Middeleeuwen blok 2 aantekeningen:
HOORCOLLEGE 1 WEEK 1
Binnen de middeleeuwen zijn er verschillende tijdvakken (en de bijbehorende KA).
- Tijdvak 3: de tijd van monniken en ridders 500-1000
De verspreiding van het christendom in Europa
Het ontstaan en de verspreiding van de islam
Het ontstaan van het feodale stelsel
De vervanging van de steden in Europa voor alleen maar landbouw georganiseerd via het hofstelsel
en horigheid
- Tijdvak 4: de tijd van steden en staten 1000-1500
De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane
samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Het begin van staatsvorming en centralisatie
Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke macht het
primaat behoorde te hebben
De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van kruistochten
Er is een bepaalde beeldvorming over de middeleeuwen ontstaan, maar hoe komt dit?
Aan de benaming van de middeleeuwen is te zien dat de middeleeuwen niet als heel positief gezien
kan worden. De middeleeuwen kan ook gezien worden als een ‘opvulling’. Ervoor en erna is
belangrijk. De Engelse benaming laat ook duidelijk zien dat het niet als positief gezien werd; de dark
ages (alleen maar gedacht aan oorlogen, ziektes en wreedheid). Maar dit is lang niet alleen waar de
middeleeuwen overgaat.
Wat hebben wij hedendaags te danken aan de middeleeuwen?
- uitvindingen: spiegels, bankieren, universiteiten, kanonnen, de ontwikkeling van het werken met
kaarten, magneten, boekdrukkunst, talen, het idee van grenzen, etc.
Waar komt het beeld over de middeleeuwen vandaan? Dit kan gezien worden als een vicieuze cirkel.
Zo spelen (teken)films, series, boeken of memes een grote rol in de beeldvorming over de
middeleeuwen.
Tussen 1500 en 1800 (het periode van de renaissance, humanisme en verlichting) werd de
middeleeuwen afgebeeld als negatief, duistere en donkere periode (barbaars). Voorbeelden van
mensen die zo negatief over de middeleeuwen schreven waren Erasmus en Voltaire.
Tussen 1800 en 1900 (industrialisatie en romantiek) was een periode waarin de middeleeuwen juist
als positief, menselijkheid en verbondenheid gezien kon worden. Juist omdat deze mensen het zwaar
hadden qua slechte leef- en werkomstandigheden, gingen ze fantaseren of dagdromen over de
middeleeuwen. Mensen die meer positief over de middeleeuwen gingen kijken waren Walter Scott
(schrijver die de trouw van de ridder verheerlijkte) en Karl Marx (filosoof).
Wat kunnen we als overgangsjaartaal zien van de Oudheid naar de Middeleeuwen? Welke lange
termijn oorzaken zijn er in deze overgang?
- 313: het Edict van Milaan – Constantijn de Grote grijpt de macht in Rome en tekent in 313 het Edict
van Milaan waardoor het Christendom werd erkent en geaccepteerd. Hiermee kan je zeggen dat de
samenleving gaat veranderen op sociaal-cultureel en politiek gebied. Ook voor de christenen is er
een plek binnen de samenleving. Een bepaalde groep krijgt dus meer rechten.
- 391: keizer Theodosius maakte het christendom tot staatsgodsdienst. Het christelijk geloof was het
,enige geloof dat was toegestaan. Dit gaat ook over een verandering in de samenleving verandert. Zo
veranderde de hiërarchie; de ene groep krijgt ineens meer rechten dan de andere groep. Officiële
overgang van polytheïsme naar monotheïsme.
- 395: (geografische oorzaak) de splitsing van het Romeinse rijk in het West-Romeinse rijk (Rome)en
het Oost-Romeinse rijk (Constantinopel). Zowel het westen als het oosten kreeg een andere keizer en
ook de samenlevingen (waarden/normen) veranderden van elkaar.
- 467: het einde van het West-Romeinse rijk. De laatste keizer Romulus Augustulus werd afgezet door
de Germaan Odoaker waardoor het West-Romeinse rijk niet meer bestond en het Oost-Romeinse rijk
bestond nog tot 1453.
