Opdracht (30’) (in duo’s)
Je gaat stagelopen op de afdeling verloskunde. Voor zwangeren kan een hoge bloeddruk
I heel gevaarlijk zijn. Vandaar dat je die regelmatig moet controleren. Maar hoe zat het ook
alweer precies? Wanneer moeten de alarmbellen gaan rinkelen?
Maak voor jezelf met behulp van onderstaande vragen een overzicht van de verschillende
aandoeningen die te maken hebben met een hoge bloeddruk tijdens zwangerschap. Dit
overzicht kun je dan snel bij de hand pakken als je de bloeddruk van een zwangere vrouw
meet of als je vragen hierover krijgt.
Gebruik de website www.hellp.nl om deze vragen te beantwoorden.
- Deze informatie moet je ook leren voor de moduletoets.
- Wat zijn risicofactoren voor een hoge bloeddruk tijdens zwangerschap?
Medische aandoeningen: diabetes (suikerziekte), chronische nierziekten,
hart- en vaatziekten, en bepaalde auto-immuunziekten.
Persoonlijke geschiedenis: eerder pre-eclampsie gehad, of al hoge
bloeddruk vóór de zwangerschap.
Levensstijl: overgewicht (hogere BMI).
Zwangerschapskenmerken: zwangerschap van een meerling (twee of meer
baby’s).
Leeftijd: ouder zijn dan 35 jaar bij de eerste zwangerschap.
Erfelijkheid: als je moeder of zus een ernstige vorm van hoge bloeddruk
tijdens de zwangerschap had.
- Wanneer spreken we bij een zwangerschap van een te hoge bloeddruk? Als de
bovendruk (systolisch) hoger is dan 140 mmHg en/of de onderdruk (diastolisch)
hoger is dan 90 mmHg, gemeten bij herhaling na de 20 e zwangerschapsweek,
en de bloeddruk daarvoor normaal was.
- Wat is zwangerschapsvergiftiging/pre-eclampsie (PE)? En wat is eclampsie?
Zwangerschapsvergiftiging: een ernstige zwangerschapscomplicatie die
ontstaat na 20 weken en gekenmerkt wordt door een hoge bloeddruk en
eiwitverlies in de urine (proteïnurie), vaak met tekenen van orgaanschade,
zoals aan nieren en lever. Het is meer dan een kwaaltje en kan gevaarlijk
zijn voor zowel moeder als baby, waarbij het kan leiden tot complicaties
zoals het HELLP-syndroom en vroeggeboorte. De exacte oorzaak is
onbekend, maar men vermoedt dat het te maken heeft met een slechte
werking van de moederkoek (placenta).
Pre-eclampsie (PE): een gevaarlijke zwangerschapscomplicatie die wordt
gekenmerkt door een hoge bloeddruk (vanaf 140/90) en eiwitverlies in de
urine na 20 weken zwangerschap, veroorzaakt door een minder goede
werking van de placenta. Dit kan schade toebrengen aan organen zoals
nieren, lever en bloedvaten, en kan leiden tot problemen bij de baby
(groeiachterstand) en moeder (zwellingen, hoofdpijn, wazig zien), en in
ernstige gevallen zelfs tot krampen (eclampsie).
Eclampsie: een zeer ernstige zwangerschapscomplicatie, gekenmerkt door
stuipen (epileptische aanvallen) bij een vrouw met al bestaande pre-
eclampsie (zwangerschapsvergiftiging), wat hoge bloeddruk en eiwitverlies
in de urine inhoudt. Deze aanvallen zijn levensbedreigend en kunnen leiden
tot orgaanschade, zoals hersenbloedingen, en vereisen onmiddellijke
medische interventie, vaak in het ziekenhuis, met medicatie om de stuipen
te stoppen en intensieve bewaking.
- Wat is het HELLP-syndroom? Waar staan de letters voor?
Wat het is: een ernstige, zeldzame complicatie van zwangerschap (vaak van