Inleiding sociaal recht 1
DEEL 1: Inleiding
Hoofdstuk 1: Wat is sociale wetgeving?
Vooraf
Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Vb: loon, tewerkstelling en ontslag
=Geen duidelijk afgebakend geheel, valt uiteen in:
- Arbeidsrecht: regelt de verhouding tussen werkgever en werknemer, individueel en
collectief (vb: aanwerven, tewerkstellen en ontslaan)
→Loon is bron van inkomen in ruil voor arbeid, afhankelijkheid werkgever
- Sociale zekerheidsrecht: sociaal verzekerde die geconfronteerd wordt met een sociaal
risico helpen opvangen
→Bedreiging burger: verminderen/wegvallen Y & uitgaven kunnen stijgen
→Sociale verzekering: menswaardig bestaan garanderen bij verlies Y (=eng begrip)
→Sociale bijstand: niet (voldoende) gewerkt en daardoor niet (voldoende) verzekerd is
tegen sociale risico’s (=ruim begrip)
Bijzonder doel:
- Bescherming van belangen van de werknemers (arbeidsrecht)
- Bevorderen van hun welzijn (sociale zekerheidsrecht)
Beschermingswetten en sociale verzekeringswetten
Sociale wetgeving: omvat arbeidsrecht & sociale zekerheidsrecht
- Individuele relaties tussen werkgever en werknemer
- Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers
- Beschermingsmaatregelen voor werknemers
- Arbeidsvoorziening
- Sociale zekerheid
- Minimumvoorzieningen
- Geschillen van sociaal recht
DEEL 2: Arbeidsrecht
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978
Vooraf
Algemene bepalingen die te maken hebben met de arbeidsovereenkomst en wet op
arbeidsovereenkomsten:
- De arbeidsovereenkomst zelf
- Het geldig aangaan van een arbeidsovereenkomst
- Diverse soorten arbeidsovereenkomsten
1. De arbeidsovereenkomst
1.1 Wat is een arbeidsovereenkomst?
- Wederkerige overeenkomst <->eenzijdig statuut (ambtenaar)
→Wederkerig: twee partijen verbintenissen t.o.v. elkaar (vb: verplicht te werken;
verplicht werk te geven & te betalen)
, - Voor het verrichten van arbeid <-> volgen van een opleiding (=leerovereenkomst)
- Tegen loon <-> onkostenvergoeding (vrijwilligerswerk)
- Onder gezag van een werkgever <-> geen gezag (zelfstandige
aannemingsovereenkomst)
→Ondergeschikt verband: luisteren naar een baas, instructies en bevelen
opvolgen
Drie essentiële elementen van een arbeidsovereenkomst:
-De arbeid
-Het loon (hoe dit ook genoemd mag worden)
-Het gezag van de werkgever, of het zogenaamde ondergeschikte verband
1.2 Het ondergeschikte verband
1.2.1 Algemeen
=mogelijkheid tot bijsturen is er altijd
- Gezagsrelatie tussen werkgever en werknemer; bevelen over organisatie en
uitvoering
- Gezagsrelatie staat onafhankelijkheid bij de uitvoering van de
arbeidsovereenkomst niet in de weg (mate van onafhankelijkheid hangt af van
aard en functie vb: ziekenhuisgeneesheren, artiesten, journalisten,...)
- Ook tussen gehuwden, familieleden of concubanten kan een gezagsrelatie
bestaan
→Algemeen: huwelijksband is geen probleem, gelijkwaardigheid staat niet in de
weg dat er een ondergeschikt verband kan zijn op de werkvloer
=ondergeschiktheid kan volledig samengaan met volledig vrije en zelfstandige uitvoering
van het werk
1.2.2 Schijnzelfstandigen - Pseudowerknemers
- Werkgevers proberen sociale bijdragen voor werknemers te ontlopen
→vb een arbeidsovereenkomst doen alsof je geen werknemer bent maar een
zelfstandige en op die manier facturen schrijven om de sociale bijdragen van een
arbeidsovereenkomst te vermijden
→krijgen opeenvolgende opdrachten van éénzelfde opdrachtgever, zijn
economisch afhankelijk
→Loonwig is te groot (verschil bruto-netto), drang voor zwartwerk is groot
- Zelfstandigen proberen te profiteren van de sociale zekerheid voor werknemers
→WN die slechts formeel het statuut van zelfstandige hebben, maar op dezelfde
wijze als WN arbeid verrichten voor WG.
1.2.3 Samengaan van een arbeidsovereenkomst met een aannemings- of
zelfstandigenovereenkomst
- Als een zelfstandige via aannemingsovereenkomst gelijkwaardige prestaties
uitvoert voor dezelfde WG, wordt geacht o.b.v. een AO te zijn uitgevoerd
(=onweerlegbaar wettelijk vermoeden)
- Om te vermijden dat men ontsnapt aan de socialezekerheidswetgeving voor
werknemers
DEEL 1: Inleiding
Hoofdstuk 1: Wat is sociale wetgeving?