Binnen de Middeleeuwen waren er verschillende beschavingen. Er was een antieke beschaving, een
christelijke beschaving en een Germaanse beschaving. In de Oudheid was de antieke en christelijke
beschaving was meer overheersend. Binnen de middeleeuwen was de Germaanse beschaving juist
meer overheersend. Maar dit betekent niet dat de andere beschavingen verdwenen, maar werden
dus minder overheersend.
In de vierde en vijfde eeuw komen er migratiestromen op gang. Veel bevolkingsgroepen trokken
naar het westen. Germaanse soldaten werden ingezet (als huurlingen) om de Romeinse grenzen in
het westen te verdedigen. Germaanse soldaten die in dienst zijn van de Romeinen en het
grensgebied bewaakten noemen we ‘foederati’ (periode van samenwerking).
Verschillende groepen mensen kwamen elkaar tegen (we noemen dit dus volksverhuizingen, maar
dit waren echter niet echte volken maar meer kleine groepen die vaak gingen samenwerken of elkaar
uitmoorden). Binnen volksverhuizingen werden vaak mensen gedwongen om naar andere plekken te
vertrekken. De volksverhuizingen waren tussen de vijfde en de elfde eeuw.
Rond de vierde en vijfde eeuw waren er verschillende volken (Germaanse stammen). De hunnen
gingen in de vijfde eeuw zich meer naar het westen bewegen en andere volken gingen dit dus ook
doen. Doordat de hunnen meer richting het westen verplaatsen, schoof alles op en was de grens van
het Romeinse rijk niet meer houdbaar.
Keizer Valentinian lll sluit een verbond met de Visigoten. De hunnen verliezen de macht (de dood
van Attila de Hun 410-453: verschillende speculaties over de oorzaak van zijn dood) -> laatste
grootste overwinning van de Romeinen). Hierdoor vielen de hunnen uit elkaar. Een groot aantal van
deze hunnen (soldaten) sluiten zich aan bij Romeinen. Dit laat ook wel de radeloosheid van de
Romeinen zien; er waren intern allerlei scheuringen en conflicten binnen het Romeinse rijk. Dit
leidde tot een opstand en de Germaan Odoaker greep de macht. Zo kwamen de Franken aan de
macht.
- 467: de val van het Romeinse rijk (laatste Romeinse keizer werd afgezet) -> dit kan gezien worden
als de overgang van de Oudheid naar de Middeleeuwen.
Waarom viel het West-Romeinse rijk? Er zijn verschillende oorzaken hiervoor vanuit verschillende
oogpunten):
Vegetius (eigen tijd): de oorzaak van het de val van het West-Romeinse rijk was dus
voornamelijk de germanisering.
Edward Gibbon (achttiende eeuw): verlies burgerlijke deugd én het christendom (werd
namelijk staatsgodsdienst). Edward Gibbon was zelf protestant en hij sprak dus over het
katholicisme.
Huidige visie: verplaatsing van verschillende volken.
,McKay: De groei van de christelijke kerk.
Het ging niet goed met het Romeinse rijk. Hierdoor sloten mensen zich aan bij de kerk. De politiek
mengde zich in de religie.
Rome bleef een belangrijke plek voor de christenen. Ook geloofde ze dat Petrus daar gewoond had.
De Petrine doctrine ontstond, idee van apostolische opvolging.
In de vijfde eeuw breidden de pausen het wereldlijk gezag van de kerk uit. De westerse christelijke
kerk kwam onder leiding van de paus in Rome. Het werd een niet-gouvermentele instelling.
Vrome christenen geloofde dat het christelijke leven niet geleefd kon worden in het midden van de
Romeinse samenleving en ontwikkelde het kloosterleven. Dit begon in Egypte in de derde eeuw.
Gewone geestelijke, waren mannen en vrouwen die leefde afgezonderd en die volgde regels, eerst
van benedictus en later van anderen. Sint-benedictus schreef over een leven van regelmaat,
discipline en gematigdheid in een sfeer van stilte. Geestelijke die niet afgezonderd leefde werden
seculiere geestelijke genoemd.
