................................................... 55
HOORCOLLEGE 23; WORMINFECTIES ............................................................................................................................................... 57
HOORCOLLEGE 24 & 25; LUCHTWEGINFECTIES ................................................................................................................................ 59
WEEK 4 ................................................................................................................................................................................................. 61
Hoorcollege 26; DD van reumatologische aandoeningen + mono-artritis ............................................................................................. 61
Hoorcollege 27; oligo en poly-arttritisbeelden .................................................................................................................................... 63
Werkgroep niet-infectieuze artritis ..................................................................................................................................................... 65
Hoorcollege 29l JIA ........................................................................................................................................................................... 66
Hoorcollege 30; periodieke koortssymptomen ................................................................................................................................... 68
Werkgroep patient partner ................................................................................................................................................................ 68
IC biologicals ................................................................................................................................................................................... 69
Hoorcollege 31; orgaantransplantatie ................................................................................................................................................ 70
hoorcollege 32; Immuundeficiënties vs auto-immuniteit..................................................................................................................... 72
,Week 5; ................................................................................................................................................................................................. 73
,WEEK 1;
COLLEGE 1; INLEIDING BLOK
Introductie
- Immuniteit= weerstandvermogen tegen infectieziekten
- Belangrijkste functionele kenmerken:
o Herkenning eigen/niet-eigen
o Regulatie en differentiatie
o Opbouwen van geheugen
Immuunsysteem en het individu
Biologisch individu kan gedefinieerd worden met behulp van:
- Telbaar (countable): moet een afzonderlijke, telbare entiteit zijn; individu moet duidelijk
onderscheidbaar zijn van andere organismen
- Afgebakend (delineation): duidelijk afgebakend van zijn omgeving, dus er zijn fysiologische,
anatomische of genetische grenzen die het organisme scheidt van anderen of zijn
omgevingsfactoren.
o Celmembraan, huidlagen, genetische codes etc
- Samenhangend (cohesive): moet intern samenhangend zijn, dus de onderdelen moeten op een
gecoördineerde manier functioneren om het geheel te handhaven. Er moet een zekere mate van
organisatie en samenwerking zijn.
Het vermogen van het immuunsysteem kunnen worden onderverdeeld in:
- Filetering over entry: bv huid barrière, slijmvliezen of andere fysieke barrières
- Filtering over presence: omvat de herkenning van vreemde stoffen en het in gang zetten van een
immuunrespons
- Promotion op cooperation: bv samenwerking Ig en immuuncellen
Balans van het immuunsysteem
, COLLEGE 2, 3 & 4; HERHALING IMMUNOLOGIE I, II & III
Het immuunsysteem
Het immuunsysteem werkt anders bij een intracellulaire ziekteverwekker dan bij een extracellulaire:
- Bacteriën (extracellulair): fagocytose na opsonisatie
- Virussen (intracellulair): (cytotoxische) T-cellen
- Schimmels: fagocytose + intracellulaire bestrijding
- Parasieten: eosinofiele granulocyten met behulp van IgE
Het defect bepaalt welk soort infectie vaker voorkomt. Bij bv een immuundeficiënties (def. B-cel)
ontstaan er meer bacteriële infecties.
Aangeboren afweer
- Fysische en chemische barrière
- Humorale respons: gevormd door onderdelen die geen cel zijn, maar eiwitten → schakelt
fagocyten in
o Wordt geactiveerd wanneer bovenstaande barrière is doorbroken
- Patroonherkenning: fagocyten kunnen pathogenen herkennen aan PAMPs (onderdelen die uit de
celwand steken zoals LPS bij E. coli)
o PAMPs worden herkend door PRRs (receptoren op de fagocyten zoals TLR)
▪ Bij binding van PRR aan PAMP → stranger-signal →opstarten ontstekingsreactie
en fagocytose
- Cellulaire respons: activatie afweercellen → toename fagocytose en cytokineproductie wat
belangrijk is voor de aansturing van het adaptieve afweersysteem
o Cytokineproductie activatie door binding van antigeen aan TLR op fagocyt → transcriptie
van verschillende genen → cytokines + costimulatoire moleculen
De afweerreactie
Eerste humorale respons: wordt in gang gezet door cytokines
- Il-1: inductie van koorts, activatie macrofagen en activatie T-cellen
- Il-6: inductie koorts en groei/differentiatie van B- en T-cellen
- TNF (tumor necrosis factor): inductie koorts en stimulatie van acute fase respons lever:
o Fibrinogeen productie: wordt omgezet in fibrine en fibrinedraden → bacteriën op zijn plek
houden
o Mannan-binding lectine: activeert complement door herkennen van mannose op
bacterie oppervlak (specifieke herkenning van prokaryoten)
o Serum amyloid protein productie
o CRP-productie
Ze worden met name uitgescheiden door macrofagen, maar ook DC, epitheelcellen, endotheelcellen,
fibroblasten en granulocyten kunnen dit doen.
