1. INLEIDING
1.1 Pedagogische Wetenschappen
Het gaat over het ‘aanleren’ van kennis, inzichten, vaardigheden en houdingen/attitudes om in
onze complexe samenleving mee te functioneren. Opvoeden is jezelf overbodig maken.
1.2 Onderwijskunde
De wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs wil beschrijven, begrijpen en
verklaren.
g Verbeteren van het onderwijssysteem
g Ondersteunen, organiseren en ontwikkelen van leerprocessen
1.3 Didactiek
= De theorie van het leren en onderwijzen
BINNEN KLEUTERONDERWIJS: De leer over de wijze waarop door de kleuteronderwijzer hulp kan
worden geboden bij het ontwikkelingsproces van kleuters
DOEL: Het verbeteren van het didactisch handelen via het verschaffen aanwijzingen
1.4 Het didactisch handelen
= het proces van het begeleiden en leiden van de ontwikkeling van kinderen (omvat het hele
gebeuren van klaspraktijk)
Begeleiden (onderwijzen) is essentieel een INTERMENSELIJK GEBEUREN: 'Begeleiden en leiden
van' en ‘omgaan met kleuters’ verloopt niet gescheiden van elkaar. Het omvat vele opvoedende
elementen.
We moeten HET KLEUTERONDERWIJS SITUEREN IN EEN SOCIAAL-MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT.
Onderwijs wordt niet bedreven op een eiland in de samenleving. Er is steeds sprake van een zekere
wisselwerking.
1.5 Hoe goed onderwijs vormgeven?
PIJLER 1: Positief en verbindend leef- en leerklimaat
Leren en ontwikkelen vragen een veilige, warme klas waarin leerkrachten empathisch, authentiek
en cultuursensitief elk kind ondersteunen.
PIJLER 2: Didactisch meesterschap: kwaliteit van instructie, vraagstelling, interactie en feedback
De leerkracht is de motor van leren en ontwikkeling. Door doordachte (vak)didactiek, duidelijke
instructie, activering van voorkennis en gerichte feedback stimuleert hij effectief leren en volgt hij
de voortgang nauwgezet op.
, PIJLER 3: Rijk milieu én initiatiefruimte
Jonge kinderen leren vanuit nieuwsgierigheid en exploratiedrang. Een rijke, stimulerende
leeromgeving met ruimte voor samenwerking en diversiteit versterkt dit, waarbij de leerkracht
actief meespeelt, ondersteunt en aansluit bij hun interesses.
PIJLER 4: Effectief klasmanagement en – organisatie
Een effectieve klasmanager geeft duidelijk richting en sturing aan leren en gedrag, met behulp van
routines en technieken die ontwikkeling en leren mogelijk maken.
2. IK WIL LEERKRACHT WORDEN
BEROEPSPROFIEL = een beschrijving van een beroep waarop een hogeschoolopleiding
voorbereidt. De nadruk ligt daarbij op de competenties.
BASISCOMPETENTIES = Competenties die men nodig heeft om als beginner in het beroep te
kunnen stappen. Ze zijn minimale einddoelen voor een initiële opleiding die op het betreffende
beroep voorbereidt.
10 FUNCTIONELE GEHELEN
Onderverdeling niet vanbuiten kennen.
1. Begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
1. Beginsituatie van de kleuters en de groep
achterhalen
2. Doelstellingen kiezen en formuleren.
3. Leerinhouden en leerervaringen selecteren.
4. Leer- en ontwikkelingskansen structureren en vertalen in een samenhangend
onderwijsaanbod
5. Aangepaste werkvormen en groeperingsvormen
bepalen
6. Individueel en in team ontwikkelingsmaterialen kiezen en aanpassen
7. een ontwikkelingsbevorderende omgeving creëren met aandacht voor de
heterogeniteit van de groep
8. Observatie voorbereiden
9. Observeren met het oog op bijsturing, remediëring en differentiatie
10. In overleg met het team deelnemen aan zorgverbredingsinitiatieven en die laten
aansluiten bij de totaalbenadering van de school
11. Het leer- en ontwikkelingsproces adequaat begeleiden in Standaardnederlands en
rekening houden met diverse persoonlijke en maatschappelijke taalachtergronden
12. Omgaan met de diversiteit van de groep
13. Bijdragen aan het gevoelig maken en openstaan voor talen door aan
talensensibilisering te doen
2. Opvoeder
1. In overleg een positief leefklimaat creëren voor de
kleuters in de groep en op school
2. De emancipatie van de kleuters bevorderen
3. Door attitudevorming kleuters op individuele ontplooiing en maatschappelijke
participatie voorbereiden
4. Actuele maatschappelijke ontwikkelingen hanteren in een pedagogische context
5. Adequaat omgaan met kleuters in sociaal-emotionele probleemsituaties en met
kleuters met gedragsmoeilijkheden
6. De fysieke en geestelijke gezondheid van de kleuters bevorderen
7. Communiceren met kleuters met diverse taalachtergronden in diverse talige
situaties
3. Inhoudelijk expert
1.1 Pedagogische Wetenschappen
Het gaat over het ‘aanleren’ van kennis, inzichten, vaardigheden en houdingen/attitudes om in
onze complexe samenleving mee te functioneren. Opvoeden is jezelf overbodig maken.