Jezus zag de vrouw als gelijke van de man. In de eerste eeuw na Christus begonnen leiders
beperkingen op te leggen aan de gelovigen. Celibaat= de bewuste keuze om ongehuwd te blijven. Zo
werd je niet afgeleid van de spirituele wereld.
Augustinus= kerkvader. Hij staat ook bekend om de erfzonde, nadat Adam van de appel gegeten had
kregen zijn nakomelingen de erfzonde.
Barbaarse samenleving: Barbaar is iemand die geen Grieks spreekt. De Romeinen doelde met de
barbaren op mensen die buiten de noordoostelijke grens leefde. Zij waren woest en primitief. Ook de
Kelten(ook wel Galliërs genoemd) behoorde tot de Barbaren. Duitsers werden onderverdeeld in
Ostrogoten, Visigoten, Bourgondiërs, Franken. Barbaren woonde in kleine nederzettingen. Het
Runenalfabet is een schrijfsysteem dat ontwikkelde in Barbaarse groepen, geeft nauwkeuriger beeld
van die groep. De Romeinen waren namelijk bevooroordeeld. Een Barbaarse samenleving was
patriarchaal, de man had gezag. Sociale en politieke basiseenheid was een stam, zij geloofde dat ze
allemaal afstamde van een gemeenschappelijke voorouder, ze waren dus verwant aan elkaar. Het
stamhoofd werd gekozen als sterkste uit de strijd. Hij leidt oorlogen, onderhandelingen. Er was ook
een krijgsbende, krijgers mogen zonder de leider het veld niet verlaten is laf. Er werd een eed van
trouw afgelegd en dit verwijst al naar het feodalisme.
Bij de Ostrogoten ontstond krijgersadel.
Vanaf eind vijfde eeuw begonnen stamhoofden en heersers lijsten met hun gewoonten en wetten te
verzamelen, op te schrijven en te publiceren. Eerst hadden de Romeinen en Barbaren verschillende
wetten en gebruiken. Naarmate ze met elkaar trouwde en beide het christendom overnamen
vervaagde de verschillen tussen hun rechtstelsels. Daarom kwamen er wetten die per gebied
verschilde.
Keltische en Germaanse religies: Barbaren geloofde ook in goden en koppelde dat aan
landbouwcyclus. Ze hadden beide religieuze leiders. Er ontstond assimilatie met de goden van de
Barbaren en Romeinen nadat ze in contact kwamen met elkaar.
Barbaarse migratie: Italianen waren minder bereid zelf in het leger te gaan, het Romeinse leger
moest Barbaren gaan inhuren. Barbaarse vluchtelingen en tot slaaf gemaakte krijgsgevangene sloten
zich aan bij het leger= foederati genaamd. Barbaren klommen hoog op in functie in het Romeinse
, leger en assimileerde in het rijk. De laatste West-Romeinse keizer werd afgezet door een gotische
generaal, Odaoker.
Barbaren migreerde omdat:
- Opzoek naar regelmatigere aanvoer van voedsel
- Betere landbouwgrond
- En warmer klimaat
Kelten: Zij assimileerde met de Romeinse cultuur, vele gebieden van hen veroverd door Julius Ceasar.
Tegen het einde van de 4e eeuw werd het Romeinse rijk en het Gallië en Groot-Brittanië onder druk
van Germaanse troepen. Germaanse koninkrijken breidden zich uit.
Visigoten: trokken naar het westen en wilde toegelaten worden bij het Romeinse Rijk. Ze boden aan
om Rome te beschermen in ruil voor stuk grond. Keizer Valens zag dit als oplossing voor zijn
soldatentekort en stemde in. De oogst van de Visigoten mislukte, en kwam hongersnood. Romeinen
dwongen de visigoten zichzelf te verkopen in ruil voor eten. Ze kwamen in opstand en versloegen het
Romeinse leger bij de Slag bij Adrianopel. In 410 plunderde ze Rome.
De hunnen vielen vanaf de vierde eeuw het Zwarte Zeegebied en het Byzantijnse Rijk aan. O.l.v. Attila
de Hun vielen ze in 447 het Byzantijnse rijk aan en trokken naar het westen.
In 476 zetten de Barbaarse leider Odoaker de laatste West-Romeinse keizer Romulus Augustules af.
