Leerdoelen K1 Gemeenterecht
Verplichte jurisprudentie: Vuurwerkverbod Hilversum (ECLI:NL:RVS:2016:3342) en Bierfietsverbod
Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2017:7934)
Week 1
Literatuur: Albers 1.2, Reader 1.1.1 t/m 1.1.4
• het verschil tussen autonomie en medebewind uitleggen aan de hand van de
Grondwet, de Gemeentewet en bijzondere wetten;
Autonomie en medebewind zijn beide vormen van decentralisatie.
Autonomie geeft een algemene bevoegdheid aan de lagere gemeenschappen, waarvan de
werkelijke inhoud echter niet door de vage formule van de ‘huishouding’ van de provincie of
gemeente wordt bepaalde.
Indien krachtens een andere wet dan de Provinciewet of de Gemeentewet verplichtingen
worden opgelegd, spreekt men van medebewind (art. 105 lid 2 Provinciewet en art. 108 lid 2
Gemeentewet)
Art. 124 GW:
➢ Autonomie (art. 124 lid 1 GW): ‘Voor provincies en gemeenten wordt de
bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun huishouding aan hun besturen
overgelaten’.
> Bevoegdheid om zaken naar eigen inzicht aan een nadere wettelijke of bestuurlijke
regeling te onderwerpen (veel beleidsvrijheid)
➢ Medebewind (art. 124 lid 2 GW): ‘Regeling en bestuur kunnen van de besturen van
provincies en gemeenten worden gevorderd bij of krachtens de wet’.
> Weinig beleidsvrijheid
• zelf voorbeelden geven van autonomie en medebewind en deze begrippen
koppelen aan het begrip beleidsvrijheid;
Voorbeeld autonomie: Algemene plaatselijke verordening (APV)
> “Voor provincies en gemeenten wordt de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun
huishouding aan hun besturen overgelaten” (Grondwet) = géén beleidsvrijheid!
Voorbeeld medebewind: Art. Woningwet, vaststellen van plannen (bestemmingsplan)
> “Regeling en bestuur kunnen van besturen van provincies en gemeenten worden
gevorderd bij of krachtens de wet” (Grondwet) = wel beleidsvrijheid! (> de ruimte om eigen
keuzes en (politieke) afwegingen te maken)
, • de verschillende wijzen waarop er binnen de gedecentraliseerde eenheidstaat
controle en toezicht wordt uitgeoefend op gemeenten uitleggen aan de hand van
de wet;
Er kan repressief en preventief toezicht plaatsvinden.
> Repressief toezicht (art. 132 lid 4 GW): het Rijk is bevoegd om besluiten, genomen door
een orgaan van een lagere overheid, te vernietigen als deze in strijd zijn met het recht of het
algemeen belang. (= achteraf)
> Preventief toezicht (art. 132 lid 3 GW): de wet eist voor bepaalde daden van lagere
lichamen goedkeuring door een orgaan van een hoger lichaam. De goedkeuring is dan een
voorwaarde voor het inwerking treden van het betrokken besluit. (= vooraf)
• aan de hand van een voorbeeld uitleggen wat spontane vernietiging inhoudt;
Spontane vernietiging = de grondwettelijke bevoegdheid van de Kroon om beslissingen van
organen van het provinciebestuur of het gemeentebestuur te vernietigen.
> De Kroon kan deze beslissingen vernietigen wegens strijd met het recht of wegens strijd
met het algemeen belang. (art. 10:35 Awb en art. 132 lid 4 GW)
Verplichte jurisprudentie: Vuurwerkverbod Hilversum (ECLI:NL:RVS:2016:3342) en Bierfietsverbod
Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2017:7934)
Week 1
Literatuur: Albers 1.2, Reader 1.1.1 t/m 1.1.4
• het verschil tussen autonomie en medebewind uitleggen aan de hand van de
Grondwet, de Gemeentewet en bijzondere wetten;
Autonomie en medebewind zijn beide vormen van decentralisatie.
Autonomie geeft een algemene bevoegdheid aan de lagere gemeenschappen, waarvan de
werkelijke inhoud echter niet door de vage formule van de ‘huishouding’ van de provincie of
gemeente wordt bepaalde.
Indien krachtens een andere wet dan de Provinciewet of de Gemeentewet verplichtingen
worden opgelegd, spreekt men van medebewind (art. 105 lid 2 Provinciewet en art. 108 lid 2
Gemeentewet)
Art. 124 GW:
➢ Autonomie (art. 124 lid 1 GW): ‘Voor provincies en gemeenten wordt de
bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun huishouding aan hun besturen
overgelaten’.
> Bevoegdheid om zaken naar eigen inzicht aan een nadere wettelijke of bestuurlijke
regeling te onderwerpen (veel beleidsvrijheid)
➢ Medebewind (art. 124 lid 2 GW): ‘Regeling en bestuur kunnen van de besturen van
provincies en gemeenten worden gevorderd bij of krachtens de wet’.
> Weinig beleidsvrijheid
• zelf voorbeelden geven van autonomie en medebewind en deze begrippen
koppelen aan het begrip beleidsvrijheid;
Voorbeeld autonomie: Algemene plaatselijke verordening (APV)
> “Voor provincies en gemeenten wordt de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake hun
huishouding aan hun besturen overgelaten” (Grondwet) = géén beleidsvrijheid!
Voorbeeld medebewind: Art. Woningwet, vaststellen van plannen (bestemmingsplan)
> “Regeling en bestuur kunnen van besturen van provincies en gemeenten worden
gevorderd bij of krachtens de wet” (Grondwet) = wel beleidsvrijheid! (> de ruimte om eigen
keuzes en (politieke) afwegingen te maken)
, • de verschillende wijzen waarop er binnen de gedecentraliseerde eenheidstaat
controle en toezicht wordt uitgeoefend op gemeenten uitleggen aan de hand van
de wet;
Er kan repressief en preventief toezicht plaatsvinden.
> Repressief toezicht (art. 132 lid 4 GW): het Rijk is bevoegd om besluiten, genomen door
een orgaan van een lagere overheid, te vernietigen als deze in strijd zijn met het recht of het
algemeen belang. (= achteraf)
> Preventief toezicht (art. 132 lid 3 GW): de wet eist voor bepaalde daden van lagere
lichamen goedkeuring door een orgaan van een hoger lichaam. De goedkeuring is dan een
voorwaarde voor het inwerking treden van het betrokken besluit. (= vooraf)
• aan de hand van een voorbeeld uitleggen wat spontane vernietiging inhoudt;
Spontane vernietiging = de grondwettelijke bevoegdheid van de Kroon om beslissingen van
organen van het provinciebestuur of het gemeentebestuur te vernietigen.
> De Kroon kan deze beslissingen vernietigen wegens strijd met het recht of wegens strijd
met het algemeen belang. (art. 10:35 Awb en art. 132 lid 4 GW)