Complementsysteem:
- Is altijd inactief aanwezig in het plasma! Bij activatie gesplitst in een klein stukje signaalmolecuul
en een groter deel met enzymatische activiteit.
o Onze eigen cellen hebben complement-inhibitoren op het opp.
Week 1; ................................................................................................................................................................................................... 3
College 1; Inleiding Blok ...................................................................................................................................................................... 3
College 2, 3 & 4; Herhaling immunologie I, II & III .................................................................................................................................. 4
College 5; Etiologie allergieën............................................................................................................................................................ 10
College 6; Geneesmiddelen reacties; interactief ................................................................................................................................ 13
College 7; Immuunsysteem kind-volwassene-oudere ......................................................................................................................... 14
Interactief college: ontstaan van auto-immuunziekten........................................................................................................................ 16
College 8; CYtokines in IMIDs ............................................................................................................................................................ 17
College 9; Farmacotherapie immunosurpressiva ............................................................................................................................... 19
Werkgroep medicatie- en voedselgerelateerde allergieën ................................................................................................................... 21
Week 2; ................................................................................................................................................................................................. 23
College 10; Kind met koorts............................................................................................................................................................... 23
College 11; Sepsip en meningitis ....................................................................................................................................................... 25
E-module isolatiemaatregelen .......................................................................................................................................................... 28
Werkgroep infecties na bezoek aan tropen ......................................................................................................................................... 29
college 12; tuberculose..................................................................................................................................................................... 31
College 13; bacteriële huidinfecties ................................................................................................................................................... 33
Werkgroep lymfadenopathie ............................................................................................................................................................. 35
College 14; antibiotica resistentie ..................................................................................................................................................... 36
Interactief college; antibiotica resistentie .......................................................................................................................................... 37
College 15; basisprincipes infectiebestrijding .................................................................................................................................... 38
college 16; infectieuze bedreigingen .................................................................................................................................................. 39
Week 3; ................................................................................................................................................................................................. 42
HOORCOLLEGE 17; PREVENTIE VAN INFECTIES BIJ IMMUUNSURPRESSIE .......................................................................................... 42
HOORCOLLEGE 18; PREVENTIES VAN INFECTIES BIJ REIZEN .............................................................................................................. 43
HOORCOLLEGE 19; RESISTENTIE ONTWIKKELING antivirale therapie ................................................................................................. 46
WERKGROEP OPPURTUNISTISCHE INFECTIES .................................................................................................................................. 48
HOORCOLLEGE 20; TROPISCHE GENEESKUNDE ............................................................................................................................... 49
HOORCOLLEGE 21; HIV .................................................................................................................................................................... 52
HOORCOLLEGE 22; VIRALE HEPATITIS .............................................................................................................................................. 53
WERKGROEP ANTIBIOTICA RESISTENTIE IN HET PUBLIEKE DOMEIN ................................................................................................... 55
HOORCOLLEGE 23; WORMINFECTIES ............................................................................................................................................... 57
HOORCOLLEGE 24 & 25; LUCHTWEGINFECTIES ................................................................................................................................ 59
WEEK 4 ................................................................................................................................................................................................. 61
Hoorcollege 26; DD van reumatologische aandoeningen + mono-artritis ............................................................................................. 61
Hoorcollege 27; oligo en poly-arttritisbeelden .................................................................................................................................... 63
Werkgroep niet-infectieuze artritis ..................................................................................................................................................... 65
Hoorcollege 29l JIA ........................................................................................................................................................................... 66
Hoorcollege 30; periodieke koortssymptomen ................................................................................................................................... 68
Werkgroep patient partner ................................................................................................................................................................ 68
IC biologicals ................................................................................................................................................................................... 69
Hoorcollege 31; orgaantransplantatie ................................................................................................................................................ 70
hoorcollege 32; Immuundeficiënties vs auto-immuniteit..................................................................................................................... 72
,Week 5; ................................................................................................................................................................................................. 73
,WEEK 1;
COLLEGE 1; INLEIDING BLOK
Introductie
- Immuniteit= weerstandvermogen tegen infectieziekten
- Belangrijkste functionele kenmerken:
o Herkenning eigen/niet-eigen
o Regulatie en differentiatie
o Opbouwen van geheugen
Immuunsysteem en het individu
Biologisch individu kan gedefinieerd worden met behulp van:
- Telbaar (countable): moet een afzonderlijke, telbare entiteit zijn; individu moet duidelijk
onderscheidbaar zijn van andere organismen
- Afgebakend (delineation): duidelijk afgebakend van zijn omgeving, dus er zijn fysiologische,
anatomische of genetische grenzen die het organisme scheidt van anderen of zijn
omgevingsfactoren.
