Onderneming en intellectueel eigendom
Week 1: dataprotectie: juridische en feitelijke bescherming
DATAPROTECTIE
Dataprotectie draait om het beschermen van waardevolle informatie binnen een onderneming,
zoals know-how (bedrijfskennis) en technische gegevens. Het doel is om te voorkomen dat
vertrouwelijke informatie in verkeerde handen valt of misbruikt wordt.
Bescherming kan op twee manieren plaatsvinden:
Juridisch: via contracten en wetgeving.
Feitelijk: via goede beveiliging en bewustwording binnen de organisatie.
FEITELIJKE BESCHERMING
Feitelijke bescherming heeft te maken met de praktische maatregelen die een onderneming
neemt om informatie veilig te houden. Denk aan:
Informatiebeveiliging: technische maatregelen zoals wachtwoorden, firewalls,
toegangscontrole en versleuteling van data.
Bewustwording: medewerkers moeten weten hoe ze met vertrouwelijke gegevens
omgaan. Trainingen en duidelijke richtlijnen helpen hierbij.
Rol van de AVG: de Algemene Verordening Gegevensbescherming stelt eisen aan hoe
organisaties persoonsgegevens verwerken en beveiligen. Dit is dus een belangrijk
juridisch én feitelijk onderdeel van dataprotectie.
Daarnaast is het belangrijk dat de organisatie regelmatig een risicoanalyse uitvoert om te
bepalen waar zwakke plekken zitten, en dat het beschermingsniveau en de handhaving daarvan
op orde zijn.
JURIDISCH KADER
Naast feitelijke bescherming is er ook een juridisch kader dat helpt om informatie te beschermen.
JURIDISCHE BESCHERMING
Binnen de juridische bescherming spelen verschillende afspraken en clausules een rol:
Arbeidsovereenkomsten: vaak bevatten deze een vertrouwelijkheidsverplichting, een
concurrentiebeding (werknemer mag niet bij een concurrent werken) en een
relatiebeding (werknemer mag geen klanten meenemen).
Geheimhoudingsovereenkomst (NDA) of geheimhoudingsbepalingen: hiermee
wordt afgesproken dat bepaalde informatie niet gedeeld mag worden met derden.
Vertrouwelijkheidsafspraken: kunnen ook buiten de arbeidsovereenkomst worden
gemaakt, bijvoorbeeld met externe partijen of leveranciers.
Koppeling met boetebedingen
Om naleving van deze afspraken te versterken, worden vaak boetebedingen opgenomen.
Dat betekent dat als iemand een geheimhoudings- of concurrentiebeding overtreedt, er
automatisch een boete verschuldigd is. Dit heeft een afschrikkend effect en zorgt ervoor dat
vertrouwelijkheid serieus wordt genomen.
,WET BESCHERMING BEDRIJFSGEHEIMEN (WBB)
BELANG
De Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb) is belangrijk voor ondernemingen omdat zij hun
waardevolle informatie, zoals technische kennis, klantgegevens en productiemethoden, willen
beschermen tegen misbruik of diefstal door anderen.
De wet is gebaseerd op Richtlijn 2016/943/EU, die tot doel heeft om bedrijfsgeheimen in alle EU-
lidstaten op een vergelijkbare manier te beschermen.
Richtlijn 2016/943/EU: bescherming
Deze Europese richtlijn verplichtte lidstaten om regels op te stellen tegen het onrechtmatig
verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van bedrijfsgeheimen.
De richtlijn werd uiterlijk juni 2018 omgezet in nationale wetgeving.
In Nederland gebeurde dat met de Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb), die op 23 oktober
2018 in werking trad.
BEDRIJFSGEHEIMEN
De Wbb beschermt informatie die aan drie voorwaarden voldoet:
- De informatie is niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk.
- De informatie heeft handelswaarde omdat zij geheim is.
- De houder heeft redelijke maatregelen genomen om de informatie geheim te houden.
BELANG VAN HET VASTLEGGEN VAN DE DEFINITIE
Het is belangrijk om binnen een onderneming duidelijk vast te leggen wat als bedrijfsgeheim
wordt beschouwd. Alleen informatie die aan bovenstaande voorwaarden voldoet, valt onder de
bescherming van de Wbb. Zonder duidelijke vastlegging of zonder maatregelen kan een bedrijf
zich moeilijk beroepen op deze wet. Daarnaast, als er aan de bovenstaande 3 voorwaarden is
voldaan, is er sprake van een vermogensrecht (art. 3:6 BW). Hierdoor kan iemand zich beroepen
op onrechtmatige daad (art. 6:162 BW).
