Inhoudsopgave
Hoorcolleges ................................................................................................................................ 3
Week 1; verloskunde ........................................................................................................................3
Zwanger in NL en medische baring ................................................................................................3
Buikpijn (benigne gynaecologie) .................................................................................................. 11
Bedreigde zwangerschap: moeder en kind ................................................................................... 15
Bloedgroep antagonismen .......................................................................................................... 18
Kwetsbaarheid in de zwangerschap ............................................................................................. 20
Farmacotherapie: geneesmiddelen en zwangerschap .................................................................. 20
Foetale geneeskunde ................................................................................................................. 22
week 2; cyclus, fertiliteit, seksualiteit en zwangerschap ................................................................... 26
Puberteitsontwikkeling en primaire amenorroe ............................................................................ 26
Anticonceptie, cyclusstoornissen en menopauze ........................................................................ 28
Abnormaal vaginaal bloedverlies................................................................................................. 30
Fertiliteit .................................................................................................................................... 32
Voorplanting in het laboratorium ................................................................................................. 37
Seksuologie ............................................................................................................................... 38
Week 3; kindergeneeskunde 1 ........................................................................................................ 38
Kind met koorts .......................................................................................................................... 38
Spugende zuigeling .................................................................................................................... 40
Het gele kind .............................................................................................................................. 41
Kinderchirurgie .......................................................................................................................... 44
De pasgeborene ......................................................................................................................... 47
Het kind met allergie................................................................................................................... 49
De blauwe zuigeling en congenitale hartafwijkingen ..................................................................... 50
Het benauwde kind .................................................................................................................... 54
Het kind met hematurie en proteinurie ........................................................................................ 58
Het kind met een ontwikkelingsachterstand ................................................................................ 59
Is dit een stofwisselingsstoornis .................................................................................................. 60
Overige zelfstudie....................................................................................................................... 63
Overige zelfstudie............................................................................. Error! Bookmark not defined.
Week 4; Kindergeneeskunde 2 ........................................................................................................ 74
Psychomotore ontwikkeling .............................................................. Error! Bookmark not defined.
Kindermishandeling ................................................................................................................... 74
Farmacotherapie bij kinderen ..................................................................................................... 74
De zuigeling at risk...................................................................................................................... 76
Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) in de basisschoolleeftijd .............................................. 77
- ................................................................................................................................................ 77
Parental advisory ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
Gesprek met kind en/of ouders ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Patient feedback (PPP) deel 1 ........................................................... Error! Bookmark not defined.
Urogynaecologie ........................................................................................................................ 77
week 5; kindergeneeskunde 3 ......................................................................................................... 78
Farmacotherapie; werkgroep antibiotica ..................................................................................... 78
Val op het hoofd ......................................................................................................................... 79
Dienst op SEH E-module: Koorts en vlekjes → al gedaan......................................................... 79
Jeugdgezondheidszorg in de praktijk ............................................................................................ 82
Kinderoncologie + rondleiding + patient ............................................. Error! Bookmark not defined.
Introductie coschap ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Het bleke kind ............................................................................................................................ 82
Het kind met stollingsproblemen PPT: Het kind met een stollingsstoornis ................................ 84
, Pijn en angst reductie bij kinderen ..................................................... Error! Bookmark not defined.
Klinische genetica week ................................................................................................................. 94
Introductie klinische genetica ..................................................................................................... 94
Genoomdiagnostiek ................................................................................................................... 95
Familieanamnese en stambomen ............................................................................................... 96
Oncogenetica ............................................................................................................................ 97
Cardiogenetica .......................................................................................................................... 98
Van variant naar uitslag ............................................................................................................ 100
Methylering en imprinting ......................................................................................................... 101
Presymptomatisch DNA onderzoek ........................................................................................... 102
Prenatale diagnostiek ............................................................................................................... 103
Dysmorfologie 1 en 2 ................................................................................................................ 103
Werkgroepen ..............................................................................................................................89
Practica .................................................................................................................................... 105
E-modules................................................................................................................................. 107
Endocrinologie van de cyclus .............................................................................................. 119
Aanvulling/extra slim ................................................................................................................. 125
Met name leerdoelen zijn belangrijk!!
