Supersamenvatting Empirical Legal Studies
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................... 3
College 1......................................................................................................................... 3
College 1.2...................................................................................................................... 7
Literatuur...................................................................................................................... 16
P. Mascini, ‘Benaderingen in empirisch onderzoek naar het recht’, in: J. Holvast e.a.
(red.), Recht in het echt, Den Haag: Boom Juridisch 2024, p. 21-45..........................16
S.F. Moore (1996) Recht en maatschappelijke verandering. In: J. Griffiths (red.), De
sociale werking van recht. Een kennismaking met de rechtssociologie en
rechtsantropologie. Nijmegen: Ars Aequi Libri, p. 137-145 en 156-159.....................20
B. Van Rooij, N. Doornbos, C. Reinders Folmer (2024) H2: Begrijpen van empirisch
onderzoek naar het recht. In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt...........................21
Kennisclip..................................................................................................................... 23
Kennisclip 1 SASV’s en de bestudering van het recht................................................23
Week 2........................................................................................................ 24
College 2....................................................................................................................... 24
Literatuur...................................................................................................................... 34
M.L.M. Hertogh (2024) H4: Wat burgers weten en vinden van het recht. In: Holvast
e.a. (red), Recht in het echt.......................................................................................34
N. Doornbos (2024) H5: Toegang tot recht: recht hebben, vragen en krijgen. In:
Holvast e.a. (red), Recht in het echt..........................................................................37
M. Galanter (1974) ‘Why the "Haves" Come out Ahead: Speculations on the Limits of
Legal Change’, Law and Society Review, 9, afl. 1. Introduction, I, II, III, IV. p. 95-124.
.................................................................................................................................. 40
N.L. Holvast & M. ter Voert (2024) H17: Juristen in een veranderende samenleving.
In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt.....................................................................44
W.J. Kortleven & N.L. Holvast (2024) De ontwikkeling van carrière-oriëntaties van
rechtenstudenten: Over morele dilemma’s en private interest shift. Ars Aequi,
2024(6), 578-583...................................................................................................... 48
J. Faulconbridge (2025) Trajectories of legal work in the context of machine learning
AI: conceptualising mediated evolution, International Journal of the Legal Profession,
32:1, 97-120.............................................................................................................. 49
Kennisclips.................................................................................................................... 53
Kennisclip 2 Naming, blaiming en claiming...............................................................53
Kennisclip 3 One-shotters en repeat players.................................................................53
Kennisclip 4 Kennis, percepties en bewustzijn van het recht........................................54
Kennisclip 5 De socialisatie en oriëntatie van studenten en alumni Rechtsgeleerdheid
..................................................................................................................................... 56
Week 3........................................................................................................ 59
College 3.1.................................................................................................................... 59
College 3.2.................................................................................................................... 68
, Literatuur...................................................................................................................... 77
M. Simon Thomas (2024) H12: Buitengerechtelijke conflictoplossing: arbitrage,
bindend advies en mediation. In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt......................77
N. Doornbos & N.L. Holvast (2024) H13: De rechtspraak als instituut en organisatie.
In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt.....................................................................79
W.J. Kortleven (2024) H15 Internationale rechtspraak als balanceer-act. In: Holvast
e.a. (red), Recht in het echt.......................................................................................84
J.W. De Keijser, P. Van Koppen, R. Horselenberg & M. Jelicic (2017). Klassieke
experimenten in de rechtspsychologie. In: P. Van Koppen, J. De Keijser, R.
Horselenberg, & M. Jelicic (red), Routes van het recht (pp. 35-48). Boom Juridisch.. .87
Rachlinski & Wistrich (2017). ‘Judging the Judiciary by the Numbers: Empirical
Research on Judges’, Annual Review of Law & Social Science, 13, p. 203-227..........90
E. Maegherman, T. De Beuf & R. Horselenberg (2024) H14: Denkfouten en onterechte
veroordelingen in de rechtspraak. In: Holvast e.a. (red.), Recht in het echt..............91
Kennisclips.................................................................................................................... 95
Kennisclip 6 Alternatieven voor een gang naar de rechter........................................95
Kennisclip 7 Psychologische processen en gerechtelijke dwalingen..........................97
Week 4...................................................................................................... 101
College........................................................................................................................ 101
College 4.2.................................................................................................................. 111
Literatuur.................................................................................................................... 124
P. van Lochem & R. van Gestel (2024) H7: De achterkant van het wetgevingsproces
(t/m par. 7.4). In: N. Holvast e.a. (red.), Recht in het echt.......................................124
B. Fraussen & C. Braun (2018) ‘De lobby’ aan banden? Over het ongelijk speelveld en
de regulering van belangenvertegenwoordiging’, Tijdschrift voor Toezicht 2018, afl. 4,
p. 103-113............................................................................................................... 126
