Hoofdstuk 1: Sociologie als wetenschap
1. Wrm belang vr maw
Maw werken met en vr mensen
=> Ondersteunen, samenbrengen & helpen problemen oplossen
Sociologie gericht patronen in het sociale te begrijpen
=> Houd bezig met analyseren samenleving & hoe mensen binnen groepen
gedragen. Helpt gedrag van mensen & interacties tss mensen verklaren + maakt
duidelijk dat gedrag mensen gelinkt is aan sociale omstandigheden waarin
bevinden.
Vb. sociologie kan ons inzicht geven waarom jongeren uit bepaalde sociale milieus
anti-schoolse houding aannemen.
Gedrag gezien in relatie tot heersende cultuur, bestaande maatschappelijke structuren &
aanwezige machtsstructuren.
= studie van mensen & gedrag in hun sociale omgeving
➔ Sociale omgeving: sociale verbanden, gezinsstructuren, religieuze verbanden,
wetten, normen en waarden, rolpatronen, culturele verbanden, …
Toepassing:
Hoe komt het dat kinderen met migratieachtergrond het globaal gezien slechter doen op
school? Wat waren volgens jullie de oorzaken?
Factoren:
- Taalbarrière: Nederlands is vaak hun tweede taal, wat leerproblemen veroorzaakt.
- Sociaal-economische achterstand: Lagere inkomens beperken toegang tot bijles
en goede scholen
- Culturele verschillen: Verschillende verwachtingen en normen tussen thuis en
school
- Discriminatie: Bewuste of onbewuste vooroordelen van leraren of scholen kunnen
hen benadelen.
2. Geschiedenis & grondleggers
Ibn Khaldoun
= Voorloper van de sociologie.
= Arabische wetenschapper uit 14de eeuw
Wetenschap van maatschappelijke organisatie
Hield bezig met studie van structuur, functies, interne krachten & veranderingsprocessen in
maatschappij.
Theorievorming vanuit gegevens:
Vertrekt van observaties & vergelijkende analyses om tot theorievorming komen.
Gegevens verzamelen + gegevens analyseren om tot theorieën komen.
, Theorie van sociale verandering:
Ontwikkelde 1ste theorie sociale verandering
Sociale veranderingsproces in cyclische bewegingen: bloeiperiodes worden afgewisseld
met periodes van achteruitgang & verloedering.
Belangrijkste factor = solidariteit
Bij sterk gemeenschapsgevoel, homogeniteit & sociale cohesie, zal gemeenschap
bloeiperiode kennen.
Solidariteit steunt op bloedverwantschap.
Relevantie vr vandaag:
Steunt op analyse politieke macht in toenmalige samenleving.
Nu terug stilgestaan bij gevolgen van atomisering van samenleving
→ Uiteen vallen klassieke gezins- en familieverbanden, secularisatie, verzuring,
vereenzaming, normvervaging,...
Sociologie als antwoord op een samenleving in crisis
Vanaf 18de & begin 19de eeuw traden ingrijpende wijzigingen in leven.
Leven werd problematisch = sociologie belangrijk hulpmiddel
Renaissance: steeds meer zaken worden in vraag gesteld
Middeleeuwen: God alles bepalen
Renaissance: die vanzelfsprekendheden kracht verliezen + mensen nieuwsgierig naar
onbekende.
Geleerden verzetten tegen gezag kerk → nieuwe mens geboren
Verlichtingsfilosofie bereidt weg vr sociologie
Tijdens Verlichting → nieuwe beweging: verlichtingsfilosofie
Steeds meer filosofen nadenken over sociale onderwerpen
Kenmerken onderscheiden verlichtingsfilosofie:
- Rationalisme & empirie: wil inzicht verwerven in maatschappij & menselijk
handelen dr gebruik verstand (=ratio), kennisvergaring & theorievorming moeten
uitgaan van concreet waarneembare feiten (= empirie)
- Bestaat uit objectieve structuur van economische, politieke & culturele instellingen,
=> Gezien als product sociale processen & van hoe mensen met elkaar in interactie
staan
- Vooruitgangsoptimisme: maatschappij = dynamisch fenomeen & is maakbaar.