Redelijke maatregelen om geheim te houden
Om aanspraak te kunnen maken op bescherming, moeten ondernemingen aantonen dat zij
redelijke maatregelen hebben genomen. Denk hierbij aan:
- Feitelijke bescherming:
Beveiliging van bestanden en gebouwen.
Toegangscontrole en wachtwoordbeleid.
Interne bewustwordingstrainingen.
- Juridische bescherming:
Geheimhoudingsverklaringen (NDA’s).
Vertrouwelijkheidsclausules in arbeidsovereenkomsten.
Boetebedingen bij overtreding.
Hieruit blijkt dat dataprotectie, zowel juridisch als feitelijk, direct samenhangt met de Wet
bescherming bedrijfsgeheimen. Zonder goede beveiliging én duidelijke juridische afspraken is
bescherming op grond van de Wbb moeilijk af te dwingen.
, ARTIKELEN
- Art. 1 Wwb (definitie) 3 voorwaarden sub abc
- Art. 5 Wwb je kunt naar de voorzieningenrechter. In het artikel staan ook
mogelijkheden die je dan kan vragen.
- Art. 6 Wwb hierin staat de bodemprocedure
- Art. 10 Wwb hierin staat dat een aantal artikelen gewijzigd is in andere wetten
INTRODUCTIE IE-RECHT (INTELLECTUEEL EIGENDOMSRECHT)
BELANG
Het intellectueel eigendomsrecht (IE-recht) speelt een grote rol in de bescherming van creatieve,
technische en commerciële prestaties. Denk aan uitvindingen, merken, ontwerpen, software,
muziek en teksten. Het IE-recht zorgt ervoor dat degene die iets nieuws creëert of ontwikkelt daar
tijdelijk een exclusief recht op krijgt. Zo wordt innovatie beloond en eerlijk gebruik gestimuleerd.
Rechtvaardigingsgronden IE-rechten:
1) Billijkheid/rechtvaardigingsargument: geestelijke/commerciële arbeid is verricht, geeft
niet minder aanspraak op een beloning wanneer je fysieke arbeid hebt verricht.
2) Doelmatigheidsargument: de maatschappij als geheel is beter af als we IE-rechten
toekennen. De voortgang van de ontwikkeling moet gestimuleerd worden.
RECHTVAARDIGINGSGRONDEN VAN IE-RECHTEN
De IE-rechten worden gerechtvaardigd door verschillende belangen:
- Het stimuleren van creativiteit en innovatie.
- Het beschermen van investeringen die in de ontwikkeling van een product of idee zijn
gestoken.
- Het bevorderen van eerlijke concurrentie en economische groei.
BEGINSEL VAN VRIJE MEDEDINGING
Naast bescherming van ideeën en creaties moet er ook ruimte blijven voor vrije mededinging. Dat
betekent dat concurrenten de markt moeten kunnen betreden en producten of diensten mogen
aanbieden, zolang zij geen inbreuk maken op bestaande IE-rechten. Het IE-recht zoekt dus
voortdurend naar een balans tussen bescherming en vrije concurrentie.
ORDENING VAN DE CONCURRENTIESTRIJD
De concurrentiestrijd tussen ondernemingen wordt op twee manieren geordend:
- Publiekrechtelijk: door regels van overheidswege, zoals het mededingingsrecht
(kartelverbod, misbruik van machtspositie).
- Privaatrechtelijk: door geschreven en ongeschreven regels van het burgerlijk recht,
zoals het verbod op onrechtmatige concurrentie, misleiding of slaafse nabootsing.
IE EN EU
VRIJ VERKEER: ART. 34 EN 36 VWEU
Binnen de Europese Unie geldt het beginsel van vrij verkeer van goederen. Volgens artikel 34
VWEU mag er geen sprake zijn van kwantitatieve invoerbeperkingen of maatregelen van gelijke
werking tussen lidstaten. Dit betekent dat producten vrij tussen de lidstaten moeten kunnen
worden verhandeld.
