Schrijfopdracht Juridische Vaardigheden B (R_Jurvaar)

De juridische toets
8-5-2020
Advies bij het wetsvoorstel van lid Driessen tot
wijzigen van het Wetboek van Strafrecht in verband
met het verruimen van de vrijheid van meningsuiting




Auteur: Studentnummer:

, INLEIDING

Het wetsvoorstel dat wordt behandeld, is het voorstel van wet van het lid Driessen tot wijziging van
het Wetboek van Strafrecht in verband met een verruiming van de vrijheid van meningsuiting. Met
dit wetsvoorstel wil Driessen inspelen op een aantal recente gebeurtenissen, zoals de vervolging van
Geert Wilders. Nadat deze gebeurtenissen hebben plaatsgevonden, is er weer een discussie
opgelaaid over de beperking van het grondwettelijk en verdragsrechtelijk recht op vrijheid van
meningsuiting. Hierbij wordt de vraag gesteld of de artikelen 137c en 137d van het Wetboek van
Strafrecht noodzakelijk zijn. De initiatiefnemer wil de bepalingen afschaffen, waardoor het
maatschappelijk debat wordt bevorderd en opengehouden. Daarmee zal worden benadrukt dat het
recht op vrijheid van meningsuiting behoort tot de grondbeginselen van onze democratische
rechtsstaat. Het doel van het wetsvoorstel is het dienen van rechtszekerheid en voorkomen dat
burgers niet meer durven zeggen wat zij denken.

Het wetsvoorstel wordt behandeld aan de hand van een onderzoeksvraag die centraal staat
gedurende de juridische toetsing. De onderzoeksvraag luidt: In hoeverre is het wetsvoorstel ter
verruiming van de vrijheid van meningsuiting verenigbaar met artikel 10 EVRM en het lex certa-
beginsel? Artikel 10 EVRM is hét artikel dat betrekking heeft op de vrijheid van meningsuiting.
Daarnaast stelt de initiatiefnemer zich op het standpunt dat er onduidelijkheden zijn waardoor
interpretatieverschillen ontstaan. Dit is precies waar het lex certa-beginsel zich op richt. Het verband
tussen het legaliteitsbeginsel, indirect het lex certa-beginsel en de vrijheid van meningsuiting blijkt
uit de zinsnede van artikel 10 lid 2 EVRM: beperkingen die bij de wet zijn voorzien. 1 Als een beperking
bij de wet is voorzien, kunnen burgers hun gedrag hierop afstemmen omdat het voldoende duidelijk
is. Er is gekozen voor deze twee rechtsnormen, om zo het hoger recht en ongeschreven
(gewoonte-)recht en tevens de inpassing in het bestaande recht te betrekken in de toetsing aan de
criteria van de Raad van State.




TOETSING WETVOORSTEL

UITGEBREIDE WEERGAVE WETSVOORSTEL
Het schrappen van artikel 137c en onderdelen van artikel 137d ziet op het verruimen van de vrijheid
van meningsuiting, het herstellen van het lex certa-beginsel, het voorkomen van conflicten tussen
verdragsrechtelijke verplichtingen en het bijdragen van Europese consensus ten behoeve van het
Europees hof van de rechten van de mens. Enerzijds dient de vrijheid van meningsuiting de
persoonlijke ontwikkeling van het individu. Anderzijds is de vrijheid van meningsuiting van groot
belang voor de politieke vrijheid en opvattingen. Zo kunnen er misstanden aan het licht gebracht
worden en kan er kritiek geleverd worden op de overheid en het openbaar bestuur met de daarbij
behorende volksvertegenwoordiging.2 Een ander doel van de vrijheid van meningsuiting is het
stimuleren van het maatschappelijk debat en het voortzetten ervan. 3


1
Artikel 10 lid 2 EVRM
2
Bunschoten (T&C Gw en Statuut), art. 7, aant. 1.
3
HR 9 januari 2001, AB 2001/303.