,HOORCOLLEGES
WEEK 1; VERLOSKUNDE
Zwanger in NL en medische baring
Fysiologie van de zwangerschap
Cardiovasculair:
- Toename bloedvolume en plasmavolume. RBC in mindere mate, dus er is ‘verdunning’
en minder Hb → colloïd osmotische druk daalt → oedeem. Het bloedbeeld verandert.
o Minder viscositeit, dus minder weerstand, dus makkelijkere placentaperfusie,
dus minder belasting van het hart
o Ijzerbehoefte stijgt met 1g/dag, vaak ijzergebreksanemie
o Veel bloedverlies tijdens zwangerschap, nu ruimte voor compensatie
- Zwangerschap is een toestand van hypercoagulabiliteit, hierdoor bescherming tegen
verbloeding bij de partus, maar meer kans op trombo-embolie in de venen
o Ook oestrogenen in pil werken als procoagulanten
- ±12 wk, CO stijgt 40%: HF en slagvolume stijgt en vaatweerstand daalt o.i.v progesteron
→ bloeddruk daalt halverwege zwangerschap → duizeligheid opstaan (normaliseert
einde zwangerschap en stijgt zelfs een beetje boven normaal)
o Kan bij een slecht hart leiden tot hartfalen, het is een soort stress test`
- Abdominaal meer gewicht → kan bij rugligging uterus drukken op VCI → minder veneuze
return → minder preload → minder CO → minder doorbloeding placenta en hypotensie
moeder = supine hypotensive syndroom
Pulmonaal: zuurstofconsumptie neemt toe met 15-20%
- Vorm borstkas: Groei uterus → diafragma stijgt ±4 cm→ subcostale hoek neemt toe →
diameter en omtrek borstkas stijgt → mobiliteit borstkas neemt toe
- pCO2 bloed daalt: ademhalingscentrum o.i.v. progesteron gevoeliger pCO2, dus
functionele dode ruimte daalt en teugvolume stijgt
o Is effectiever maar kan voelen als kortademig, omdat de totale longcapaciteit
daalt. De ademhaling is sneller, ze gaat een beetje hyperventileren
Nierfunctie:
- Verhoogde perfusie en GFR → meer verlies glucose, aminozuren en eiwit (Creat. bloed
daalt)
o Geen verhoogde intraglomerulaire druk, dus niet schadelijk!
o RAAS wordt ook actiever
o Glucose in urine is dus geen betrouwbare test voor zwangerschaps DM → OGTT
- Druk uterus op ureters → stuwing nieren → stase → asymptomatische bacteriurie,
blaasontsteking of pyelonefritis
o Ook relaxatie van nierbekken en ureteren wat leidt tot state van urine
o Sneller gevoel van moeten plassen omdat de uterus ook op de blaas drukt
- Insuline resistentie stijgt en dus meer productie → minder glucose opname → meer
glucose in bloed → placenta makkelijker glucose opnemen
o Bij zwangerschap DM → te veel glucose → macrosoom (risico’s bevalling)
▪ Baby kans hypoglycemie door meer insuline aanmaak en grotere kans
DM2
, Schildklier:
- Jodium opname en totaal T3 en T4 stijgt
- Thyroid binding globulin (TBG) stijgt → meer binding T3 en T4 → minder vrije T3 en T4
(actieve vorm)
- Belangrijk voor ontwikkeling schildklier en neurale ontwikkeling foetus
Gastro-intestinaal: o.i.v. progesteron
- Maaglediging en darmpassage vertraagd → zuurbranden en obstipatie
- Misselijkheid en braken: vooral 1e 16 weken door hCG of oestrogeen (aanleg voor of niet)
o Bij een tweeling bv meer braken, want meer zwangerschapshormoon
o Hyperemesis gravidarum= overmatig braken in de zwangerschap
- Oesophagussfincter werkt minder goed + hogere intra-abdominale druk → zuurbranden
- Aambeien door constipatie, intra-abdominale drukverhoging en vasodilatatie
- pH maag verlaagd
Controles tijdens de zwangerschap
Risicoanalyse:
- Algemene anamnese: leeftijd, BMI, etniciteit, intoxicaties, pre-existente ziektes,
medicatiegebruik, infecties, omgeving
- Obstetrische anamnese: eerdere zwangerschappen
o APLA: abortus provocatus lege artis, ookwel AAP (abortus arte provocatus):
baarmoedermond moet opgerekt worden, waardoor deze kan scheuren
▪ Cervix vergroeid en blijft dicht (cervix distorsie)
▪ Cervixinsufficiëntie: verlies zonder weeën
o Molazwangerschap: overwoekering trofoblast door hoog HCG
▪ Nooit levend geboren, soort oncologische zwangerschap
▪ Verwijderen met curretage, soms behandeling chemo
▪ Laag herhalingsrisico
o EUG (extra-uterien): hoog herhalingsrisico
- Sociale risicoanalyse en familieanamnese
Normale controles:
Vanaf 2021 ook een 13 weken echo; ETSEO → vroeg opsporen aantal grove afwijkingen
Tevens advies, voorlichting en het beantwoorden van vragen. Daarnaast bloeddruk, uitwendig
onderzoek (fundushoogte, ligging, indaling) en foetale hartactie.
Belinstructies
Ongerust? Altijd bellen. Ook bellen bij:
- Bloedverlies is altijd pathologisch, behalve bij uitsluitsel pathologie