Week 1: dataprotectie: juridische en feitelijke bescherming
DATAPROTECTIE
Dataprotectie draait om het beschermen van waardevolle informatie binnen een onderneming,
zoals know-how (bedrijfskennis) en technische gegevens. Het doel is om te voorkomen dat
vertrouwelijke informatie in verkeerde handen valt of misbruikt wordt.
Bescherming kan op twee manieren plaatsvinden:
Juridisch: via contracten en wetgeving.
Feitelijk: via goede beveiliging en bewustwording binnen de organisatie.
FEITELIJKE BESCHERMING
Feitelijke bescherming heeft te maken met de praktische maatregelen die een onderneming
neemt om informatie veilig te houden. Denk aan:
Informatiebeveiliging: technische maatregelen zoals wachtwoorden, firewalls,
toegangscontrole en versleuteling van data.
Bewustwording: medewerkers moeten weten hoe ze met vertrouwelijke gegevens
omgaan. Trainingen en duidelijke richtlijnen helpen hierbij.
Rol van de AVG: de Algemene Verordening Gegevensbescherming stelt eisen aan hoe
organisaties persoonsgegevens verwerken en beveiligen. Dit is dus een belangrijk
juridisch én feitelijk onderdeel van dataprotectie.
Daarnaast is het belangrijk dat de organisatie regelmatig een risicoanalyse uitvoert om te
bepalen waar zwakke plekken zitten, en dat het beschermingsniveau en de handhaving daarvan
op orde zijn.
JURIDISCH KADER
Naast feitelijke bescherming is er ook een juridisch kader dat helpt om informatie te beschermen.
JURIDISCHE BESCHERMING
Binnen de juridische bescherming spelen verschillende afspraken en clausules een rol:
Arbeidsovereenkomsten: vaak bevatten deze een vertrouwelijkheidsverplichting, een
concurrentiebeding (werknemer mag niet bij een concurrent werken) en een
relatiebeding (werknemer mag geen klanten meenemen).
Geheimhoudingsovereenkomst (NDA) of geheimhoudingsbepalingen: hiermee
wordt afgesproken dat bepaalde informatie niet gedeeld mag worden met derden.
Vertrouwelijkheidsafspraken: kunnen ook buiten de arbeidsovereenkomst worden
gemaakt, bijvoorbeeld met externe partijen of leveranciers.
Koppeling met boetebedingen
Om naleving van deze afspraken te versterken, worden vaak boetebedingen opgenomen.
Dat betekent dat als iemand een geheimhoudings- of concurrentiebeding overtreedt, er
automatisch een boete verschuldigd is. Dit heeft een afschrikkend effect en zorgt ervoor dat
vertrouwelijkheid serieus wordt genomen.
,WET BESCHERMING BEDRIJFSGEHEIMEN (WBB)
BELANG
De Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb) is belangrijk voor ondernemingen omdat zij hun
waardevolle informatie, zoals technische kennis, klantgegevens en productiemethoden, willen
beschermen tegen misbruik of diefstal door anderen.
De wet is gebaseerd op Richtlijn 2016/943/EU, die tot doel heeft om bedrijfsgeheimen in alle EU-
lidstaten op een vergelijkbare manier te beschermen.
Richtlijn 2016/943/EU: bescherming
Deze Europese richtlijn verplichtte lidstaten om regels op te stellen tegen het onrechtmatig
verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van bedrijfsgeheimen.
De richtlijn werd uiterlijk juni 2018 omgezet in nationale wetgeving.
In Nederland gebeurde dat met de Wet bescherming bedrijfsgeheimen (Wbb), die op 23 oktober
2018 in werking trad.
BEDRIJFSGEHEIMEN
De Wbb beschermt informatie die aan drie voorwaarden voldoet:
- De informatie is niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk.
- De informatie heeft handelswaarde omdat zij geheim is.
- De houder heeft redelijke maatregelen genomen om de informatie geheim te houden.
BELANG VAN HET VASTLEGGEN VAN DE DEFINITIE
Het is belangrijk om binnen een onderneming duidelijk vast te leggen wat als bedrijfsgeheim
wordt beschouwd. Alleen informatie die aan bovenstaande voorwaarden voldoet, valt onder de
bescherming van de Wbb. Zonder duidelijke vastlegging of zonder maatregelen kan een bedrijf
zich moeilijk beroepen op deze wet. Daarnaast, als er aan de bovenstaande 3 voorwaarden is
voldaan, is er sprake van een vermogensrecht (art. 3:6 BW). Hierdoor kan iemand zich beroepen
op onrechtmatige daad (art. 6:162 BW).
