BEGRIPPEN STATISTIEK
1 WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OP BASIS VAN DE EMPIRISCHE CYCLUS
Empirische cyclus Een methode die ons in staat stelt om kennis te verwerven. De cyclus bestaat
uit het herhaaldelijk doorlopen van vijf stappen:
1) Observatie
2) Inductie
3) Deductie
4) Toetsing
5) Evaluatie
Observatie Het waarnemen en verzamelen van empirische feitenmateriaal
Inductie Formuleren van hypotheses op basis van de observatie
Deductie Het opstellen van voorspellingen op basis van de hypotheses
Toetsing Het aftoetsen van de voorspelling op basis van nieuw empirisch feitenmateriaal
Evaluatie Het resultaat van de toetsing kritisch beoordelen
Statistiek De wetenschap van het leren uit data en van het meten, controleren en
communiceren van onzekerheid.
Statistische Het vermogen om te redeneren door middle van statistiek en data
geletterdheid
,2 EEN ONDERZOEK NAAR SMARTHPHONEGEBRUIK EN MENTAAL WELZIJN
DEEL I: EEN BESCHRIJVENDE ANALYSE
Populatie De volledige verzameling van objecten of personen waarover
informatie wordt gewenst.
Observationele De eenheden (vaak personen) waarvoor men data wil verzamelen.
eenheden
Steekproef Een deelverzameling van de populatie die feitelijk zal onderzocht
worden om informatie te bekomen. Vaak is het onmogelijk om
n de volledige populatie te bestuderen (omdat het te duur is, te
grote populatie, …), vandaar dat men dan een steekproef uit de
populatie zal nemen voor verder onderzoek.
Steekproefkader Lijst met informatie over personen in de populatie die we gebruiken om
de steekproef samen te stellen
Representatieve Een steekproef die een goede weerspiegeling is van de populatie en haar
stekproef karakteristieken die we wensen te onderzoeken.
Enkelvoudige Elke steekproef heeft dezelfde kans om gekozen te worden. (bv: de lotto)
aselecte
steekproeftrekking/ = lukrake, willekeurige, aselecte
enkelvoudige
lukrake
steekproeftrekking
Proportioneel De populatie wordt opgedeeld in een aantal strata binnen en binnen elk
gestratificeerde stratum voeren we een enkelvoudige aselecte steekrpoeftrekking uit. De
steekproeftrekking proportie personen per stratum in de steekproef is gelijk aan die in de
populatie.
(Bv: 2 leerlingen uit elke klas nemen)
Gemakshalve Personen die gemakkelijker bereikbaar zijn hebben een grotere kans om
steekproeftrekking tot de steekproef te behoren.
Nadeel: ze kan resulteren in selectiebias
Selectiebias Sommige groepen in de populatie worden over-of onder
vertegenwoordigd in je steekproef.
Steekproefgrootte Gelijk aan het aantal elementen in de steekproef waarvoor we data
hebben verzameld. Ze wordt aangeduid met de letter n
Non-responders Personen die ondanks ze worden uitgenodigd, niet deelnemen aan de
studie.
, Kan resulteren in vertekening = non-respons bias
Variabelen Karakteristieken van de observationele eenheden die we wensen te
onderzoeken. Omdat de karakteristeiken verschillend kunnen zijn van
eenheid tot eenheid- ze variëren dus daarom worden ze variabelen
genoemd.
Operationaliseren Het meetbaar maken van de eigenschappen die men wenst te
bestuderen
Uitkomstvariabele De hoofdvariabele van de studie. We willen inzicht krijgen in deze
variabele, waarbij we proberen te verklaren waarom deze variabele
varieert.
Verklarende Variabele die ons ins taat stelt om te begrijpen waarom de
variabele/ uitkomstvariabele varieert.
voorspellende
variabele/
predictoren
Controlevariabelen Wanneer we groepen vergelijken, het kan zijn dat de groepen
substantieel van elkaar verschillen. Via de controlevariabelen kunnen we
deze verschillen in rekening brengen.
Cross-sectionele Een type van studie waarbij men variabelen slechts op 1 moment in de
studie tijd bevraagt.
Longitidunale studie Een type studie waarbij men een of meerdere variabelen op
verschillende momenten in de tijd bevraagt.
Observationele Een type van studie waarbij men enkel observeert zonder een interventie
studie daadwerkelijk te gaan uitvoeren.
Experimentele Een type studie waarbij men een interventie uitvoert om de impact van
studie die interventie te onderzoeken.
Replicatie Een herhaling van een studie volgens dezelfde methodes als de
oorspronkelijke studie, waarbij de conclusies in lijn zijn met die van de
oorspronkelije studie.
HARKing Hypothesizing After the Results are Known is een werkwijze waarbij men
onderzoekshypotheses opstelt op basis van bevindingen in de data en
vervolgens diezelfde data gebruikt om deze hypotheses te toetsen. Dit is
geen goede manier om aan onderzoek te doen omdat ze in strijd zijn met
het grondplan van de empirische cyclus, die stelt dat we nieuwe data
moeten gebruiken om een hypothese te toetsen.
