Hoorcollege 1
Schijnzelfstandigheid en oproepcontracten
ZZP: Zelfstandig zonder personeel.
Schijnzelfstandigheid: wanneer iemand in naam als zelfstandig
ondernemer op basis van een overeenkomst van opdracht werkt, maar
eigenlijk in loondienst is (= werken op basis van een
arbeidsovereenkomst)
Wie beoordeelt er of er sprake is van schijnzelfstandigheid?
1. Rechter, want ZZP'ers zullen naar rechter gaan als ze eigenlijk in
loondienst zijn, zo hebben ze recht op bescherming
(loondoorbetaling etc)
2. Belastingdienst, want ze lopen belastingen mis, onder andere de
premies. Iedereen moet aangifte doen, dus ook ZZP'ers.
Belastingdienst kan zien waar ZZP'er loon van krijgt, kan zomaar 1
stroom zijn.
Waarom is het belangrijk om te weten of een werker werkt op basis van
een arbeidsovereenkomst of van opdracht? --> bescherming en centen
Geen arbeidsovereenkomst?
1. Geen arbeidsrechtelijke bescherming: geen loon bij ziekte, geen
minimumloon, geen ontslagbescherming
2. Geen sociaalzekerheidsrechtelijke bescherming: geen recht op WW,
geen recht op Ziektewet, geen recht op WIA
Loonheffing bestaat uit volgende heffingen:
1. Loonbelasting
2. Premie volksverzekeringen
3. Premies werknemersverzekeringen
4. Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet
Risico voor de werkende: is er onterecht gebruik gemaakt van
belastingvoordeel voor ondernemers? Dan moet dat voordeel worden
terugbetaald aan de fiscus
ZPP --> overeenkomst van opdracht / overeenkomst tot aanneming van
werk
Overeenkomst tot aanneming van werk
Eigenlijk hetzelfde als overeenkomst van opdracht, alleen je maakt iets
dat je echt kan vasthouden
, - Stoffelijk resultaat (bijvoorbeeld bouw huis)
- Arbeid mag ook door een ander worden gedaan (denk aan
onderaannemer)
- Geen gezagsverhouding; je bent vrij, hebt geen uren waar je aan
moet houden
Wie beoordeelt nu of er sprake is van ZZP of een arbeidsovereenkomst?
1. Fiscus (= Belastingdienst): wanneer er sprake is van ZZP en geen
arbeidsovereenkomst loopt de fiscus inkomsten mis. Hoezo? ZZP'er
valt in gunstiger fiscaal regime en betaalt dus ook minder belasting
dan een werknemer. De opdrachtgever bij een overeenkomst van
opdracht is geen werkgever en hoeft dus ook geen
inkomstenbelasting en premies af te dragen.
Kenmerk Volksverzekeringen Werknemersverzekerin
gen
Doelgroep Iedereen die in NL Alleen werknemers, geen
woont, ook ZZP'ers ZZP'ers want die betalen
geen premie
Premiebetaling Via inkomstenbelasting Via loonheffing
maar alleen van (werkgever), die houdt de
werkenden, niet als je premies in op het loon
een uitkering hebt (van bruto naar netto)
Uitkering bij O.a. AOW bij ouderdom Werkloosheid, ziekte,
en bijstandsuitkering arbeidsongeschiktheid
garanderen
bestaansminimum
Voorbeelden AOW en bijstand WW, WIA en ZW
De ZPP'er betaalt geen premies via een werkgever, dus krijgt ook
geen WW, Ziektewet of WIA-uitkering als hij geen werk meer krijgt
of ziek wordt.
Uiteindelijk, mits hij geen vermogen heeft (ongeveer max 7000 euro
voor alleenstaand en 15.000 euro voor gehuwden) en zijn inkomen
onder het sociaal minimum ligt, krijgt hij eventueel bijstand.
2. Rechter: wanneer rechter van pas? Als ZZP'er naar rechter stapt
omdat hij vindt dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, kan
ook vakbond zijn namens een groep ZZP'ers.
Fiscus en rechter kijken hetzelfde of er niet sprake is van
dienstverband/arbeidsovereenkomst, maar hoe dan?