Vooraf
Wat is sociale wetgeving eigenlijk?
Vb: loon, tewerkstelling en ontslag
=Geen duidelijk afgebakend geheel, valt uiteen in:
- Arbeidsrecht: regelt de verhouding tussen werkgever en werknemer, individueel en
collectief (vb: aanwerven, tewerkstellen en ontslaan)
→Loon is bron van inkomen in ruil voor arbeid, afhankelijkheid werkgever
- Sociale zekerheidsrecht: sociaal verzekerde die geconfronteerd wordt met een sociaal
risico helpen opvangen
→Bedreiging burger: verminderen/wegvallen Y & uitgaven kunnen stijgen
→Sociale verzekering: menswaardig bestaan garanderen bij verlies Y (=eng begrip)
→Sociale bijstand: niet (voldoende) gewerkt en daardoor niet (voldoende) verzekerd is
tegen sociale risico’s (=ruim begrip)
Bijzonder doel:
- Bescherming van belangen van de werknemers (arbeidsrecht)
- Bevorderen van hun welzijn (sociale zekerheidsrecht)
Beschermingswetten en sociale verzekeringswetten
Sociale wetgeving: omvat arbeidsrecht & sociale zekerheidsrecht
- Individuele relaties tussen werkgever en werknemer
- Collectieve relaties tussen werkgevers en werknemers
- Beschermingsmaatregelen voor werknemers
- Arbeidsvoorziening
- Sociale zekerheid
- Minimumvoorzieningen
- Geschillen van sociaal recht
DEEL 2: Arbeidsrecht
Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomstenwet van 3 juli 1978
Vooraf
Algemene bepalingen die te maken hebben met de arbeidsovereenkomst en wet op
arbeidsovereenkomsten:
- De arbeidsovereenkomst zelf
- Het geldig aangaan van een arbeidsovereenkomst
- Diverse soorten arbeidsovereenkomsten
1. De arbeidsovereenkomst
1.1 Wat is een arbeidsovereenkomst?
- Wederkerige overeenkomst <->eenzijdig statuut (ambtenaar)
→Wederkerig: twee partijen verbintenissen t.o.v. elkaar (vb: verplicht te werken;
verplicht werk te geven & te betalen)
, - Voor het verrichten van arbeid <-> volgen van een opleiding (=leerovereenkomst)
- Tegen loon <-> onkostenvergoeding (vrijwilligerswerk)
- Onder gezag van een werkgever <-> geen gezag (zelfstandige
aannemingsovereenkomst)
→Ondergeschikt verband: luisteren naar een baas, instructies en bevelen
opvolgen
Drie essentiële elementen van een arbeidsovereenkomst:
-De arbeid
-Het loon (hoe dit ook genoemd mag worden)
-Het gezag van de werkgever, of het zogenaamde ondergeschikte verband
1.2 Het ondergeschikte verband
1.2.1 Algemeen
=mogelijkheid tot bijsturen is er altijd
- Gezagsrelatie tussen werkgever en werknemer; bevelen over organisatie en
uitvoering
- Gezagsrelatie staat onafhankelijkheid bij de uitvoering van de
arbeidsovereenkomst niet in de weg (mate van onafhankelijkheid hangt af van
aard en functie vb: ziekenhuisgeneesheren, artiesten, journalisten,...)
- Ook tussen gehuwden, familieleden of concubanten kan een gezagsrelatie
bestaan
→Algemeen: huwelijksband is geen probleem, gelijkwaardigheid staat niet in de
weg dat er een ondergeschikt verband kan zijn op de werkvloer
=ondergeschiktheid kan volledig samengaan met volledig vrije en zelfstandige uitvoering
van het werk
1.2.2 Schijnzelfstandigen - Pseudowerknemers
- Werkgevers proberen sociale bijdragen voor werknemers te ontlopen
→vb een arbeidsovereenkomst doen alsof je geen werknemer bent maar een
zelfstandige en op die manier facturen schrijven om de sociale bijdragen van een
arbeidsovereenkomst te vermijden
→krijgen opeenvolgende opdrachten van éénzelfde opdrachtgever, zijn
economisch afhankelijk
→Loonwig is te groot (verschil bruto-netto), drang voor zwartwerk is groot
- Zelfstandigen proberen te profiteren van de sociale zekerheid voor werknemers
→WN die slechts formeel het statuut van zelfstandige hebben, maar op dezelfde
wijze als WN arbeid verrichten voor WG.
1.2.3 Samengaan van een arbeidsovereenkomst met een aannemings- of
zelfstandigenovereenkomst
- Als een zelfstandige via aannemingsovereenkomst gelijkwaardige prestaties
uitvoert voor dezelfde WG, wordt geacht o.b.v. een AO te zijn uitgevoerd
(=onweerlegbaar wettelijk vermoeden)
- Om te vermijden dat men ontsnapt aan de socialezekerheidswetgeving voor
werknemers
