maatschappijkunde samenvatting criminaliteit
hoofdstuk 1 t/m 4
alle roze dingen komen erin, de rest gewoon even doorlezen
hoofdstuk 1, wat is criminaliteit?
norm → een regel over hoe mensen zich ten opzichte van elkaar horen te gedragen.
normen komen voort uit waarden → principes of uitgangspunten die mensen belangrijk
vinden in het leven. ongeschreven regels ( fatsoensnormen ) zijn normen voor goed
gedrag die nergens op papier staan. zoals op straat spugen, het mag wel maar toch
vinden de meeste mensen dat je het niet hoort te doen. geschreven regels zijn regels die
in het reglement of wetten staan, zoals gedragsregels van je school of een sportclub.
onder geschreven regels vallen ook de rechtsregels, Een rechtsregel is een bindende
gedragsregel, opgesteld door de overheid, waar iedereen in de samenleving zich aan
moet houden.
wanneer we spreken van criminaliteit, alle gedragingen die door de wet strafbaar gesteld
worden.
→als de wet wordt overtreden,
→ delict is hetzelfde als een strafbaar feit = overtreding/misdrijf
1 Overtreding, lichte schending van de wet zoals wildplassen, openbare dronkenschap en
burenoverlast.
→ licht delict ( wetsovertreding )
→maximaal 1 jaar opgesloten in het huis van bewaring ( hechtenis )
→huis van bewaring
→geen strafblad
→ lagere maximum straffen
2 misdrijf, een zware schending van de wet zosls moord, inbraak, mishandeling,
verkrachting.
→zwaar delict ( wetsovertreding )
→ zwaardere vrijheidsstraffen, waarbij je in een gevangenisstraf moet zitten.
→gevangenis
→wel een strafblad
maximale vrijheidsstraf, is vanaf 30 jaar tot levenslang. als je levenslang hebt gekregen
komt er na 25 jaar een herbeoordeling, deskundigen en rechters kijken dan of een
gevangen toch eerder vrijgelaten mag worden bijvoorbeeld omdat zijn gedrag is
veranderd of omdat er nog maar een kleine kans tot herhaling is.
bij een misdrijf zijn er ook een poging tot en medeplichtigheid strafbaar, bijvoorbeeld
op de uitkijk staan bij een inbraak
plaatsgebonden, Wat hier strafbaar is, is dat in andere landen niet of andersom.
1
, tijdsgebonden, wat nu mag mocht vroeger niet of andersom.
Rechtsregels zijn nodig om ervoor te zorgen dat er orde heerst in de maatschappij. Stel
niemand zou zich aan de verkeersregels houden zo het chaos op staar worden,
rechtsregels maken dus ook gelijk duidelijk wat wel en niet mag.
De meeste strafbare feiten staan beschreven in het Wetboek van Strafrecht
voorbeelden van strafbare fieten zijn, moord, mishandeling, fraude, witwassen en
diefstal. Er bestaan ook andere wetten waarin de overheid bepaald gedrag strafbaar
stelt, zoals de wegenwet verkeer ( bijvoorbeeld het verbieden van rijden onder invloed,
doorrijden na een ongeval, zonder helm op een bromfiets rijden en joyriding ) de
Opiumwet ( de wet over drugs ) en de wet wapens en munitie ( verbod op dragen van
wapens )
criminaliteit → alle misdrijven die in de wet staan omschreven.
onder zware criminaliteit valt ook de georganiseerde misdaad, ( crimineel gedrag dat
wordt gepleegd door een gestructureerde groep van drie of meer personen die voor langere
tijd samenwerken met het doel om ernstige misdrijven te plegen voor financieel of
materieel gewin. ) die zich vooral bezig houd met harddrugs, prostitutie, en
mensensmokkel. Veelvoorkomende criminaliteit, hieronder vallen minder ernstige
misdrijven zoals winkeldiefstal, zakkenrollen, voetbalvandalisme, fietsendiefstal en
vernieling. Over het algemeen worden deze delicten licht bestraft. Ook al klinkt dit
minder erg, is het veel erg hinderlijk en kost het veel geld voor de maatschappij. Vooral
jongeren tussen de 16 en 23 jaar plegen delicten die vallen onder veelvoorkomende
criminaliteit, dit doen ze voor de ‘kick’, spanning of het gevoel van avontuur.
hoofdstuk 2, ons beeld van criminaliteit
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem, dat zie je aan de volgende kenmerken;
1. Veel burgers hebben last van criminaliteit, Criminaliteit is ook schadelijk voor de
samenleving als geheel ook voor de maatschappelijke orde → de regelmaat,
voorspelbaarheid en stabiliteit van interacties binnen een samenleving, gebaseerd
op gedeelde regels, normen, waarden en wetten.
2. Er bestaan veel verschillende meningen over een oplossing. Daarnaast hebben
mensen veel verschillende belangen. verschil tussen mening en belang is
bijvoorbeeld, je belang is dat er minder moet worden gestolen en je mening is dan
dat de straffen tegen stelen hoger moeten worden.
3. De media publiceren veel over criminaliteit en beïnvloeden daardoor de publieke
opinie → de mening die het grootste deel van de bevolking over een kwestie heeft.