Rechter kijkt naar feitelijke situatie en vergelijkt dit met artikel 7:610 BW
,Artikel 7:610 BW
1. De werknemer heeft zich persoonlijk verbonden om (''Persoonlijke
arbeid'')
Staat niet letterlijk in 610, wel in 659; persoonlijk tenzij toestemming, je
bent dus niet door anderen vrij vervangbaar
2. Gedurende de zekere tijd arbeid te verrichten (''Zekere tijd'')
Is hij er structureel en niet incidenteel (opdrachtje)? Hoe langer je ergens
werkt hoe sterker het vermoeden van loondienst wordt
3. De werkgever betaalt het loon
Arbeidsovereenkomst: werkgever houdt belastingen en premies in, dus
geen wisselende facturen waar de werker zelf nog belasting over moet
betalen
4. De werknemer is in dienst van de werkgever (= gezagsverhouding)
Werkgever heeft recht om inhoudelijke instructies te geven ten aanzien
van werk
Werkgever heeft arbeidsorganisatorische instructies (werktijden, roosters,
vakantie, rapportering)
Denk je dat je een arbeidsovereenkomst hebt en werkgever wil jou
ontslaan?
Binnen 2 maanden naar de rechter om op grond van artikel 7:681 BW de
beëindiging/opzegging te laten vernietigen of hij kan een billijke
vergoeding vorderen
Waar kijkt rechter naar?
1. Aard en duur van de werkzaamheden
- Is het werk een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering van
de opdrachtgever? Dan eerder arbeidsovereenkomst
- Eenvoudige werkzaamheden? Bijvoorbeeld koek inpakken of
aardbeien plukken. Dan eerder arbeidsovereenkomst -->
verdienen niks, ingebedde arbeid, niks speciaals
- Is het werk structureel? Dan eerder arbeidsovereenkomst
- Wordt het werk langdurig uitgevoerd? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
, 2. Manier waarop de werkzaamheden en werktijden worden
bepaald
- Krijgt de opdrachtnemer inhoudelijke instructies en moet hij zich
aan opgelegde werktijden houden? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
Maar laat wel op: soms kan die vrijheid er niet zijn, denk
bijvoorbeeld aan bouwplaats die vanaf bepaald tijdstip niet meer
toegankelijk is.
3. Mate waarin de werkzaamheden én de opdrachtnemer
onderdeel zijn van de organisatie van de opdrachtgever
(inbedding)
- Lijkt de verhouding tussen opdrachtgever en de opdrachtnemer
erg op die met het personeel dat in dienst is bij de
opdrachtgever? Dan eerder arbeidsovereenkomst
4. Wel of geen verplichting het werk persoonlijk uitvoeren
- Moet de opdrachtnemer toestemming van de opdrachtgever
hebben om zich te laten vervangen? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
- Mag de opdrachtnemer geen opdracht weigeren? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
5. Manier waarop afspraken tot stand zijn gekomen
- Heeft de opdrachtgever de overeenkomst opgesteld en was er geen
tot weinig onderhandelingsruimte? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
6. Manier waarop de beloning is bepaald en wordt uitbetaald
- Betaalt de opdrachtgever automatisch de beloning aan de
opdrachtnemer of verzorgt de opdrachtgever de facturen voor de
opdrachtnemer? Dan eerder arbeidsovereenkomst
7. Hoogte van de beloning
- Is de beloning van de opdrachtnemer vergelijkbaar met het loon
van het personeel in loondienst? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
8. Mate waarin de opdrachtnemer bij de opdracht
commercieel risico loopt
- Is de opdrachtgever verantwoordelijk voor het uiteindelijke
resultaat van de opdracht? Dan eerder arbeidsovereenkomst
- Moet de opdrachtgever schade (aan derden) betalen? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
9. Mate waarin de opdrachtnemer zich als ondernemer
gedraagt of kan gedragen
- Werkt de opdrachtnemer ook voor andere opdrachtgevers?
- Heeft de opdrachtnemer eigen naamsbekendheid?
- Heeft de opdrachtnemer eigen bedrijfskleding/logo?
