Hoofdstuk 20
Endocriene systeem = hormoonstelsel
Endocriene klieren = verplaatst stoffen middels diffusie. Dit gebeurt met hormonen
Exocriene klieren = geeft stoffen af door een buisje naar compartiment of oppervlakte. Bijvoorbeeld
zweet
Functie hormonen
- Enzymen activeren
- Aanpassen van de permeabiliteit van celmembraan
- Spier contractie en relaxatie stimuleren
- Stimulatie eiwit- en vetsynthese
- Stimuleren van cellulaire secretie (afscheiden)
- Bepalen hoe het lichaam reageert op fysieke en mentale stress
Hormoon klieren
- Pituitary (hypofyse)
- Thyroid (schildklier)
- Parathyroid (bijschildklier)
- Ardenal (nieren)
- Pineal (pijnappelklier)
- Thymus (zwezerik) → alleen bij kinderen
- Pancreas (alvleesklier)
- Gonad (ovaria/testikel)
- Hypothalamus
Hypothalamus = neuroendocrine orgaan, betekend dat de hypothalamus functies heeft in het neurale
stelsel en endocriene stelsel.
Steroïde hormoon = vet oplosbaar hormoon. Kan celmembraan passeren middels diffusie.
Non-steroïde hormoon (amine- en polypeptide hormonen) = wateroplosbaar. Afhankelijk van
receptoren in celmembraan.
Werking non-steroïde hormonen = hormoon hecht aan receptor (1th messenger) → activeert
adenylate cyclase voor ATP katalysatie → geeft cyclisch AMP (2nd messenger) → cyclisch AMP bind
met eiwit enzym → geeft een actief eiwit enzym voor cellulaire reactie.
Hormonen werken direct of indirect op een orgaan. Of een cel reageert is afhankelijk van receptoren.
Hoe een cel reageert is afhankelijk van het type hormoon. De grootte van het effect hangt samen met:
- Hormoonconcentratie in het bloed
- Aantal receptoren in de doelorgaan
- Gevoeligheid of sterkte bindingskracht tussen hormoon en receptor
Up regulatie = meer receptoren vormen door om met meer hormonen te binden
Down regulatie = minder receptoren door ↑ concentratie hormonen (bij diabetes mellitus type 2)
Hormonaal effect op enzymen:
- Stimuleert enzym productie
- Bindt met enzym om de vorm en het vergroten/verkleinen van katabolies effect.
- ↑ aantal werkende enzymen door inactieve enzymen te activeren.
Bewegen vergroot hormoon afscheiding.
Endocriene systeem = hormoonstelsel
Endocriene klieren = verplaatst stoffen middels diffusie. Dit gebeurt met hormonen
Exocriene klieren = geeft stoffen af door een buisje naar compartiment of oppervlakte. Bijvoorbeeld
zweet
Functie hormonen
- Enzymen activeren
- Aanpassen van de permeabiliteit van celmembraan
- Spier contractie en relaxatie stimuleren
- Stimulatie eiwit- en vetsynthese
- Stimuleren van cellulaire secretie (afscheiden)
- Bepalen hoe het lichaam reageert op fysieke en mentale stress
Hormoon klieren
- Pituitary (hypofyse)
- Thyroid (schildklier)
- Parathyroid (bijschildklier)
- Ardenal (nieren)
- Pineal (pijnappelklier)
- Thymus (zwezerik) → alleen bij kinderen
- Pancreas (alvleesklier)
- Gonad (ovaria/testikel)
- Hypothalamus
Hypothalamus = neuroendocrine orgaan, betekend dat de hypothalamus functies heeft in het neurale
stelsel en endocriene stelsel.
Steroïde hormoon = vet oplosbaar hormoon. Kan celmembraan passeren middels diffusie.
Non-steroïde hormoon (amine- en polypeptide hormonen) = wateroplosbaar. Afhankelijk van
receptoren in celmembraan.
Werking non-steroïde hormonen = hormoon hecht aan receptor (1th messenger) → activeert
adenylate cyclase voor ATP katalysatie → geeft cyclisch AMP (2nd messenger) → cyclisch AMP bind
met eiwit enzym → geeft een actief eiwit enzym voor cellulaire reactie.
Hormonen werken direct of indirect op een orgaan. Of een cel reageert is afhankelijk van receptoren.
Hoe een cel reageert is afhankelijk van het type hormoon. De grootte van het effect hangt samen met:
- Hormoonconcentratie in het bloed
- Aantal receptoren in de doelorgaan
- Gevoeligheid of sterkte bindingskracht tussen hormoon en receptor
Up regulatie = meer receptoren vormen door om met meer hormonen te binden
Down regulatie = minder receptoren door ↑ concentratie hormonen (bij diabetes mellitus type 2)
Hormonaal effect op enzymen:
- Stimuleert enzym productie
- Bindt met enzym om de vorm en het vergroten/verkleinen van katabolies effect.
- ↑ aantal werkende enzymen door inactieve enzymen te activeren.
Bewegen vergroot hormoon afscheiding.
