Gastcollege 17-10-2025
SOCIOLOGIE EN HET
MILIEUVRAAGSTUK
1. HET MILIEUVRAAGSTUK
Rockstörm: A safe operating space for humanity: klimaatverandering gekoppeld aan
andere aardsysteemprocessen
9 biofysische systemen & processen :
die het functioneren van levensondersteunende systemen op aarde en uiteindelijk de
stabiliteit en veerkracht van het aardsysteem reguleren
hoog tijd om iets te doen, kantelpunt wordt bereikt = onomkeerbare processen worden
opgetsart die schadleijk zijn voor menselijke samenleving
Klimaatverandering?
Klimaat = weerpatronen op lange termijn, d.w.z
Temperatuur
neerslag (regen, sneeuw, hagel, ...)
wind, stormen, ...
Verandering = verschuivingen in
Gemiddelden
o stijging van de gemiddelde temperatuur (opwarming van de aarde)
o stijgende zuurgraad van oceanen
o stijgende zeespiegel, ..
Verhoogde variatie
o extreem weer komt steeds vaker voor: stormen, droogte,
hittegolven, ...
op IPCC: ongeziene stijging temperatuur door de mens gemaakt
Verschillende indicatoren/oorzaken
1. Toenemende concentratie van broeikasgassen (BKG's) zoals CO2 als gevolg
van niet-duurzame menselijke productie- en consumptiepatronen
2. Afnemend albedo = reflectievermogen van de aarde door veranderingen in
landgebruik (vgl. intensivering en extensivering)
, dingen spelen in op elkaar: bv. ijskappen smelten door broeikaseffect, ijs was wit, wit
reflecteert, donkere oppervlakte zee blijft over, dit gaat weerkaatsen ipv reflecteren
Wat veroorzaakt verhoogde uitstoot broeikasgassen?
Naast industrie, kijken op huishoudelijk niveau:
o manier hoe we verwarmen/verkoelen van gebouwen
o hoe we bewegen
o wat we eten
Klimaateffecten
- smeltend en samentrekkend arctisch zee-ijs
- stijgende zeespiegel
- toegenomen aantal overstromingen & vernietiging kustgebieden
- grotere & meer rampzalige incidenten van orkanen, regen, bosbrande, droogte,
ontbossing, uitsterving soorten en hittegolven
Eco-sociale effecten
1) Directe
Microniveau: economische risico’s
o schade/verlies activa-ebaseerde sociale bescherming (directe risico’s,
eigendom is weg/zo beschadigt dat het onbewoonbaar is, infrastructuur
weg: hoe gaan we dan werken?)
o stijgende armoede (bv. energie-, voedsel-, vervoersarmoede)
Microniveau: gezondheidsrisico’s
o Gevaar voor mensen met ademhalingsproblemen, hart- en vaatziekten
Macroniveau
o Veel geld moet naar oplossingen natuurrampen minder budget voor
welzijn
2) Indirecte: gevolgen van klimaatbeleid
Minder belangrijk (niet in les)
Eco-sociale effecten: risicofactoren
Wie is hierdoor getroffen:
Risico = samenspel bedreiging + blootstelling + kwetsbaarheid (niet 1groep)
2. HET ANTROPOCEEN
SOCIOLOGIE EN HET
MILIEUVRAAGSTUK
1. HET MILIEUVRAAGSTUK
Rockstörm: A safe operating space for humanity: klimaatverandering gekoppeld aan
andere aardsysteemprocessen
9 biofysische systemen & processen :
die het functioneren van levensondersteunende systemen op aarde en uiteindelijk de
stabiliteit en veerkracht van het aardsysteem reguleren
hoog tijd om iets te doen, kantelpunt wordt bereikt = onomkeerbare processen worden
opgetsart die schadleijk zijn voor menselijke samenleving
Klimaatverandering?
Klimaat = weerpatronen op lange termijn, d.w.z
Temperatuur
neerslag (regen, sneeuw, hagel, ...)
wind, stormen, ...
Verandering = verschuivingen in
Gemiddelden
o stijging van de gemiddelde temperatuur (opwarming van de aarde)
o stijgende zuurgraad van oceanen
o stijgende zeespiegel, ..
Verhoogde variatie
o extreem weer komt steeds vaker voor: stormen, droogte,
hittegolven, ...
op IPCC: ongeziene stijging temperatuur door de mens gemaakt
Verschillende indicatoren/oorzaken
1. Toenemende concentratie van broeikasgassen (BKG's) zoals CO2 als gevolg
van niet-duurzame menselijke productie- en consumptiepatronen
2. Afnemend albedo = reflectievermogen van de aarde door veranderingen in
landgebruik (vgl. intensivering en extensivering)
, dingen spelen in op elkaar: bv. ijskappen smelten door broeikaseffect, ijs was wit, wit
reflecteert, donkere oppervlakte zee blijft over, dit gaat weerkaatsen ipv reflecteren
Wat veroorzaakt verhoogde uitstoot broeikasgassen?
Naast industrie, kijken op huishoudelijk niveau:
o manier hoe we verwarmen/verkoelen van gebouwen
o hoe we bewegen
o wat we eten
Klimaateffecten
- smeltend en samentrekkend arctisch zee-ijs
- stijgende zeespiegel
- toegenomen aantal overstromingen & vernietiging kustgebieden
- grotere & meer rampzalige incidenten van orkanen, regen, bosbrande, droogte,
ontbossing, uitsterving soorten en hittegolven
Eco-sociale effecten
1) Directe
Microniveau: economische risico’s
o schade/verlies activa-ebaseerde sociale bescherming (directe risico’s,
eigendom is weg/zo beschadigt dat het onbewoonbaar is, infrastructuur
weg: hoe gaan we dan werken?)
o stijgende armoede (bv. energie-, voedsel-, vervoersarmoede)
Microniveau: gezondheidsrisico’s
o Gevaar voor mensen met ademhalingsproblemen, hart- en vaatziekten
Macroniveau
o Veel geld moet naar oplossingen natuurrampen minder budget voor
welzijn
2) Indirecte: gevolgen van klimaatbeleid
Minder belangrijk (niet in les)
Eco-sociale effecten: risicofactoren
Wie is hierdoor getroffen:
Risico = samenspel bedreiging + blootstelling + kwetsbaarheid (niet 1groep)
2. HET ANTROPOCEEN