Schijnzelfstandigheid en oproepcontracten
ZZP: Zelfstandig zonder personeel.
Schijnzelfstandigheid: wanneer iemand in naam als zelfstandig
ondernemer op basis van een overeenkomst van opdracht werkt, maar
eigenlijk in loondienst is (= werken op basis van een
arbeidsovereenkomst)
Wie beoordeelt er of er sprake is van schijnzelfstandigheid?
1. Rechter, want ZZP'ers zullen naar rechter gaan als ze eigenlijk in
loondienst zijn, zo hebben ze recht op bescherming
(loondoorbetaling etc)
2. Belastingdienst, want ze lopen belastingen mis, onder andere de
premies. Iedereen moet aangifte doen, dus ook ZZP'ers.
Belastingdienst kan zien waar ZZP'er loon van krijgt, kan zomaar 1
stroom zijn.
Waarom is het belangrijk om te weten of een werker werkt op basis van
een arbeidsovereenkomst of van opdracht? --> bescherming en centen
Geen arbeidsovereenkomst?
1. Geen arbeidsrechtelijke bescherming: geen loon bij ziekte, geen
minimumloon, geen ontslagbescherming
2. Geen sociaalzekerheidsrechtelijke bescherming: geen recht op WW,
geen recht op Ziektewet, geen recht op WIA
Loonheffing bestaat uit volgende heffingen:
1. Loonbelasting
2. Premie volksverzekeringen
3. Premies werknemersverzekeringen
4. Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet
Risico voor de werkende: is er onterecht gebruik gemaakt van
belastingvoordeel voor ondernemers? Dan moet dat voordeel worden
terugbetaald aan de fiscus
ZPP --> overeenkomst van opdracht / overeenkomst tot aanneming van
werk
Overeenkomst tot aanneming van werk
Eigenlijk hetzelfde als overeenkomst van opdracht, alleen je maakt iets
dat je echt kan vasthouden
, - Stoffelijk resultaat (bijvoorbeeld bouw huis)
- Arbeid mag ook door een ander worden gedaan (denk aan
onderaannemer)
- Geen gezagsverhouding; je bent vrij, hebt geen uren waar je aan
moet houden
Wie beoordeelt nu of er sprake is van ZZP of een arbeidsovereenkomst?
1. Fiscus (= Belastingdienst): wanneer er sprake is van ZZP en geen
arbeidsovereenkomst loopt de fiscus inkomsten mis. Hoezo? ZZP'er
valt in gunstiger fiscaal regime en betaalt dus ook minder belasting
dan een werknemer. De opdrachtgever bij een overeenkomst van
opdracht is geen werkgever en hoeft dus ook geen
inkomstenbelasting en premies af te dragen.
Kenmerk Volksverzekeringen Werknemersverzekerin
gen
Doelgroep Iedereen die in NL Alleen werknemers, geen
woont, ook ZZP'ers ZZP'ers want die betalen
geen premie
Premiebetaling Via inkomstenbelasting Via loonheffing
maar alleen van (werkgever), die houdt de
werkenden, niet als je premies in op het loon
een uitkering hebt (van bruto naar netto)
Uitkering bij O.a. AOW bij ouderdom Werkloosheid, ziekte,
en bijstandsuitkering arbeidsongeschiktheid
garanderen
bestaansminimum
Voorbeelden AOW en bijstand WW, WIA en ZW
De ZPP'er betaalt geen premies via een werkgever, dus krijgt ook
geen WW, Ziektewet of WIA-uitkering als hij geen werk meer krijgt
of ziek wordt.
Uiteindelijk, mits hij geen vermogen heeft (ongeveer max 7000 euro
voor alleenstaand en 15.000 euro voor gehuwden) en zijn inkomen
onder het sociaal minimum ligt, krijgt hij eventueel bijstand.
2. Rechter: wanneer rechter van pas? Als ZZP'er naar rechter stapt
omdat hij vindt dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, kan
ook vakbond zijn namens een groep ZZP'ers.
Fiscus en rechter kijken hetzelfde of er niet sprake is van
dienstverband/arbeidsovereenkomst, maar hoe dan?