o Celmembraan, huidlagen, genetische codes etc
- Samenhangend (cohesive): moet intern samenhangend zijn, dus de onderdelen moeten op een
gecoördineerde manier functioneren om het geheel te handhaven. Er moet een zekere mate van
organisatie en samenwerking zijn.
Het vermogen van het immuunsysteem kunnen worden onderverdeeld in:
- Filetering over entry: bv huid barrière, slijmvliezen of andere fysieke barrières
- Filtering over presence: omvat de herkenning van vreemde stoffen en het in gang zetten van een
immuunrespons
- Promotion op cooperation: bv samenwerking Ig en immuuncellen
Balans van het immuunsysteem
, COLLEGE 2, 3 & 4; HERHALING IMMUNOLOGIE I, II & III
Het immuunsysteem
Het immuunsysteem werkt anders bij een intracellulaire ziekteverwekker dan bij een extracellulaire:
- Bacteriën (extracellulair): fagocytose na opsonisatie
- Virussen (intracellulair): (cytotoxische) T-cellen
- Schimmels: fagocytose + intracellulaire bestrijding
- Parasieten: eosinofiele granulocyten met behulp van IgE
Het defect bepaalt welk soort infectie vaker voorkomt. Bij bv een immuundeficiënties (def. B-cel)
ontstaan er meer bacteriële infecties.
Aangeboren afweer
- Fysische en chemische barrière
- Humorale respons: gevormd door onderdelen die geen cel zijn, maar eiwitten → schakelt
fagocyten in
o Wordt geactiveerd wanneer bovenstaande barrière is doorbroken
- Patroonherkenning: fagocyten kunnen pathogenen herkennen aan PAMPs (onderdelen die uit de
celwand steken zoals LPS bij E. coli)
o PAMPs worden herkend door PRRs (receptoren op de fagocyten zoals TLR)
▪ Bij binding van PRR aan PAMP → stranger-signal →opstarten ontstekingsreactie
en fagocytose
- Cellulaire respons: activatie afweercellen → toename fagocytose en cytokineproductie wat
belangrijk is voor de aansturing van het adaptieve afweersysteem
o Cytokineproductie activatie door binding van antigeen aan TLR op fagocyt → transcriptie
van verschillende genen → cytokines + costimulatoire moleculen
De afweerreactie
Eerste humorale respons: wordt in gang gezet door cytokines
- Il-1: inductie van koorts, activatie macrofagen en activatie T-cellen
- Il-6: inductie koorts en groei/differentiatie van B- en T-cellen
- TNF (tumor necrosis factor): inductie koorts en stimulatie van acute fase respons lever:
o Fibrinogeen productie: wordt omgezet in fibrine en fibrinedraden → bacteriën op zijn plek
houden
o Mannan-binding lectine: activeert complement door herkennen van mannose op
bacterie oppervlak (specifieke herkenning van prokaryoten)
o Serum amyloid protein productie
o CRP-productie
Ze worden met name uitgescheiden door macrofagen, maar ook DC, epitheelcellen, endotheelcellen,
fibroblasten en granulocyten kunnen dit doen.
Complementsysteem:
- Is altijd inactief aanwezig in het plasma! Bij activatie gesplitst in een klein stukje signaalmolecuul
en een groter deel met enzymatische activiteit.
o Onze eigen cellen hebben complement-inhibitoren op het opp.