Hij werd vervolgens onder keizer. Dit word gezien als het einde van het West-Romeinse Rijk. Keizer
Zeno (oost) vond dat Odoaker teveel macht had en beloofde Theodorik het recht om in Italië te gaan
regeren. In 493 vestigde Theoderik een Ostrogotische staat in Italië. De ostrogoten bleven Klassiek
studeren. Ook in de Barbaarse samenlevingen bleef de klassieke cultuur bestaan.
Reizen was minder veiliger dan tijdens het Romeinse Rijk. Dus meer regionale handel.
De franken zijn voorbeeld van assimilatie en conflicten. Ze waren een confederatie van Germaanse
volken. Ze vestigde zich bij het Noorden van het Romeinse Rijk. De Franken beloofde Merovech een
heersende dynastie te stichtten. De regering van Clovis 481-511, waren Franken verenigd volk. Door
militaire campagnes verwierf hij centrale provincies van Romeinen. Hij bekeerde zich tot het
christendom=> steun van Gallische bisschoppen om dat rijk te veroveren.
Keizer Justianus (Oost-Romeins) voerde oorlogen tegen de Ostrogoten => staat uit geput. Na zijn
dood kwam het westen onder Barbaarse heerschappij.
Barbaren werden christenen: religie was een sociale aangelegenheid, de koning/heerser bepaalde in
Barbaars Europa de religie. Missionarissen focuste zich daarom vooral op koningen, stamhoofden en
hun familie. Vrouwelijke leden waren het eerst gelovige, zij overtuigde hun vaders en broers.
Christelijke missionarissen waren geletterd en leerde de leden van het koninklijke huis lezen en
schrijven, dit werd gewaardeerd door koningen.
Ostrogoten waren van oorsprong Ariaanse Christenen. In de zesde eeuw bekeerde ze zich tot het
Romeinse Christendom. De missionarissen hadden een beleid van assimilatie. Ze vermengde de
christelijke ideeën met de gewoontes die volken hadden. Bijvoorbeeld heilige meren.
HOORCOLLEGE 1 WEEK 1
Binnen de middeleeuwen zijn er verschillende tijdvakken (en de bijbehorende KA).
- Tijdvak 3: de tijd van monniken en ridders 500-1000
De verspreiding van het christendom in Europa
Het ontstaan en de verspreiding van de islam
Het ontstaan van het feodale stelsel
De vervanging van de steden in Europa voor alleen maar landbouw georganiseerd via het hofstelsel
en horigheid
- Tijdvak 4: de tijd van steden en staten 1000-1500
De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarisch-urbane
samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Het begin van staatsvorming en centralisatie
Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de wereldlijke dan wel de geestelijke macht het
primaat behoorde te hebben
De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder andere in de vorm van kruistochten
Er is een bepaalde beeldvorming over de middeleeuwen ontstaan, maar hoe komt dit?
Aan de benaming van de middeleeuwen is te zien dat de middeleeuwen niet als heel positief gezien
kan worden. De middeleeuwen kan ook gezien worden als een ‘opvulling’. Ervoor en erna is
belangrijk. De Engelse benaming laat ook duidelijk zien dat het niet als positief gezien werd; de dark
ages (alleen maar gedacht aan oorlogen, ziektes en wreedheid). Maar dit is lang niet alleen waar de
middeleeuwen overgaat.
Wat hebben wij hedendaags te danken aan de middeleeuwen?
- uitvindingen: spiegels, bankieren, universiteiten, kanonnen, de ontwikkeling van het werken met
kaarten, magneten, boekdrukkunst, talen, het idee van grenzen, etc.
Waar komt het beeld over de middeleeuwen vandaan? Dit kan gezien worden als een vicieuze cirkel.
Zo spelen (teken)films, series, boeken of memes een grote rol in de beeldvorming over de
middeleeuwen.
Tussen 1500 en 1800 (het periode van de renaissance, humanisme en verlichting) werd de
middeleeuwen afgebeeld als negatief, duistere en donkere periode (barbaars). Voorbeelden van
mensen die zo negatief over de middeleeuwen schreven waren Erasmus en Voltaire.