- Hoofdpijn, sterretjes zien etc → kan wijzen op hypertensie(pre-eclampsie)
- Minder leven, weeën <37 wk, vruchtwaterverlies
Hoorcolleges ................................................................................................................................ 3
Week 1; verloskunde ........................................................................................................................3
Zwanger in NL en medische baring ................................................................................................3
Buikpijn (benigne gynaecologie) .................................................................................................. 11
Bedreigde zwangerschap: moeder en kind ................................................................................... 15
Bloedgroep antagonismen .......................................................................................................... 18
Kwetsbaarheid in de zwangerschap ............................................................................................. 20
Farmacotherapie: geneesmiddelen en zwangerschap .................................................................. 20
Foetale geneeskunde ................................................................................................................. 22
week 2; cyclus, fertiliteit, seksualiteit en zwangerschap ................................................................... 26
Puberteitsontwikkeling en primaire amenorroe ............................................................................ 26
Anticonceptie, cyclusstoornissen en menopauze ........................................................................ 28
Abnormaal vaginaal bloedverlies................................................................................................. 30
Fertiliteit .................................................................................................................................... 32
Voorplanting in het laboratorium ................................................................................................. 37
Seksuologie ............................................................................................................................... 38
Week 3; kindergeneeskunde 1 ........................................................................................................ 38
Kind met koorts .......................................................................................................................... 38
Spugende zuigeling .................................................................................................................... 40
Het gele kind .............................................................................................................................. 41
Kinderchirurgie .......................................................................................................................... 44
De pasgeborene ......................................................................................................................... 47
Het kind met allergie................................................................................................................... 49
De blauwe zuigeling en congenitale hartafwijkingen ..................................................................... 50
Het benauwde kind .................................................................................................................... 54
Het kind met hematurie en proteinurie ........................................................................................ 58
Het kind met een ontwikkelingsachterstand ................................................................................ 59
Is dit een stofwisselingsstoornis .................................................................................................. 60
Overige zelfstudie....................................................................................................................... 63
Overige zelfstudie............................................................................. Error! Bookmark not defined.
Week 4; Kindergeneeskunde 2 ........................................................................................................ 74
Psychomotore ontwikkeling .............................................................. Error! Bookmark not defined.