4. De overheid bemoeit zich ermee, de overheid is namelijk verantwoordelijk voor
de openbare orde en veiligheid in de samenleving. Criminaliteit is daarom een
politiek probleem
2
hoofdstuk 1 t/m 4
alle roze dingen komen erin, de rest gewoon even doorlezen
hoofdstuk 1, wat is criminaliteit?
norm → een regel over hoe mensen zich ten opzichte van elkaar horen te gedragen.
normen komen voort uit waarden → principes of uitgangspunten die mensen belangrijk
vinden in het leven. ongeschreven regels ( fatsoensnormen ) zijn normen voor goed
gedrag die nergens op papier staan. zoals op straat spugen, het mag wel maar toch
vinden de meeste mensen dat je het niet hoort te doen. geschreven regels zijn regels die
in het reglement of wetten staan, zoals gedragsregels van je school of een sportclub.
onder geschreven regels vallen ook de rechtsregels, Een rechtsregel is een bindende
gedragsregel, opgesteld door de overheid, waar iedereen in de samenleving zich aan
moet houden.
wanneer we spreken van criminaliteit, alle gedragingen die door de wet strafbaar gesteld
worden.
→als de wet wordt overtreden,
→ delict is hetzelfde als een strafbaar feit = overtreding/misdrijf
1 Overtreding, lichte schending van de wet zoals wildplassen, openbare dronkenschap en
burenoverlast.
→ licht delict ( wetsovertreding )
→maximaal 1 jaar opgesloten in het huis van bewaring ( hechtenis )
→huis van bewaring
→geen strafblad
→ lagere maximum straffen
2 misdrijf, een zware schending van de wet zosls moord, inbraak, mishandeling,
verkrachting.
→zwaar delict ( wetsovertreding )
→ zwaardere vrijheidsstraffen, waarbij je in een gevangenisstraf moet zitten.
→gevangenis
→wel een strafblad
maximale vrijheidsstraf, is vanaf 30 jaar tot levenslang. als je levenslang hebt gekregen
komt er na 25 jaar een herbeoordeling, deskundigen en rechters kijken dan of een
gevangen toch eerder vrijgelaten mag worden bijvoorbeeld omdat zijn gedrag is
veranderd of omdat er nog maar een kleine kans tot herhaling is.
bij een misdrijf zijn er ook een poging tot en medeplichtigheid strafbaar, bijvoorbeeld
op de uitkijk staan bij een inbraak
plaatsgebonden, Wat hier strafbaar is, is dat in andere landen niet of andersom.
1
, tijdsgebonden, wat nu mag mocht vroeger niet of andersom.
Rechtsregels zijn nodig om ervoor te zorgen dat er orde heerst in de maatschappij. Stel
niemand zou zich aan de verkeersregels houden zo het chaos op staar worden,
rechtsregels maken dus ook gelijk duidelijk wat wel en niet mag.
De meeste strafbare feiten staan beschreven in het Wetboek van Strafrecht
voorbeelden van strafbare fieten zijn, moord, mishandeling, fraude, witwassen en
diefstal. Er bestaan ook andere wetten waarin de overheid bepaald gedrag strafbaar
stelt, zoals de wegenwet verkeer ( bijvoorbeeld het verbieden van rijden onder invloed,
doorrijden na een ongeval, zonder helm op een bromfiets rijden en joyriding ) de
Opiumwet ( de wet over drugs ) en de wet wapens en munitie ( verbod op dragen van
wapens )
criminaliteit → alle misdrijven die in de wet staan omschreven.
onder zware criminaliteit valt ook de georganiseerde misdaad, ( crimineel gedrag dat
wordt gepleegd door een gestructureerde groep van drie of meer personen die voor langere
tijd samenwerken met het doel om ernstige misdrijven te plegen voor financieel of
materieel gewin. ) die zich vooral bezig houd met harddrugs, prostitutie, en
mensensmokkel. Veelvoorkomende criminaliteit, hieronder vallen minder ernstige
misdrijven zoals winkeldiefstal, zakkenrollen, voetbalvandalisme, fietsendiefstal en
vernieling. Over het algemeen worden deze delicten licht bestraft. Ook al klinkt dit
minder erg, is het veel erg hinderlijk en kost het veel geld voor de maatschappij. Vooral
jongeren tussen de 16 en 23 jaar plegen delicten die vallen onder veelvoorkomende
criminaliteit, dit doen ze voor de ‘kick’, spanning of het gevoel van avontuur.
hoofdstuk 2, ons beeld van criminaliteit
Criminaliteit is een maatschappelijk probleem, dat zie je aan de volgende kenmerken;
1. Veel burgers hebben last van criminaliteit, Criminaliteit is ook schadelijk voor de
samenleving als geheel ook voor de maatschappelijke orde → de regelmaat,
voorspelbaarheid en stabiliteit van interacties binnen een samenleving, gebaseerd
op gedeelde regels, normen, waarden en wetten.
2. Er bestaan veel verschillende meningen over een oplossing. Daarnaast hebben
mensen veel verschillende belangen. verschil tussen mening en belang is
bijvoorbeeld, je belang is dat er minder moet worden gestolen en je mening is dan
dat de straffen tegen stelen hoger moeten worden.
3. De media publiceren veel over criminaliteit en beïnvloeden daardoor de publieke
opinie → de mening die het grootste deel van de bevolking over een kwestie heeft.
4. De overheid bemoeit zich ermee, de overheid is namelijk verantwoordelijk voor
de openbare orde en veiligheid in de samenleving. Criminaliteit is daarom een
politiek probleem
2