1.2 Onderwijskunde
De wetenschap die leren, opleiden en ontwikkelen in onderwijs wil beschrijven, begrijpen en
verklaren.
g Verbeteren van het onderwijssysteem
g Ondersteunen, organiseren en ontwikkelen van leerprocessen
1.3 Didactiek
= De theorie van het leren en onderwijzen
BINNEN KLEUTERONDERWIJS: De leer over de wijze waarop door de kleuteronderwijzer hulp kan
worden geboden bij het ontwikkelingsproces van kleuters
DOEL: Het verbeteren van het didactisch handelen via het verschaffen aanwijzingen
1.4 Het didactisch handelen
= het proces van het begeleiden en leiden van de ontwikkeling van kinderen (omvat het hele
gebeuren van klaspraktijk)
Begeleiden (onderwijzen) is essentieel een INTERMENSELIJK GEBEUREN: 'Begeleiden en leiden
van' en ‘omgaan met kleuters’ verloopt niet gescheiden van elkaar. Het omvat vele opvoedende
elementen.
We moeten HET KLEUTERONDERWIJS SITUEREN IN EEN SOCIAAL-MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT.
Onderwijs wordt niet bedreven op een eiland in de samenleving. Er is steeds sprake van een zekere
wisselwerking.
1.5 Hoe goed onderwijs vormgeven?
PIJLER 1: Positief en verbindend leef- en leerklimaat
Leren en ontwikkelen vragen een veilige, warme klas waarin leerkrachten empathisch, authentiek
en cultuursensitief elk kind ondersteunen.
PIJLER 2: Didactisch meesterschap: kwaliteit van instructie, vraagstelling, interactie en feedback
De leerkracht is de motor van leren en ontwikkeling. Door doordachte (vak)didactiek, duidelijke
instructie, activering van voorkennis en gerichte feedback stimuleert hij effectief leren en volgt hij
de voortgang nauwgezet op.
, PIJLER 3: Rijk milieu én initiatiefruimte
Jonge kinderen leren vanuit nieuwsgierigheid en exploratiedrang. Een rijke, stimulerende
leeromgeving met ruimte voor samenwerking en diversiteit versterkt dit, waarbij de leerkracht
actief meespeelt, ondersteunt en aansluit bij hun interesses.
PIJLER 4: Effectief klasmanagement en – organisatie
Een effectieve klasmanager geeft duidelijk richting en sturing aan leren en gedrag, met behulp van
routines en technieken die ontwikkeling en leren mogelijk maken.
2. IK WIL LEERKRACHT WORDEN
BEROEPSPROFIEL = een beschrijving van een beroep waarop een hogeschoolopleiding
voorbereidt. De nadruk ligt daarbij op de competenties.
BASISCOMPETENTIES = Competenties die men nodig heeft om als beginner in het beroep te
kunnen stappen. Ze zijn minimale einddoelen voor een initiële opleiding die op het betreffende
beroep voorbereidt.
10 FUNCTIONELE GEHELEN
Onderverdeling niet vanbuiten kennen.
1. Begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
1. Beginsituatie van de kleuters en de groep
achterhalen
2. Doelstellingen kiezen en formuleren.
3. Leerinhouden en leerervaringen selecteren.
4. Leer- en ontwikkelingskansen structureren en vertalen in een samenhangend
onderwijsaanbod
5. Aangepaste werkvormen en groeperingsvormen
bepalen
6. Individueel en in team ontwikkelingsmaterialen kiezen en aanpassen
7. een ontwikkelingsbevorderende omgeving creëren met aandacht voor de
heterogeniteit van de groep
8. Observatie voorbereiden
9. Observeren met het oog op bijsturing, remediëring en differentiatie
10. In overleg met het team deelnemen aan zorgverbredingsinitiatieven en die laten
aansluiten bij de totaalbenadering van de school
11. Het leer- en ontwikkelingsproces adequaat begeleiden in Standaardnederlands en
rekening houden met diverse persoonlijke en maatschappelijke taalachtergronden
12. Omgaan met de diversiteit van de groep
13. Bijdragen aan het gevoelig maken en openstaan voor talen door aan
talensensibilisering te doen
2. Opvoeder
1. In overleg een positief leefklimaat creëren voor de
kleuters in de groep en op school
2. De emancipatie van de kleuters bevorderen
3. Door attitudevorming kleuters op individuele ontplooiing en maatschappelijke
participatie voorbereiden
4. Actuele maatschappelijke ontwikkelingen hanteren in een pedagogische context
5. Adequaat omgaan met kleuters in sociaal-emotionele probleemsituaties en met
kleuters met gedragsmoeilijkheden
6. De fysieke en geestelijke gezondheid van de kleuters bevorderen
7. Communiceren met kleuters met diverse taalachtergronden in diverse talige
situaties
3. Inhoudelijk expert
