ONDERZOEKSMETHODOLOGIE
INHOUDSOPGAVE
Inleiding ....................................................................................................................................... 3
Topic 1: introductie academisch onderzoek (FM) ............................................................................ 4
Wat is academisch onderzoek ................................................................................................... 4
Fundamenteel versus toegepast onderzoek ...................................................................................4
Wat is goed onderzoek? ................................................................................................................4
Conceptueel kader .......................................................................................................................5
Structuur empirische paper ....................................................................................................... 7
1. Titel en abstract ........................................................................................................................7
2. Inleiding ....................................................................................................................................7
3. Analyse ................................................................................................................................... 10
4. Resultaten .............................................................................................................................. 11
5. Conclusie ............................................................................................................................... 12
Mogelijke examenvragen ..........................................................................................................12
Topic 2: Uni en bivariate analyse ..................................................................................................13
Bespreking paper (la porte, et al)...............................................................................................13
Uni – en bivariate analyses........................................................................................................15
Univariate analyses ..................................................................................................................... 15
Outliers of influential cases ......................................................................................................... 16
Bivariate anaylses ....................................................................................................................... 17
Correlatie causaliteit .............................................................................................................. 17
Mogelijke examenvragen ..........................................................................................................18
Topic 3: Multivariate analyse ........................................................................................................19
ARTIKEL: “What do we know about capital structure? Some evidence from international data.” ..19
Lineaire regressie .....................................................................................................................23
Hoe gaan we te werk ................................................................................................................... 23
Assumpties ols ........................................................................................................................... 23
wat als OLS niet voldaan zijn? ...................................................................................................... 24
Dummy variabelen ...................................................................................................................30
Interactie effecten ...................................................................................................................31
Model significantie en goodness of fit .......................................................................................32
Model significantie ...................................................................................................................... 32
Goodness of fit (verklarende kracht van het model) ....................................................................... 32
Voorbeeld examenvragen .........................................................................................................33
1
,Topic 4:Multivariate analyse, uitbreiding ......................................................................................34
Niet lineaire relaties .................................................................................................................34
Discrete choice modellen............................................................................................................ 34
Modellen met begrensd continue afhankelijke variabele ............................................................... 39
Topic 5: Event studies ..................................................................................................................40
Inleiding en assumpties............................................................................................................40
Methodologie ...........................................................................................................................42
Voordelen ................................................................................................................................45
Nadelen ...................................................................................................................................45
Voorbeeld examenvragen .........................................................................................................45
Topic 6: Panel data ......................................................................................................................46
Artikel: Vanacker & Forbes, 2016, Organization Science .............................................................46
Panel data: overzicht en doelstellingen .....................................................................................50
Pooled OLS................................................................................................................................. 51
Fixed effects ............................................................................................................................... 52
Random effects .......................................................................................................................... 54
Samenvatting Panel data ............................................................................................................. 54
Voorbeeld pooled OLS – FE – RE................................................................................................... 55
Assumpties: heterosc. – mulitcoll. – autocorr. ...........................................................................58
Alternatieve methoden .............................................................................................................58
Conclusie testen panel data .....................................................................................................59
Voorbeeld examenvragen .........................................................................................................59
Topic 7: Advanced technieken ......................................................................................................60
Endogeniteit ............................................................................................................................60
Algemeen ................................................................................................................................... 60
Oorzaken .................................................................................................................................... 60
Oplossingen endogeniteit ............................................................................................................ 61
Oplossing: Difference in difference .............................................................................................. 62
Bespreking artikel 5 (nog uitgewerkt in SV) ....................................................................................66
College 5 – Artikel: DeLong Event Study .....................................................................................66
2
,INLEIDING
Uitgangspunt: methodologie in de brede zin van het woord ter ondersteuning van de masterproef
▪ Opzet, organisatie en het doel van kwantitatief onderzoek.
▪ (Leren) formulere van een onderzoeksvraag en onderzoekshypotheses obv wetenschappelijke
studies
▪ (Leren) opzoeke van verwante literatuur, kritisch bespreken en analyseren van
wetenschappelijke papers
▪ (Leren) opzetten en structureren van een dataset
▪ (Leren) toepassen van specifieke analysetechnieken bij empirisch onderzoek in financieel
management waarbij aandacht wordt geschonken aan het doel van deze technieken, hun
voorwaarden tot gebruik en de interpretatie van de onderzoeksresultaten
▪ (Leren) toepassen onderzoeksmethoden aan de hand van statistische software...
Algemeen principe: Onderzoeksmethodologie is niet enkel econometrie → voor het beantwoorden van
een onderzoeksvraag bestaat er in de praktijk geen enig juiste oplossing.
Onderzoeksmethodologie = Toepassen van verschillende soorten testen om de onderzoeksvraag correct
te kunnen beantwoorden. Daarnaast ga je de lezer op een aanschouwelijke manier overtuigen van je
analyse.