Tussen 1800 en 1900 (industrialisatie en romantiek) was een periode waarin de middeleeuwen juist
als positief, menselijkheid en verbondenheid gezien kon worden. Juist omdat deze mensen het zwaar
hadden qua slechte leef- en werkomstandigheden, gingen ze fantaseren of dagdromen over de
middeleeuwen. Mensen die meer positief over de middeleeuwen gingen kijken waren Walter Scott
(schrijver die de trouw van de ridder verheerlijkte) en Karl Marx (filosoof).
Wat kunnen we als overgangsjaartaal zien van de Oudheid naar de Middeleeuwen? Welke lange
termijn oorzaken zijn er in deze overgang?
- 313: het Edict van Milaan – Constantijn de Grote grijpt de macht in Rome en tekent in 313 het Edict
van Milaan waardoor het Christendom werd erkent en geaccepteerd. Hiermee kan je zeggen dat de
samenleving gaat veranderen op sociaal-cultureel en politiek gebied. Ook voor de christenen is er
een plek binnen de samenleving. Een bepaalde groep krijgt dus meer rechten.
- 391: keizer Theodosius maakte het christendom tot staatsgodsdienst. Het christelijk geloof was het
,enige geloof dat was toegestaan. Dit gaat ook over een verandering in de samenleving verandert. Zo
veranderde de hiërarchie; de ene groep krijgt ineens meer rechten dan de andere groep. Officiële
overgang van polytheïsme naar monotheïsme.
- 395: (geografische oorzaak) de splitsing van het Romeinse rijk in het West-Romeinse rijk (Rome)en
het Oost-Romeinse rijk (Constantinopel). Zowel het westen als het oosten kreeg een andere keizer en
ook de samenlevingen (waarden/normen) veranderden van elkaar.
- 467: het einde van het West-Romeinse rijk. De laatste keizer Romulus Augustulus werd afgezet door
de Germaan Odoaker waardoor het West-Romeinse rijk niet meer bestond en het Oost-Romeinse rijk
bestond nog tot 1453.
Binnen de Middeleeuwen waren er verschillende beschavingen. Er was een antieke beschaving, een
christelijke beschaving en een Germaanse beschaving. In de Oudheid was de antieke en christelijke
beschaving was meer overheersend. Binnen de middeleeuwen was de Germaanse beschaving juist
meer overheersend. Maar dit betekent niet dat de andere beschavingen verdwenen, maar werden
dus minder overheersend.
In de vierde en vijfde eeuw komen er migratiestromen op gang. Veel bevolkingsgroepen trokken
naar het westen. Germaanse soldaten werden ingezet (als huurlingen) om de Romeinse grenzen in
het westen te verdedigen. Germaanse soldaten die in dienst zijn van de Romeinen en het
grensgebied bewaakten noemen we ‘foederati’ (periode van samenwerking).
Verschillende groepen mensen kwamen elkaar tegen (we noemen dit dus volksverhuizingen, maar
dit waren echter niet echte volken maar meer kleine groepen die vaak gingen samenwerken of elkaar
uitmoorden). Binnen volksverhuizingen werden vaak mensen gedwongen om naar andere plekken te
vertrekken. De volksverhuizingen waren tussen de vijfde en de elfde eeuw.
Rond de vierde en vijfde eeuw waren er verschillende volken (Germaanse stammen). De hunnen
gingen in de vijfde eeuw zich meer naar het westen bewegen en andere volken gingen dit dus ook
doen. Doordat de hunnen meer richting het westen verplaatsen, schoof alles op en was de grens van
het Romeinse rijk niet meer houdbaar.
Keizer Valentinian lll sluit een verbond met de Visigoten. De hunnen verliezen de macht (de dood
van Attila de Hun 410-453: verschillende speculaties over de oorzaak van zijn dood) -> laatste
grootste overwinning van de Romeinen). Hierdoor vielen de hunnen uit elkaar. Een groot aantal van
deze hunnen (soldaten) sluiten zich aan bij Romeinen. Dit laat ook wel de radeloosheid van de
Romeinen zien; er waren intern allerlei scheuringen en conflicten binnen het Romeinse rijk. Dit
leidde tot een opstand en de Germaan Odoaker greep de macht. Zo kwamen de Franken aan de
macht.