Kindermishandeling ................................................................................................................... 74
Farmacotherapie bij kinderen ..................................................................................................... 74
De zuigeling at risk...................................................................................................................... 76
Aanhoudende lichamelijke klachten (ALK) in de basisschoolleeftijd .............................................. 77
- ................................................................................................................................................ 77
Parental advisory ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
Gesprek met kind en/of ouders ......................................................... Error! Bookmark not defined.
Patient feedback (PPP) deel 1 ........................................................... Error! Bookmark not defined.
Urogynaecologie ........................................................................................................................ 77
week 5; kindergeneeskunde 3 ......................................................................................................... 78
Farmacotherapie; werkgroep antibiotica ..................................................................................... 78
Val op het hoofd ......................................................................................................................... 79
Dienst op SEH E-module: Koorts en vlekjes → al gedaan......................................................... 79
Jeugdgezondheidszorg in de praktijk ............................................................................................ 82
Kinderoncologie + rondleiding + patient ............................................. Error! Bookmark not defined.
Introductie coschap ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Het bleke kind ............................................................................................................................ 82
Het kind met stollingsproblemen PPT: Het kind met een stollingsstoornis ................................ 84
, Pijn en angst reductie bij kinderen ..................................................... Error! Bookmark not defined.
Klinische genetica week ................................................................................................................. 94
Introductie klinische genetica ..................................................................................................... 94
Genoomdiagnostiek ................................................................................................................... 95
Familieanamnese en stambomen ............................................................................................... 96
Oncogenetica ............................................................................................................................ 97
Cardiogenetica .......................................................................................................................... 98
Van variant naar uitslag ............................................................................................................ 100
Methylering en imprinting ......................................................................................................... 101
Presymptomatisch DNA onderzoek ........................................................................................... 102
Prenatale diagnostiek ............................................................................................................... 103
Dysmorfologie 1 en 2 ................................................................................................................ 103
Werkgroepen ..............................................................................................................................89
Practica .................................................................................................................................... 105
E-modules................................................................................................................................. 107
Endocrinologie van de cyclus .............................................................................................. 119
Aanvulling/extra slim ................................................................................................................. 125
Met name leerdoelen zijn belangrijk!!
,HOORCOLLEGES
WEEK 1; VERLOSKUNDE
Zwanger in NL en medische baring
Fysiologie van de zwangerschap
Cardiovasculair:
- Toename bloedvolume en plasmavolume. RBC in mindere mate, dus er is ‘verdunning’
en minder Hb → colloïd osmotische druk daalt → oedeem. Het bloedbeeld verandert.
o Minder viscositeit, dus minder weerstand, dus makkelijkere placentaperfusie,
dus minder belasting van het hart
o Ijzerbehoefte stijgt met 1g/dag, vaak ijzergebreksanemie
o Veel bloedverlies tijdens zwangerschap, nu ruimte voor compensatie
- Zwangerschap is een toestand van hypercoagulabiliteit, hierdoor bescherming tegen
verbloeding bij de partus, maar meer kans op trombo-embolie in de venen
o Ook oestrogenen in pil werken als procoagulanten
- ±12 wk, CO stijgt 40%: HF en slagvolume stijgt en vaatweerstand daalt o.i.v progesteron
→ bloeddruk daalt halverwege zwangerschap → duizeligheid opstaan (normaliseert
einde zwangerschap en stijgt zelfs een beetje boven normaal)
o Kan bij een slecht hart leiden tot hartfalen, het is een soort stress test`
- Abdominaal meer gewicht → kan bij rugligging uterus drukken op VCI → minder veneuze
return → minder preload → minder CO → minder doorbloeding placenta en hypotensie
moeder = supine hypotensive syndroom
Pulmonaal: zuurstofconsumptie neemt toe met 15-20%
- Vorm borstkas: Groei uterus → diafragma stijgt ±4 cm→ subcostale hoek neemt toe →
diameter en omtrek borstkas stijgt → mobiliteit borstkas neemt toe
- pCO2 bloed daalt: ademhalingscentrum o.i.v. progesteron gevoeliger pCO2, dus
functionele dode ruimte daalt en teugvolume stijgt
o Is effectiever maar kan voelen als kortademig, omdat de totale longcapaciteit
daalt. De ademhaling is sneller, ze gaat een beetje hyperventileren
Nierfunctie:
- Verhoogde perfusie en GFR → meer verlies glucose, aminozuren en eiwit (Creat. bloed
daalt)
o Geen verhoogde intraglomerulaire druk, dus niet schadelijk!