H. Winter (2024) H8: Effecten en effectiviteit van wetgeving. In: Holvast e.a.
(red.), Recht in het echt........................................................................................... 127
L. Tummers (2019) ‘Gedragen gedragsverandering’, Bestuurskunde, vol. 29, afl. 2, p.
83-90....................................................................................................................... 131
P. De Winter (2024) Handhaving en naleving van regels – concept-hoofdstuk voor vak
ELS, te verschijnen in: Holvast e.a. (red), Recht in het echt....................................132
B. Van Rooij & A. Fine (2021) Following the herd. In: B. Van Rooij & A. Fine (red), The
behavioral code (pp. 122-135). Boston: Beacon Press.............................................135
De Wolf, I., & Honingh, M. E. (2014). Risicogestuurd toezicht niet vrij van risico's. In F.
Mertens, J. Scherpenisse & M. v. d. Steen (Eds.), Reflecties op de ontwikkeling en
professionalisering van het toezicht. 10 jaar leeratelier toezicht en naleving, (pp. 45–
58). ......................................................................................................................... 139
Kennisclips.................................................................................................................. 141
Kennisclip 8 De belangenvertegenwoordigingsmatrix.............................................141
Kennisclip 9 Wetgeving als voertuig van beleid.......................................................141
Kennisclip 10 Mogelijkheden en beperkingen van risicogestuurd toezicht..............142
,Week 1
College 1
Empirische bestudering van het recht: kenmerken en benaderingen
Vragen
- Series die interessant zijn
- Deze series kan je zien via de offciele kanalen, maar zijn er ook mensen die dit ook
wel eens illegaal hebben gedownload
- Laat zien waar dit vak over gaat: je hebt law in books vs law in action en dat komt
niet altijd overeen
- Niet wat er in de wet gebeurt, maar wat er in het echt gebeurt
Empirische bestudering van het recht
- Empirische/sociaalwetenschappelijke inzichten en methoden
- Psychologische inzichten
o Bvb: beperkte rationaliteit van burgers
o Mensen handelen vaak minder rationeel dan we denken
o Andere redenen wegen zwaarder
- Sociologische inzichten
o Bvb: belang van sociale normen
o Als er vrienden in je omgeving vaak illegaal downloaden
- Recht is meer dan wetgeving en rechtspraak
- Vb: de kans is groot dat rechtenstudenten het liefst wel die wet willen volgen maar
door verschillende redenen dat misschien niet doen
Belang van empirische bestudering
- Relevante inzichten voor juristen in praktijk
- Opleiding tot T-shaped lawyer
, o Staander: diepgaande juridische kennis
o Ligger: vaardigheden
- Het is belangrijk voor een jurist om te weten wat de wisselwerking is, omdat die
straks in die praktijk aan het werk moet
Krantenartikelen
- Inhoud van het vak is te koppelen aan verschillende voorbeelden in praktijk
- Artikelen gaan over drugs
- Juridisch verbod
- Maar sinds het juridisch verbod is het gebruik toegenomen?
Juridisch vs empirisch onderzoek
- Juridische vragen
o Onder welke voorwaarden is het gebruik, productie en/of verkoop van
drugs strafbaar
o Welke straffen kan de rechter hiervoor geven
o Is het verbieden van deze drugssoorten in overeenstemming met
legaliteitsbeginsel
- Empirische vragen
o Wie overtreden deze wet en waarom
o Welke factoren zorgen ervoor dat bepaalde personen worden gestraft en
anderen niet
o Wat zijn de effecten en neveneffecten van strafbaarstelling
o Welke manieren van handhaving zouden de naleving van de wet kunnen
verhogen
Onderzoeksdoelen
- Juridisch: zoeken naar wat is het geldende normenkader (naar het juiste-
subjectief)
- Empirisch: beschrijven/verklaren hoe het recht werkt in de praktijk (geen
waardeoordeel- objectief)
Perspectief
Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................... 3
College 1......................................................................................................................... 3
College 1.2...................................................................................................................... 7
Literatuur...................................................................................................................... 16