1 WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK OP BASIS VAN DE EMPIRISCHE CYCLUS
Empirische cyclus Een methode die ons in staat stelt om kennis te verwerven. De cyclus bestaat
uit het herhaaldelijk doorlopen van vijf stappen:
1) Observatie
2) Inductie
3) Deductie
4) Toetsing
5) Evaluatie
Observatie Het waarnemen en verzamelen van empirische feitenmateriaal
Inductie Formuleren van hypotheses op basis van de observatie
Deductie Het opstellen van voorspellingen op basis van de hypotheses
Toetsing Het aftoetsen van de voorspelling op basis van nieuw empirisch feitenmateriaal
Evaluatie Het resultaat van de toetsing kritisch beoordelen
Statistiek De wetenschap van het leren uit data en van het meten, controleren en
communiceren van onzekerheid.
Statistische Het vermogen om te redeneren door middle van statistiek en data
geletterdheid
,2 EEN ONDERZOEK NAAR SMARTHPHONEGEBRUIK EN MENTAAL WELZIJN
DEEL I: EEN BESCHRIJVENDE ANALYSE
Populatie De volledige verzameling van objecten of personen waarover
informatie wordt gewenst.
Observationele De eenheden (vaak personen) waarvoor men data wil verzamelen.
eenheden
Steekproef Een deelverzameling van de populatie die feitelijk zal onderzocht
worden om informatie te bekomen. Vaak is het onmogelijk om
n de volledige populatie te bestuderen (omdat het te duur is, te
grote populatie, …), vandaar dat men dan een steekproef uit de
populatie zal nemen voor verder onderzoek.
Steekproefkader Lijst met informatie over personen in de populatie die we gebruiken om
de steekproef samen te stellen
Representatieve Een steekproef die een goede weerspiegeling is van de populatie en haar
stekproef karakteristieken die we wensen te onderzoeken.
Enkelvoudige Elke steekproef heeft dezelfde kans om gekozen te worden. (bv: de lotto)
aselecte
steekproeftrekking/ = lukrake, willekeurige, aselecte
enkelvoudige
lukrake
steekproeftrekking
Proportioneel De populatie wordt opgedeeld in een aantal strata binnen en binnen elk
gestratificeerde stratum voeren we een enkelvoudige aselecte steekrpoeftrekking uit. De
steekproeftrekking proportie personen per stratum in de steekproef is gelijk aan die in de
populatie.
(Bv: 2 leerlingen uit elke klas nemen)
Gemakshalve Personen die gemakkelijker bereikbaar zijn hebben een grotere kans om
steekproeftrekking tot de steekproef te behoren.
Nadeel: ze kan resulteren in selectiebias
Selectiebias Sommige groepen in de populatie worden over-of onder
vertegenwoordigd in je steekproef.
Steekproefgrootte Gelijk aan het aantal elementen in de steekproef waarvoor we data
hebben verzameld. Ze wordt aangeduid met de letter n
Non-responders Personen die ondanks ze worden uitgenodigd, niet deelnemen aan de
studie.
, Kan resulteren in vertekening = non-respons bias
Variabelen Karakteristieken van de observationele eenheden die we wensen te
onderzoeken. Omdat de karakteristeiken verschillend kunnen zijn van
eenheid tot eenheid- ze variëren dus daarom worden ze variabelen
genoemd.
Operationaliseren Het meetbaar maken van de eigenschappen die men wenst te
bestuderen
Uitkomstvariabele De hoofdvariabele van de studie. We willen inzicht krijgen in deze
variabele, waarbij we proberen te verklaren waarom deze variabele
varieert.
Verklarende Variabele die ons ins taat stelt om te begrijpen waarom de
variabele/ uitkomstvariabele varieert.
voorspellende
variabele/
predictoren
Controlevariabelen Wanneer we groepen vergelijken, het kan zijn dat de groepen
substantieel van elkaar verschillen. Via de controlevariabelen kunnen we
deze verschillen in rekening brengen.
Cross-sectionele Een type van studie waarbij men variabelen slechts op 1 moment in de
studie tijd bevraagt.
Longitidunale studie Een type studie waarbij men een of meerdere variabelen op
verschillende momenten in de tijd bevraagt.
Observationele Een type van studie waarbij men enkel observeert zonder een interventie
studie daadwerkelijk te gaan uitvoeren.
Experimentele Een type studie waarbij men een interventie uitvoert om de impact van
studie die interventie te onderzoeken.
Replicatie Een herhaling van een studie volgens dezelfde methodes als de
oorspronkelijke studie, waarbij de conclusies in lijn zijn met die van de
oorspronkelije studie.
HARKing Hypothesizing After the Results are Known is een werkwijze waarbij men
onderzoekshypotheses opstelt op basis van bevindingen in de data en
vervolgens diezelfde data gebruikt om deze hypotheses te toetsen. Dit is
geen goede manier om aan onderzoek te doen omdat ze in strijd zijn met
het grondplan van de empirische cyclus, die stelt dat we nieuwe data
moeten gebruiken om een hypothese te toetsen.