o RAAS wordt ook actiever
o Glucose in urine is dus geen betrouwbare test voor zwangerschaps DM → OGTT
- Druk uterus op ureters → stuwing nieren → stase → asymptomatische bacteriurie,
blaasontsteking of pyelonefritis
o Ook relaxatie van nierbekken en ureteren wat leidt tot state van urine
o Sneller gevoel van moeten plassen omdat de uterus ook op de blaas drukt
- Insuline resistentie stijgt en dus meer productie → minder glucose opname → meer
glucose in bloed → placenta makkelijker glucose opnemen
o Bij zwangerschap DM → te veel glucose → macrosoom (risico’s bevalling)
▪ Baby kans hypoglycemie door meer insuline aanmaak en grotere kans
DM2
, Schildklier:
- Jodium opname en totaal T3 en T4 stijgt
- Thyroid binding globulin (TBG) stijgt → meer binding T3 en T4 → minder vrije T3 en T4
(actieve vorm)
- Belangrijk voor ontwikkeling schildklier en neurale ontwikkeling foetus
Gastro-intestinaal: o.i.v. progesteron
- Maaglediging en darmpassage vertraagd → zuurbranden en obstipatie
- Misselijkheid en braken: vooral 1e 16 weken door hCG of oestrogeen (aanleg voor of niet)
o Bij een tweeling bv meer braken, want meer zwangerschapshormoon
o Hyperemesis gravidarum= overmatig braken in de zwangerschap
- Oesophagussfincter werkt minder goed + hogere intra-abdominale druk → zuurbranden
- Aambeien door constipatie, intra-abdominale drukverhoging en vasodilatatie
- pH maag verlaagd
Controles tijdens de zwangerschap
Risicoanalyse:
- Algemene anamnese: leeftijd, BMI, etniciteit, intoxicaties, pre-existente ziektes,
medicatiegebruik, infecties, omgeving
- Obstetrische anamnese: eerdere zwangerschappen
o APLA: abortus provocatus lege artis, ookwel AAP (abortus arte provocatus):
baarmoedermond moet opgerekt worden, waardoor deze kan scheuren
▪ Cervix vergroeid en blijft dicht (cervix distorsie)
▪ Cervixinsufficiëntie: verlies zonder weeën
o Molazwangerschap: overwoekering trofoblast door hoog HCG
▪ Nooit levend geboren, soort oncologische zwangerschap
▪ Verwijderen met curretage, soms behandeling chemo
▪ Laag herhalingsrisico
o EUG (extra-uterien): hoog herhalingsrisico
- Sociale risicoanalyse en familieanamnese
Normale controles:
Vanaf 2021 ook een 13 weken echo; ETSEO → vroeg opsporen aantal grove afwijkingen
Tevens advies, voorlichting en het beantwoorden van vragen. Daarnaast bloeddruk, uitwendig
onderzoek (fundushoogte, ligging, indaling) en foetale hartactie.
Belinstructies
Ongerust? Altijd bellen. Ook bellen bij:
- Bloedverlies is altijd pathologisch, behalve bij uitsluitsel pathologie
- Hoofdpijn, sterretjes zien etc → kan wijzen op hypertensie(pre-eclampsie)
- Minder leven, weeën <37 wk, vruchtwaterverlies
