Table of Contents
Recht en onderneming........................................................................................................... 10
Inleiding.............................................................................................................................. 10
Deel I. Inleiding...................................................................................................................... 10
hOOFDSTUK 1 – Wat is recht?................................................................................................ 10
Definitie van Recht............................................................................................................. 10
Objectief recht................................................................................................................. 11
Subjectief recht................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 2 – inleiding van het nationaal recht.....................................................................11
Onderscheid privaat-publiek recht......................................................................................11
Belang van onderscheid................................................................................................... 11
het privaat recht.............................................................................................................. 11
Publiek recht.................................................................................................................... 12
Onderscheid + relativering................................................................................................. 14
Belang van onderscheid................................................................................................... 14
Onderscheid relativeren.................................................................................................. 15
Overlappingen in concreet praktische voorbeelden.........................................................15
Privaatrechtelijke technieken........................................................................................... 16
Hoofdstuk 3 – Het Internationaal recht...................................................................................16
Internationaal privaatrecht (niet in cursus).........................................................................16
Internationaal publiek recht/volkerenrecht.........................................................................17
Het Europees recht.......................................................................................................... 17
Deel II. Publiek Recht............................................................................................................. 18
Hoofdstuk 1. Grondprincipes van de Staatsorde....................................................................18
De rechtsstaat.................................................................................................................... 18
Wetstaat............................................................................................................................. 18
De drie staatsmachten........................................................................................................ 19
Democratisch beginsel........................................................................................................ 20
Hoofdstuk 2 – de supranationale rechtsorde..........................................................................20
Van EEG naar Europese Unie (27 lidstaten)........................................................................20
De politieke instellingen van de EU.....................................................................................21
Europees parlement......................................................................................................... 21
Raad van de Europese Unie / raad van ministers.............................................................21
1
, Europese raad.................................................................................................................. 21
Europese Commissie........................................................................................................ 22
Hoge vertegenwoordiger................................................................................................. 22
Europese Normen............................................................................................................ 22
Hof van Justitie van de Europese Unie.............................................................................22
Primair Europees recht........................................................................................................ 23
Secundair Europees Recht.................................................................................................. 23
VWEU (verdrag betreffende de werking van de Europese Unie)......................................24
Rechterlijke instanties......................................................................................................... 27
Eerste rechterlijke instantie: Hof van Justitie (EU):...........................................................27
Tweede rechterlijke instantie: Gerecht van de Europese Unie.........................................28
Hoofdstuk 3 – De Internationale Rechtsorde..........................................................................29
De Verenigde Naties........................................................................................................... 29
DE RAAD VAN EUROPA........................................................................................................ 29
Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM)........................................................30
Hoofdstuk 4 – de federale politieke instellingen.....................................................................31
Het federale parlement....................................................................................................... 31
Samenstelling.................................................................................................................. 31
Bevoegdheden................................................................................................................. 31
Hoe komt een wet tot stand?........................................................................................... 32
Controle op de regering................................................................................................... 32
De Federale regering.......................................................................................................... 32
Koning en regering.......................................................................................................... 32
Samenstelling.................................................................................................................. 33
Structuur.......................................................................................................................... 33
Bevoegdheid van de Koning als tak van de wetgevende macht......................................33
Rechtsnormen (wie maakt de regels)..............................................................................34
Hoofdstuk 5 - Gemeenschappen en Gewesten.......................................................................35
Het federalisme.................................................................................................................. 35
De instellingen.................................................................................................................... 35
De 3 Gemeenschappen.................................................................................................... 35
De 3 Gewesten................................................................................................................ 36
Bestuur: Parlementen en Regeringen..............................................................................36
Hoofdstuk 6 – het lokaal niveau............................................................................................. 37
De provincies...................................................................................................................... 37
2
, Provincieraad................................................................................................................... 37
Deputatie......................................................................................................................... 37
De gemeenten.................................................................................................................... 37
De gemeenteraad............................................................................................................ 37
College van burgemeester en schepenen/ schepencollege.............................................38
Burgemeester.................................................................................................................. 38
Andere ambtenaren......................................................................................................... 38
Intercommunale samenwerkingsverbanden.......................................................................38
Definitie........................................................................................................................... 38
Soorten............................................................................................................................ 39
DEEL III: Bronnen van het recht............................................................................................. 39
Hoofdstuk 1 – De Wet............................................................................................................. 39
wetsbegrip.......................................................................................................................... 39
Hiërarchie van de wetten.................................................................................................... 39
Europees recht................................................................................................................. 40
De Grondwet.................................................................................................................... 40
De wet............................................................................................................................. 40
Decreten.......................................................................................................................... 40
Ordonnanties................................................................................................................... 41
Koninklijke besluiten........................................................................................................ 41
Besluiten van een gewest- of gemeenschapsregering.....................................................41
Ministeriële besluiten....................................................................................................... 41
Provinciaal reglement...................................................................................................... 41
Gemeentelijk regelement................................................................................................ 41
Hoofdstuk 2 - Andere bronnen van het recht.........................................................................42