P. Mascini, ‘Benaderingen in empirisch onderzoek naar het recht’, in: J. Holvast e.a.
(red.), Recht in het echt, Den Haag: Boom Juridisch 2024, p. 21-45..........................16
S.F. Moore (1996) Recht en maatschappelijke verandering. In: J. Griffiths (red.), De
sociale werking van recht. Een kennismaking met de rechtssociologie en
rechtsantropologie. Nijmegen: Ars Aequi Libri, p. 137-145 en 156-159.....................20
B. Van Rooij, N. Doornbos, C. Reinders Folmer (2024) H2: Begrijpen van empirisch
onderzoek naar het recht. In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt...........................21
Kennisclip..................................................................................................................... 23
Kennisclip 1 SASV’s en de bestudering van het recht................................................23
Week 2........................................................................................................ 24
College 2....................................................................................................................... 24
Literatuur...................................................................................................................... 34
M.L.M. Hertogh (2024) H4: Wat burgers weten en vinden van het recht. In: Holvast
e.a. (red), Recht in het echt.......................................................................................34
N. Doornbos (2024) H5: Toegang tot recht: recht hebben, vragen en krijgen. In:
Holvast e.a. (red), Recht in het echt..........................................................................37
M. Galanter (1974) ‘Why the "Haves" Come out Ahead: Speculations on the Limits of
Legal Change’, Law and Society Review, 9, afl. 1. Introduction, I, II, III, IV. p. 95-124.
.................................................................................................................................. 40
N.L. Holvast & M. ter Voert (2024) H17: Juristen in een veranderende samenleving.
In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt.....................................................................44
W.J. Kortleven & N.L. Holvast (2024) De ontwikkeling van carrière-oriëntaties van
rechtenstudenten: Over morele dilemma’s en private interest shift. Ars Aequi,
2024(6), 578-583...................................................................................................... 48
J. Faulconbridge (2025) Trajectories of legal work in the context of machine learning
AI: conceptualising mediated evolution, International Journal of the Legal Profession,
32:1, 97-120.............................................................................................................. 49
Kennisclips.................................................................................................................... 53
Kennisclip 2 Naming, blaiming en claiming...............................................................53
Kennisclip 3 One-shotters en repeat players.................................................................53
Kennisclip 4 Kennis, percepties en bewustzijn van het recht........................................54
Kennisclip 5 De socialisatie en oriëntatie van studenten en alumni Rechtsgeleerdheid
..................................................................................................................................... 56
Week 3........................................................................................................ 59
College 3.1.................................................................................................................... 59
College 3.2.................................................................................................................... 68
, Literatuur...................................................................................................................... 77
M. Simon Thomas (2024) H12: Buitengerechtelijke conflictoplossing: arbitrage,
bindend advies en mediation. In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt......................77
N. Doornbos & N.L. Holvast (2024) H13: De rechtspraak als instituut en organisatie.
In: Holvast e.a. (red), Recht in het echt.....................................................................79
W.J. Kortleven (2024) H15 Internationale rechtspraak als balanceer-act. In: Holvast
e.a. (red), Recht in het echt.......................................................................................84
J.W. De Keijser, P. Van Koppen, R. Horselenberg & M. Jelicic (2017). Klassieke
experimenten in de rechtspsychologie. In: P. Van Koppen, J. De Keijser, R.
Horselenberg, & M. Jelicic (red), Routes van het recht (pp. 35-48). Boom Juridisch.. .87
Rachlinski & Wistrich (2017). ‘Judging the Judiciary by the Numbers: Empirical
Research on Judges’, Annual Review of Law & Social Science, 13, p. 203-227..........90
E. Maegherman, T. De Beuf & R. Horselenberg (2024) H14: Denkfouten en onterechte
veroordelingen in de rechtspraak. In: Holvast e.a. (red.), Recht in het echt..............91
Kennisclips.................................................................................................................... 95
Kennisclip 6 Alternatieven voor een gang naar de rechter........................................95
Kennisclip 7 Psychologische processen en gerechtelijke dwalingen..........................97
Week 4...................................................................................................... 101
College........................................................................................................................ 101
College 4.2.................................................................................................................. 111
Literatuur.................................................................................................................... 124
P. van Lochem & R. van Gestel (2024) H7: De achterkant van het wetgevingsproces
(t/m par. 7.4). In: N. Holvast e.a. (red.), Recht in het echt.......................................124
B. Fraussen & C. Braun (2018) ‘De lobby’ aan banden? Over het ongelijk speelveld en
de regulering van belangenvertegenwoordiging’, Tijdschrift voor Toezicht 2018, afl. 4,
p. 103-113............................................................................................................... 126
