Samenvatting - Latijn CE2526 Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 1 ~ Genre: Filosofie
1.1 Definitie en kenmerken van het genre
Filosofie (bet. ‘Liefde voor wijsheid’):
 Zoeken naar kennis, inzicht en waarheid via rationeel denken
 Onderwerpen: fysica (natuur), metafysica (het zijn), logica (redeneren), kentheorie (wat
is...?), ethiek (normen & waarden)
Belangrijkste verschil met religie en mythologie
 Filosofie zoekt rationele verklaringen in plaats van bovennatuurlijke verklaringen

1.2 Ontstaan & Ontwikkeling
De filosofie onstond in klein-Azie (6e eeuw v.Chr). In deze periode maakten mensen een overgang van
mythos (mythologische verhalen, gebasseerd op god) naar logos (rationeel/logisch denken).
 Mensen gingen op zoek naar een oerstof
 Basis van de hele kosmos en het ontstaan

➢ Thales van Milete (ca. 600 v.Chr):
 Eerste natuurfilosoof & Wiskundige (Cirkeltheorie)
 Oerstof: Water
 Water was overal aanwezig
 Thales geloofde dat alles ontstond uit water
 Al het leven had water nodig
 Aarde was een platte schijf die op water dreef
 Verklaring voor aardbevingen
 Water was volgens hem het element dat dingen in beweging zette en
met elkaar verbond
➢ Anaximander:
 Oerstof: ‘het onbegrensde’
 Een onbepaalde en oneindige oerstof waaruit alles is ontstaan
➢ Anaximenes:
 Oerstof: Lucht
 Geloofde dat lucht door condensatie en verdunning andere vormen aannam mbv
overgang van de ene substantie naar de andere
 Verdunnen: Lucht wordt verdund en wordt daardoor vuur.
 Condenseren: Lucht wordt samengeperst en wordt wind/water/aarde/enz.
➢ Herakleitos:
 Bekende uitspraak: 'πάντα ῥεῖ, καὶ οὔδεν μένει’ (Alles stroomt, niets is blijvend)
 Oerstof: Vuur
 Hij zag vuur niet als een stof, maar als een teken van constante verandering.
 Bijvoorbeeld: Het verbranden van hout wordt as
 Alles heeft een begin en een eind, een oorzaak en een gevolg
➢ Empedocles:
Orphisch ei: die stelde dat er niet één, maar vier oerstoffen (elementen) waren: aarde, lucht,
vuur en water. Eerder, bij Anaximenes, was de oerstof lucht, en met zijn theorie over verdichting
en verdunning werden andere elementen zoals vuur, water en aarde daaruit verklaard.

, In de 5de eeuw werd Athene de centrum en filosofie ontwikkelde zich met ethiek en maatschappij.
 Socrates:
 Vader van de Ethiek
 Introduceerde deze verandering d.m.v. het dialoogmodel
 Antwoorden vinden door vragen
te stellen
 Plato (427 – 347 vChr):
 Leerling van Socrates & Stichter van de Academie
 Schreef al de dialogen van Socrates op in dialoogvorm
 Schreef “De Republiek”
 Een werk waarin zijn gedachten beschreven wordt en de samenleving
verdeeld wordt in 3 zielsdelen (Hoofd/Borst/Buik)
 Zijn gedachten:
 Ideeënleer:
 De fysieke wereld die we waarnemen (denken in te
leven) is een schaduw/afspiegeling van een perfecte
wereld
 Kennis voortkomt uit de wereld van de Ideeën
(de echte, perfecte wereld) en is onveranderlijk
maar wordt pas begrepen in de veranderlijke
wereld
 Meningen komen uit de veranderlijke wereld en
hebben geen invloed in de perfecte wereld
 Alles dat we zien en meemaken is een visie en
een kopie van een oervorm (een idee) die in de
andere wereld bestaat
 Plato dacht dat de mens bestaat uit een sterfelijk lichaam en een
onsterfelijk ziel
 Ziel bestaat uit 3 delen
1. Het rationele – Hoofd
 Bevat de kennis om de andere 2 delen te
besturen
2. Het opvliegende – Borst
3. Het begeerlijke – buik
 Aristoteles:
 Leerling van Plato

Vanaf ongeveer 300 v.Chr veranderde de filosofie: Natuurfilosofie werd levensfilosofie
 Levensfilosofie: gericht op bereiken van geluk
 Sloot beter aan bij dagelijkse leven en was meer gericht op ethiek dan theoretisch
gedachten