Redelijke maatregelen om geheim te houden
Om aanspraak te kunnen maken op bescherming, moeten ondernemingen aantonen dat zij
redelijke maatregelen hebben genomen. Denk hierbij aan:
- Feitelijke bescherming:
Beveiliging van bestanden en gebouwen.
Toegangscontrole en wachtwoordbeleid.
Interne bewustwordingstrainingen.
- Juridische bescherming:
Geheimhoudingsverklaringen (NDA’s).
Vertrouwelijkheidsclausules in arbeidsovereenkomsten.
Boetebedingen bij overtreding.
Hieruit blijkt dat dataprotectie, zowel juridisch als feitelijk, direct samenhangt met de Wet
bescherming bedrijfsgeheimen. Zonder goede beveiliging én duidelijke juridische afspraken is
bescherming op grond van de Wbb moeilijk af te dwingen.
, ARTIKELEN
- Art. 1 Wwb (definitie) 3 voorwaarden sub abc
- Art. 5 Wwb je kunt naar de voorzieningenrechter. In het artikel staan ook
mogelijkheden die je dan kan vragen.
- Art. 6 Wwb hierin staat de bodemprocedure
- Art. 10 Wwb hierin staat dat een aantal artikelen gewijzigd is in andere wetten
INTRODUCTIE IE-RECHT (INTELLECTUEEL EIGENDOMSRECHT)
BELANG
Het intellectueel eigendomsrecht (IE-recht) speelt een grote rol in de bescherming van creatieve,
technische en commerciële prestaties. Denk aan uitvindingen, merken, ontwerpen, software,
muziek en teksten. Het IE-recht zorgt ervoor dat degene die iets nieuws creëert of ontwikkelt daar
tijdelijk een exclusief recht op krijgt. Zo wordt innovatie beloond en eerlijk gebruik gestimuleerd.
Rechtvaardigingsgronden IE-rechten:
1) Billijkheid/rechtvaardigingsargument: geestelijke/commerciële arbeid is verricht, geeft
niet minder aanspraak op een beloning wanneer je fysieke arbeid hebt verricht.
2) Doelmatigheidsargument: de maatschappij als geheel is beter af als we IE-rechten
toekennen. De voortgang van de ontwikkeling moet gestimuleerd worden.
RECHTVAARDIGINGSGRONDEN VAN IE-RECHTEN
De IE-rechten worden gerechtvaardigd door verschillende belangen:
- Het stimuleren van creativiteit en innovatie.
- Het beschermen van investeringen die in de ontwikkeling van een product of idee zijn
gestoken.
- Het bevorderen van eerlijke concurrentie en economische groei.
BEGINSEL VAN VRIJE MEDEDINGING
Naast bescherming van ideeën en creaties moet er ook ruimte blijven voor vrije mededinging. Dat
betekent dat concurrenten de markt moeten kunnen betreden en producten of diensten mogen
aanbieden, zolang zij geen inbreuk maken op bestaande IE-rechten. Het IE-recht zoekt dus
voortdurend naar een balans tussen bescherming en vrije concurrentie.
ORDENING VAN DE CONCURRENTIESTRIJD
De concurrentiestrijd tussen ondernemingen wordt op twee manieren geordend:
- Publiekrechtelijk: door regels van overheidswege, zoals het mededingingsrecht
(kartelverbod, misbruik van machtspositie).
- Privaatrechtelijk: door geschreven en ongeschreven regels van het burgerlijk recht,
zoals het verbod op onrechtmatige concurrentie, misleiding of slaafse nabootsing.
IE EN EU
VRIJ VERKEER: ART. 34 EN 36 VWEU
Binnen de Europese Unie geldt het beginsel van vrij verkeer van goederen. Volgens artikel 34
VWEU mag er geen sprake zijn van kwantitatieve invoerbeperkingen of maatregelen van gelijke
werking tussen lidstaten. Dit betekent dat producten vrij tussen de lidstaten moeten kunnen
worden verhandeld.