1. Wrm belang vr maw
Maw werken met en vr mensen
=> Ondersteunen, samenbrengen & helpen problemen oplossen
Sociologie gericht patronen in het sociale te begrijpen
=> Houd bezig met analyseren samenleving & hoe mensen binnen groepen
gedragen. Helpt gedrag van mensen & interacties tss mensen verklaren + maakt
duidelijk dat gedrag mensen gelinkt is aan sociale omstandigheden waarin
bevinden.
Vb. sociologie kan ons inzicht geven waarom jongeren uit bepaalde sociale milieus
anti-schoolse houding aannemen.
Gedrag gezien in relatie tot heersende cultuur, bestaande maatschappelijke structuren &
aanwezige machtsstructuren.
= studie van mensen & gedrag in hun sociale omgeving
➔ Sociale omgeving: sociale verbanden, gezinsstructuren, religieuze verbanden,
wetten, normen en waarden, rolpatronen, culturele verbanden, …
Toepassing:
Hoe komt het dat kinderen met migratieachtergrond het globaal gezien slechter doen op
school? Wat waren volgens jullie de oorzaken?
Factoren:
- Taalbarrière: Nederlands is vaak hun tweede taal, wat leerproblemen veroorzaakt.
- Sociaal-economische achterstand: Lagere inkomens beperken toegang tot bijles
en goede scholen
- Culturele verschillen: Verschillende verwachtingen en normen tussen thuis en
school
- Discriminatie: Bewuste of onbewuste vooroordelen van leraren of scholen kunnen
hen benadelen.
2. Geschiedenis & grondleggers
Ibn Khaldoun
= Voorloper van de sociologie.
= Arabische wetenschapper uit 14de eeuw
Wetenschap van maatschappelijke organisatie
Hield bezig met studie van structuur, functies, interne krachten & veranderingsprocessen in
maatschappij.
Theorievorming vanuit gegevens:
Vertrekt van observaties & vergelijkende analyses om tot theorievorming komen.
Gegevens verzamelen + gegevens analyseren om tot theorieën komen.
, Theorie van sociale verandering:
Ontwikkelde 1ste theorie sociale verandering
Sociale veranderingsproces in cyclische bewegingen: bloeiperiodes worden afgewisseld
met periodes van achteruitgang & verloedering.
Belangrijkste factor = solidariteit
Bij sterk gemeenschapsgevoel, homogeniteit & sociale cohesie, zal gemeenschap
bloeiperiode kennen.
Solidariteit steunt op bloedverwantschap.
Relevantie vr vandaag:
Steunt op analyse politieke macht in toenmalige samenleving.
Nu terug stilgestaan bij gevolgen van atomisering van samenleving
→ Uiteen vallen klassieke gezins- en familieverbanden, secularisatie, verzuring,
vereenzaming, normvervaging,...
Sociologie als antwoord op een samenleving in crisis
Vanaf 18de & begin 19de eeuw traden ingrijpende wijzigingen in leven.
Leven werd problematisch = sociologie belangrijk hulpmiddel
Renaissance: steeds meer zaken worden in vraag gesteld
Middeleeuwen: God alles bepalen
Renaissance: die vanzelfsprekendheden kracht verliezen + mensen nieuwsgierig naar
onbekende.
Geleerden verzetten tegen gezag kerk → nieuwe mens geboren
Verlichtingsfilosofie bereidt weg vr sociologie
Tijdens Verlichting → nieuwe beweging: verlichtingsfilosofie
Steeds meer filosofen nadenken over sociale onderwerpen
Kenmerken onderscheiden verlichtingsfilosofie:
- Rationalisme & empirie: wil inzicht verwerven in maatschappij & menselijk
handelen dr gebruik verstand (=ratio), kennisvergaring & theorievorming moeten
uitgaan van concreet waarneembare feiten (= empirie)
- Bestaat uit objectieve structuur van economische, politieke & culturele instellingen,
=> Gezien als product sociale processen & van hoe mensen met elkaar in interactie
staan
- Vooruitgangsoptimisme: maatschappij = dynamisch fenomeen & is maakbaar.