- 467: de val van het Romeinse rijk (laatste Romeinse keizer werd afgezet) -> dit kan gezien worden
als de overgang van de Oudheid naar de Middeleeuwen.
Waarom viel het West-Romeinse rijk? Er zijn verschillende oorzaken hiervoor vanuit verschillende
oogpunten):
Vegetius (eigen tijd): de oorzaak van het de val van het West-Romeinse rijk was dus
voornamelijk de germanisering.
Edward Gibbon (achttiende eeuw): verlies burgerlijke deugd én het christendom (werd
namelijk staatsgodsdienst). Edward Gibbon was zelf protestant en hij sprak dus over het
katholicisme.
Huidige visie: verplaatsing van verschillende volken.
,McKay: De groei van de christelijke kerk.
Het ging niet goed met het Romeinse rijk. Hierdoor sloten mensen zich aan bij de kerk. De politiek
mengde zich in de religie.
Rome bleef een belangrijke plek voor de christenen. Ook geloofde ze dat Petrus daar gewoond had.
De Petrine doctrine ontstond, idee van apostolische opvolging.
In de vijfde eeuw breidden de pausen het wereldlijk gezag van de kerk uit. De westerse christelijke
kerk kwam onder leiding van de paus in Rome. Het werd een niet-gouvermentele instelling.
Vrome christenen geloofde dat het christelijke leven niet geleefd kon worden in het midden van de
Romeinse samenleving en ontwikkelde het kloosterleven. Dit begon in Egypte in de derde eeuw.
Gewone geestelijke, waren mannen en vrouwen die leefde afgezonderd en die volgde regels, eerst
van benedictus en later van anderen. Sint-benedictus schreef over een leven van regelmaat,
discipline en gematigdheid in een sfeer van stilte. Geestelijke die niet afgezonderd leefde werden
seculiere geestelijke genoemd.
Jezus zag de vrouw als gelijke van de man. In de eerste eeuw na Christus begonnen leiders
beperkingen op te leggen aan de gelovigen. Celibaat= de bewuste keuze om ongehuwd te blijven. Zo
werd je niet afgeleid van de spirituele wereld.
Augustinus= kerkvader. Hij staat ook bekend om de erfzonde, nadat Adam van de appel gegeten had
kregen zijn nakomelingen de erfzonde.
Barbaarse samenleving: Barbaar is iemand die geen Grieks spreekt. De Romeinen doelde met de
barbaren op mensen die buiten de noordoostelijke grens leefde. Zij waren woest en primitief. Ook de
Kelten(ook wel Galliërs genoemd) behoorde tot de Barbaren. Duitsers werden onderverdeeld in
Ostrogoten, Visigoten, Bourgondiërs, Franken. Barbaren woonde in kleine nederzettingen. Het
Runenalfabet is een schrijfsysteem dat ontwikkelde in Barbaarse groepen, geeft nauwkeuriger beeld
van die groep. De Romeinen waren namelijk bevooroordeeld. Een Barbaarse samenleving was
patriarchaal, de man had gezag. Sociale en politieke basiseenheid was een stam, zij geloofde dat ze
allemaal afstamde van een gemeenschappelijke voorouder, ze waren dus verwant aan elkaar. Het
stamhoofd werd gekozen als sterkste uit de strijd. Hij leidt oorlogen, onderhandelingen. Er was ook
een krijgsbende, krijgers mogen zonder de leider het veld niet verlaten is laf. Er werd een eed van
trouw afgelegd en dit verwijst al naar het feodalisme.
Bij de Ostrogoten ontstond krijgersadel.
Vanaf eind vijfde eeuw begonnen stamhoofden en heersers lijsten met hun gewoonten en wetten te
verzamelen, op te schrijven en te publiceren. Eerst hadden de Romeinen en Barbaren verschillende
wetten en gebruiken. Naarmate ze met elkaar trouwde en beide het christendom overnamen
vervaagde de verschillen tussen hun rechtstelsels. Daarom kwamen er wetten die per gebied
verschilde.