Rechtspraak........................................................................................................................ 42
de Rechter als slaaf van de wet.......................................................................................42
het groeiend belang van de rechterlijke macht...............................................................42
gewoonterecht.................................................................................................................... 43
Algemene rechtsbeginselen................................................................................................ 43
Wat zijn het?.................................................................................................................... 43
Verbod op rechtsmisbruik................................................................................................ 44
Rechtsleer/doctrine............................................................................................................. 44
Hoofdstuk 3 - Hogere rechtscolleges......................................................................................45
Internationale hogere rechtscolleges..................................................................................45
3
, Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU)...............................................................45
Internationaal Gerechtshof (ICJ).......................................................................................45
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).......................................................45
Benelux Gerechtshof........................................................................................................ 45
Internationaal Strafhof (ICC)............................................................................................ 46
Belgische hogere rechtscolleges......................................................................................... 46
Grondwettelijk hof........................................................................................................... 46
De raad van state............................................................................................................ 47
Rekenhof......................................................................................................................... 48
Hoofdstuk 4 - Indeling van de rechten...................................................................................49
Objectief vs. subjectief recht............................................................................................... 49
Subjectief recht................................................................................................................... 50
Publieke subjectieve rechten of politieke rechten............................................................50
Private subjectieve rechten............................................................................................. 50
Rechtsfeiten..................................................................................................................... 51
REchtshandelingen.......................................................................................................... 51
Plechtige rechtshandelingen............................................................................................ 51
Deel IV: Gerechtelijk recht..................................................................................................... 51
Hoofdstuk 1 – Enkele algemene beginselen...........................................................................51
Algemene begrippen........................................................................................................ 51
Hoofdstuk 2 – De rechtscolleges (Van Hoog naar Laag).........................................................55
Burgerlijke rechtscolleges................................................................................................... 55
Sociale zaken...................................................................................................................... 57
Misdrijven........................................................................................................................... 57
Fiscale kamers.................................................................................................................... 58
Hoofdstuk 3 – de gerechtelijke procedure..............................................................................58
Verloop van gerechtelijke procedure..................................................................................58
Fase 1: Rechtsingang....................................................................................................... 58
Fase 2: Inleidende zitting................................................................................................. 59
Fase 3: conclusies............................................................................................................ 59
Fase 4: pleidooi................................................................................................................ 59
Fase 5: Vonnis geveld...................................................................................................... 59
Medewerkers van het gerecht......................................................................................... 60
Rechtsmiddelen.................................................................................................................. 60
Gezag van gewijsde......................................................................................................... 60
4
Recht en onderneming........................................................................................................... 10
Inleiding.............................................................................................................................. 10
Deel I. Inleiding...................................................................................................................... 10
hOOFDSTUK 1 – Wat is recht?................................................................................................ 10
Definitie van Recht............................................................................................................. 10
Objectief recht................................................................................................................. 11
Subjectief recht................................................................................................................ 11
Hoofdstuk 2 – inleiding van het nationaal recht.....................................................................11
Onderscheid privaat-publiek recht......................................................................................11
Belang van onderscheid................................................................................................... 11
het privaat recht.............................................................................................................. 11
Publiek recht.................................................................................................................... 12
Onderscheid + relativering................................................................................................. 14
Belang van onderscheid................................................................................................... 14
Onderscheid relativeren.................................................................................................. 15
Overlappingen in concreet praktische voorbeelden.........................................................15
Privaatrechtelijke technieken........................................................................................... 16
Hoofdstuk 3 – Het Internationaal recht...................................................................................16
Internationaal privaatrecht (niet in cursus).........................................................................16
Internationaal publiek recht/volkerenrecht.........................................................................17
Het Europees recht.......................................................................................................... 17
Deel II. Publiek Recht............................................................................................................. 18
Hoofdstuk 1. Grondprincipes van de Staatsorde....................................................................18
De rechtsstaat.................................................................................................................... 18
Wetstaat............................................................................................................................. 18
De drie staatsmachten........................................................................................................ 19
Democratisch beginsel........................................................................................................ 20
Hoofdstuk 2 – de supranationale rechtsorde..........................................................................20
Van EEG naar Europese Unie (27 lidstaten)........................................................................20
De politieke instellingen van de EU.....................................................................................21
Europees parlement......................................................................................................... 21
Raad van de Europese Unie / raad van ministers.............................................................21
1
, Europese raad.................................................................................................................. 21
Europese Commissie........................................................................................................ 22
Hoge vertegenwoordiger................................................................................................. 22
Europese Normen............................................................................................................ 22
Hof van Justitie van de Europese Unie.............................................................................22
Primair Europees recht........................................................................................................ 23
Secundair Europees Recht.................................................................................................. 23
VWEU (verdrag betreffende de werking van de Europese Unie)......................................24
Rechterlijke instanties......................................................................................................... 27
Eerste rechterlijke instantie: Hof van Justitie (EU):...........................................................27
Tweede rechterlijke instantie: Gerecht van de Europese Unie.........................................28
Hoofdstuk 3 – De Internationale Rechtsorde..........................................................................29
De Verenigde Naties........................................................................................................... 29
DE RAAD VAN EUROPA........................................................................................................ 29
Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM)........................................................30
Hoofdstuk 4 – de federale politieke instellingen.....................................................................31
Het federale parlement....................................................................................................... 31
Samenstelling.................................................................................................................. 31
Bevoegdheden................................................................................................................. 31
Hoe komt een wet tot stand?........................................................................................... 32
Controle op de regering................................................................................................... 32
De Federale regering.......................................................................................................... 32
Koning en regering.......................................................................................................... 32
Samenstelling.................................................................................................................. 33
Structuur.......................................................................................................................... 33
Bevoegdheid van de Koning als tak van de wetgevende macht......................................33
Rechtsnormen (wie maakt de regels)..............................................................................34
Hoofdstuk 5 - Gemeenschappen en Gewesten.......................................................................35
Het federalisme.................................................................................................................. 35
De instellingen.................................................................................................................... 35
De 3 Gemeenschappen.................................................................................................... 35
De 3 Gewesten................................................................................................................ 36
Bestuur: Parlementen en Regeringen..............................................................................36
Hoofdstuk 6 – het lokaal niveau............................................................................................. 37
De provincies...................................................................................................................... 37
2
, Provincieraad................................................................................................................... 37
Deputatie......................................................................................................................... 37
De gemeenten.................................................................................................................... 37
De gemeenteraad............................................................................................................ 37
College van burgemeester en schepenen/ schepencollege.............................................38
Burgemeester.................................................................................................................. 38
Andere ambtenaren......................................................................................................... 38
Intercommunale samenwerkingsverbanden.......................................................................38
Definitie........................................................................................................................... 38
Soorten............................................................................................................................ 39
DEEL III: Bronnen van het recht............................................................................................. 39
Hoofdstuk 1 – De Wet............................................................................................................. 39
wetsbegrip.......................................................................................................................... 39
Hiërarchie van de wetten.................................................................................................... 39
Europees recht................................................................................................................. 40
De Grondwet.................................................................................................................... 40
De wet............................................................................................................................. 40
Decreten.......................................................................................................................... 40
Ordonnanties................................................................................................................... 41
Koninklijke besluiten........................................................................................................ 41
Besluiten van een gewest- of gemeenschapsregering.....................................................41
Ministeriële besluiten....................................................................................................... 41
Provinciaal reglement...................................................................................................... 41
Gemeentelijk regelement................................................................................................ 41
Hoofdstuk 2 - Andere bronnen van het recht.........................................................................42
Rechtspraak........................................................................................................................ 42
de Rechter als slaaf van de wet.......................................................................................42
het groeiend belang van de rechterlijke macht...............................................................42
gewoonterecht.................................................................................................................... 43
Algemene rechtsbeginselen................................................................................................ 43
Wat zijn het?.................................................................................................................... 43
Verbod op rechtsmisbruik................................................................................................ 44
Rechtsleer/doctrine............................................................................................................. 44
Hoofdstuk 3 - Hogere rechtscolleges......................................................................................45
Internationale hogere rechtscolleges..................................................................................45
3
, Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU)...............................................................45
Internationaal Gerechtshof (ICJ).......................................................................................45
Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM).......................................................45
Benelux Gerechtshof........................................................................................................ 45
Internationaal Strafhof (ICC)............................................................................................ 46
Belgische hogere rechtscolleges......................................................................................... 46
Grondwettelijk hof........................................................................................................... 46
De raad van state............................................................................................................ 47
Rekenhof......................................................................................................................... 48
Hoofdstuk 4 - Indeling van de rechten...................................................................................49
Objectief vs. subjectief recht............................................................................................... 49
Subjectief recht................................................................................................................... 50
Publieke subjectieve rechten of politieke rechten............................................................50
Private subjectieve rechten............................................................................................. 50
Rechtsfeiten..................................................................................................................... 51
REchtshandelingen.......................................................................................................... 51
Plechtige rechtshandelingen............................................................................................ 51
Deel IV: Gerechtelijk recht..................................................................................................... 51
Hoofdstuk 1 – Enkele algemene beginselen...........................................................................51
Algemene begrippen........................................................................................................ 51
Hoofdstuk 2 – De rechtscolleges (Van Hoog naar Laag).........................................................55
Burgerlijke rechtscolleges................................................................................................... 55
Sociale zaken...................................................................................................................... 57
Misdrijven........................................................................................................................... 57
Fiscale kamers.................................................................................................................... 58
Hoofdstuk 3 – de gerechtelijke procedure..............................................................................58
Verloop van gerechtelijke procedure..................................................................................58
Fase 1: Rechtsingang....................................................................................................... 58
Fase 2: Inleidende zitting................................................................................................. 59
Fase 3: conclusies............................................................................................................ 59
Fase 4: pleidooi................................................................................................................ 59
Fase 5: Vonnis geveld...................................................................................................... 59
Medewerkers van het gerecht......................................................................................... 60
Rechtsmiddelen.................................................................................................................. 60
Gezag van gewijsde......................................................................................................... 60
4