H. Winter (2024) H8: Effecten en effectiviteit van wetgeving. In: Holvast e.a.
(red.), Recht in het echt........................................................................................... 127
L. Tummers (2019) ‘Gedragen gedragsverandering’, Bestuurskunde, vol. 29, afl. 2, p.
83-90....................................................................................................................... 131
P. De Winter (2024) Handhaving en naleving van regels – concept-hoofdstuk voor vak
ELS, te verschijnen in: Holvast e.a. (red), Recht in het echt....................................132
B. Van Rooij & A. Fine (2021) Following the herd. In: B. Van Rooij & A. Fine (red), The
behavioral code (pp. 122-135). Boston: Beacon Press.............................................135
De Wolf, I., & Honingh, M. E. (2014). Risicogestuurd toezicht niet vrij van risico's. In F.
Mertens, J. Scherpenisse & M. v. d. Steen (Eds.), Reflecties op de ontwikkeling en
professionalisering van het toezicht. 10 jaar leeratelier toezicht en naleving, (pp. 45–
58). ......................................................................................................................... 139
Kennisclips.................................................................................................................. 141
Kennisclip 8 De belangenvertegenwoordigingsmatrix.............................................141
Kennisclip 9 Wetgeving als voertuig van beleid.......................................................141
Kennisclip 10 Mogelijkheden en beperkingen van risicogestuurd toezicht..............142
,Week 1
College 1
Empirische bestudering van het recht: kenmerken en benaderingen
Vragen
- Series die interessant zijn
- Deze series kan je zien via de offciele kanalen, maar zijn er ook mensen die dit ook
wel eens illegaal hebben gedownload
- Laat zien waar dit vak over gaat: je hebt law in books vs law in action en dat komt
niet altijd overeen
- Niet wat er in de wet gebeurt, maar wat er in het echt gebeurt
Empirische bestudering van het recht
- Empirische/sociaalwetenschappelijke inzichten en methoden
- Psychologische inzichten
o Bvb: beperkte rationaliteit van burgers
o Mensen handelen vaak minder rationeel dan we denken
o Andere redenen wegen zwaarder
- Sociologische inzichten
o Bvb: belang van sociale normen
o Als er vrienden in je omgeving vaak illegaal downloaden
- Recht is meer dan wetgeving en rechtspraak
- Vb: de kans is groot dat rechtenstudenten het liefst wel die wet willen volgen maar
door verschillende redenen dat misschien niet doen
Belang van empirische bestudering
- Relevante inzichten voor juristen in praktijk
- Opleiding tot T-shaped lawyer
, o Staander: diepgaande juridische kennis
o Ligger: vaardigheden
- Het is belangrijk voor een jurist om te weten wat de wisselwerking is, omdat die
straks in die praktijk aan het werk moet
Krantenartikelen
- Inhoud van het vak is te koppelen aan verschillende voorbeelden in praktijk
- Artikelen gaan over drugs
- Juridisch verbod
- Maar sinds het juridisch verbod is het gebruik toegenomen?
Juridisch vs empirisch onderzoek
- Juridische vragen
o Onder welke voorwaarden is het gebruik, productie en/of verkoop van
drugs strafbaar
o Welke straffen kan de rechter hiervoor geven
o Is het verbieden van deze drugssoorten in overeenstemming met
legaliteitsbeginsel
- Empirische vragen
o Wie overtreden deze wet en waarom
o Welke factoren zorgen ervoor dat bepaalde personen worden gestraft en
anderen niet
o Wat zijn de effecten en neveneffecten van strafbaarstelling
o Welke manieren van handhaving zouden de naleving van de wet kunnen
verhogen
Onderzoeksdoelen
- Juridisch: zoeken naar wat is het geldende normenkader (naar het juiste-
subjectief)
- Empirisch: beschrijven/verklaren hoe het recht werkt in de praktijk (geen
waardeoordeel- objectief)
Perspectief