Rechter kijkt naar feitelijke situatie en vergelijkt dit met artikel 7:610 BW
,Artikel 7:610 BW
1. De werknemer heeft zich persoonlijk verbonden om (''Persoonlijke
arbeid'')
Staat niet letterlijk in 610, wel in 659; persoonlijk tenzij toestemming, je
bent dus niet door anderen vrij vervangbaar
2. Gedurende de zekere tijd arbeid te verrichten (''Zekere tijd'')
Is hij er structureel en niet incidenteel (opdrachtje)? Hoe langer je ergens
werkt hoe sterker het vermoeden van loondienst wordt
3. De werkgever betaalt het loon
Arbeidsovereenkomst: werkgever houdt belastingen en premies in, dus
geen wisselende facturen waar de werker zelf nog belasting over moet
betalen
4. De werknemer is in dienst van de werkgever (= gezagsverhouding)
Werkgever heeft recht om inhoudelijke instructies te geven ten aanzien
van werk
Werkgever heeft arbeidsorganisatorische instructies (werktijden, roosters,
vakantie, rapportering)
Denk je dat je een arbeidsovereenkomst hebt en werkgever wil jou
ontslaan?
Binnen 2 maanden naar de rechter om op grond van artikel 7:681 BW de
beëindiging/opzegging te laten vernietigen of hij kan een billijke
vergoeding vorderen
Waar kijkt rechter naar?
1. Aard en duur van de werkzaamheden
- Is het werk een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering van
de opdrachtgever? Dan eerder arbeidsovereenkomst
- Eenvoudige werkzaamheden? Bijvoorbeeld koek inpakken of
aardbeien plukken. Dan eerder arbeidsovereenkomst -->
verdienen niks, ingebedde arbeid, niks speciaals
- Is het werk structureel? Dan eerder arbeidsovereenkomst
- Wordt het werk langdurig uitgevoerd? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
, 2. Manier waarop de werkzaamheden en werktijden worden
bepaald
- Krijgt de opdrachtnemer inhoudelijke instructies en moet hij zich
aan opgelegde werktijden houden? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
Maar laat wel op: soms kan die vrijheid er niet zijn, denk
bijvoorbeeld aan bouwplaats die vanaf bepaald tijdstip niet meer
toegankelijk is.
3. Mate waarin de werkzaamheden én de opdrachtnemer
onderdeel zijn van de organisatie van de opdrachtgever
(inbedding)
- Lijkt de verhouding tussen opdrachtgever en de opdrachtnemer
erg op die met het personeel dat in dienst is bij de
opdrachtgever? Dan eerder arbeidsovereenkomst
4. Wel of geen verplichting het werk persoonlijk uitvoeren
- Moet de opdrachtnemer toestemming van de opdrachtgever
hebben om zich te laten vervangen? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
- Mag de opdrachtnemer geen opdracht weigeren? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
5. Manier waarop afspraken tot stand zijn gekomen
- Heeft de opdrachtgever de overeenkomst opgesteld en was er geen
tot weinig onderhandelingsruimte? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
6. Manier waarop de beloning is bepaald en wordt uitbetaald
- Betaalt de opdrachtgever automatisch de beloning aan de
opdrachtnemer of verzorgt de opdrachtgever de facturen voor de
opdrachtnemer? Dan eerder arbeidsovereenkomst
7. Hoogte van de beloning
- Is de beloning van de opdrachtnemer vergelijkbaar met het loon
van het personeel in loondienst? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
8. Mate waarin de opdrachtnemer bij de opdracht
commercieel risico loopt
- Is de opdrachtgever verantwoordelijk voor het uiteindelijke
resultaat van de opdracht? Dan eerder arbeidsovereenkomst
- Moet de opdrachtgever schade (aan derden) betalen? Dan eerder
arbeidsovereenkomst
9. Mate waarin de opdrachtnemer zich als ondernemer
gedraagt of kan gedragen
- Werkt de opdrachtnemer ook voor andere opdrachtgevers?
- Heeft de opdrachtnemer eigen naamsbekendheid?
- Heeft de opdrachtnemer eigen bedrijfskleding/logo?