Keltische en Germaanse religies: Barbaren geloofde ook in goden en koppelde dat aan
landbouwcyclus. Ze hadden beide religieuze leiders. Er ontstond assimilatie met de goden van de
Barbaren en Romeinen nadat ze in contact kwamen met elkaar.
Barbaarse migratie: Italianen waren minder bereid zelf in het leger te gaan, het Romeinse leger
moest Barbaren gaan inhuren. Barbaarse vluchtelingen en tot slaaf gemaakte krijgsgevangene sloten
zich aan bij het leger= foederati genaamd. Barbaren klommen hoog op in functie in het Romeinse
, leger en assimileerde in het rijk. De laatste West-Romeinse keizer werd afgezet door een gotische
generaal, Odaoker.
Barbaren migreerde omdat:
- Opzoek naar regelmatigere aanvoer van voedsel
- Betere landbouwgrond
- En warmer klimaat
Kelten: Zij assimileerde met de Romeinse cultuur, vele gebieden van hen veroverd door Julius Ceasar.
Tegen het einde van de 4e eeuw werd het Romeinse rijk en het Gallië en Groot-Brittanië onder druk
van Germaanse troepen. Germaanse koninkrijken breidden zich uit.
Visigoten: trokken naar het westen en wilde toegelaten worden bij het Romeinse Rijk. Ze boden aan
om Rome te beschermen in ruil voor stuk grond. Keizer Valens zag dit als oplossing voor zijn
soldatentekort en stemde in. De oogst van de Visigoten mislukte, en kwam hongersnood. Romeinen
dwongen de visigoten zichzelf te verkopen in ruil voor eten. Ze kwamen in opstand en versloegen het
Romeinse leger bij de Slag bij Adrianopel. In 410 plunderde ze Rome.
De hunnen vielen vanaf de vierde eeuw het Zwarte Zeegebied en het Byzantijnse Rijk aan. O.l.v. Attila
de Hun vielen ze in 447 het Byzantijnse rijk aan en trokken naar het westen.
In 476 zetten de Barbaarse leider Odoaker de laatste West-Romeinse keizer Romulus Augustules af.
Hij werd vervolgens onder keizer. Dit word gezien als het einde van het West-Romeinse Rijk. Keizer
Zeno (oost) vond dat Odoaker teveel macht had en beloofde Theodorik het recht om in Italië te gaan
regeren. In 493 vestigde Theoderik een Ostrogotische staat in Italië. De ostrogoten bleven Klassiek
studeren. Ook in de Barbaarse samenlevingen bleef de klassieke cultuur bestaan.
Reizen was minder veiliger dan tijdens het Romeinse Rijk. Dus meer regionale handel.
De franken zijn voorbeeld van assimilatie en conflicten. Ze waren een confederatie van Germaanse
volken. Ze vestigde zich bij het Noorden van het Romeinse Rijk. De Franken beloofde Merovech een
heersende dynastie te stichtten. De regering van Clovis 481-511, waren Franken verenigd volk. Door
militaire campagnes verwierf hij centrale provincies van Romeinen. Hij bekeerde zich tot het
christendom=> steun van Gallische bisschoppen om dat rijk te veroveren.
Keizer Justianus (Oost-Romeins) voerde oorlogen tegen de Ostrogoten => staat uit geput. Na zijn
dood kwam het westen onder Barbaarse heerschappij.
Barbaren werden christenen: religie was een sociale aangelegenheid, de koning/heerser bepaalde in
Barbaars Europa de religie. Missionarissen focuste zich daarom vooral op koningen, stamhoofden en
hun familie. Vrouwelijke leden waren het eerst gelovige, zij overtuigde hun vaders en broers.
Christelijke missionarissen waren geletterd en leerde de leden van het koninklijke huis lezen en
schrijven, dit werd gewaardeerd door koningen.
Ostrogoten waren van oorsprong Ariaanse Christenen. In de zesde eeuw bekeerde ze zich tot het
Romeinse Christendom. De missionarissen hadden een beleid van assimilatie. Ze vermengde de
christelijke ideeën met de gewoontes die volken hadden. Bijvoorbeeld heilige meren.