1. Onderzoeksmethodologie → masterproef
▪ Sluitstuk van de opleiding (en de leerlijn onderzoeksmethoden)
▪ Toetsing van wetenschappelijke competenties met integratie van algemene en domein -
specifieke competenties
▪ Academisch niveau
o Vereist kritisch-wetenschappelijke ingesteldheid
o Evaluatie van analytisch en synthetisch vermogen
2. Onderzoeksmethodologie → onderzoeksvraag
a. Beschrijvende statistieken
o Observatie die uw (onderzoeks)interesse wekt
o Opmerkelijke afwijking van de gangbare theorie
b. Univariate testen:
o laten lezer kennis maken met de dataset
o kunnen eerste indicatie over onderzoeksvragen geven
c. Multivariate testen:
o Kerntesten voor beantwoorden onderzoeksvraag
o Verschillende methodes en specificaties om betrouwbaarheid van resultaten te
ondersteunen
3
,TOPIC 1: INTRODUCTIE ACADEMISCH ONDERZOEK (FM)
WAT IS ACADEMISCH ONDERZOEK
Wat is onderzoek ?
→ Research is a systematic inquiry aimed at providing information to solve problems.” (Emory, 1985)
FUNDAMENTEEL VERSUS TOEGEPAST ONDERZOEK
Fundamenteel onderzoek: Hypotheses kunnen vooropgesteld worden, kunnen worden getest en
industrieën kunnen tov elkaar worden vergelijken.
Bv. Wat verklaard underpricing van high tech IPOs?
Bv. Theorievorming rond kapitaalstructuur van een onderneming (2 manieren voor indelen)
- Pecking order theorie “natuurlijke volgorde van financieringsvormen” (duidelijke rangorde)
→ intern gegenereerde middelen > schuldfinanciering > extern eigen vermogen
- Trade-off theory “Optimale schuldgraad is een afweging”: Voordelen van belastingsaftrek
tov de kosten bij mogelijke financiële moeilijkheden (oppassen voor insolventie)
Toegepast onderzoek is probleemoplossend & beslissingsgericht. Hierbij wordt er geen theorie getest of
verband onderzocht. Toegepast onderzoek gaat 1 onderdeel/ probleem onderzoeken.
Bv. Beursintroductie (IPO) Reddit
→ Consulting: Keuze tot IPO, moment van IPO/ Op te halen kapitaal/ Prijsvork
WAT IS GOED ONDERZOEK?
= Goed onderzoek is objectief opgebouwd en onderbouwd, met een zeer duidelijk doel voor ogen. De
bekomen resultaten moeten ook repliceerbaar zijn.
1. Zowel voor fundamenteel als toegepast onderzoek!
2. Doel: zeer duidelijk afgebakenen
3. Repliceerbaar: Procedures worden in detail besproken en anderen moeten in staat zijn jouw
onderzoek te herhalen (resultaten kunnen worden geverifieerd)
4. Objectief: Onderzoeksopbouw (hypothese, steekproef, variabelen) & analyse van de resultaten
5. Correcte (statistische) analyse: In functie van het (theoretisch) conceptueel kader, op basis van
testbare hypotheses en conclusies blijven beperkt tot de populatie waarvan de steekproef
representatief is (generaliseerbaar/ veralgemeenbaar?)
6. Correlatie causaliteit (wat is verschil?)
→ Correlatie = er is een verband/ relatie tussen de variabelen
→ Causaliteit = er is een oorzaak – gevolg relatie tussen de verschillende relaties
7. Aandacht voor de beperkingen van je onderzoek: bijna elk onderzoek heeft beperkingen, vaak ten
gevolge van datacollectie. (→ Weinig gegevens, onvoldoende beschikbaar doorheen de tijd)
Heb ook aandacht voor potentiële vertekeningen ten gevolge van deze beperkingen
(e.g., survivorship bias, selection bias, endogeneity)
4
, Survivorship bias: bv trade off theory - sommige bedrijven hebben een hoge bedrijfskost en die zouden een
geen te hoge schuldgraad mogen hebben. Als ik enkel kijk naar belgisch overlevende bedrijven, kan je
moeilijk gaan gebruiken want diegene die failliet zijn gegaan, zitten niet in de dataset waardoor je dus een
vertekend beeld krijgt want diegene die je net ook wilt onderzoeken zitten niet in de dataset.
Selection bias = er is geen objectieve selectievoorwaarden in de dataset waardoor vertekeningen zich
voordoen. Bv je wilt weten hoeveel vlamingen sporten en je gaat mensen gaan bevragen aan de ingang van
de basisfit. → vertekeningen want vertegenwoordigd niet de populatie
Endogeneity = verband tussen X en Y kunnen op veel manieren tot stand komen, en je mag niet direct
uitgaan van een causale verband tussen de variabelen. Je moet dus voorzichtig zijn met de positieve
verbanden die je ziet in de dataset. → er is een 3e variabele die X verklaart en die Y verklaard.
Bv films met Emma Watson en jaren dat er gestemd wordt op een democratische president = correlatie
maar GEEN causaal verband
Als je probleem niet kan oplossen --> limitaties vermelden, zeggen dat je bepaalde assumpties niet kan
vermelden.
CONCEPTUEEL KADER
= Onderzoeksvraag + literatuurstudie + onderzoeksmehtode
Opbouw emperisch onderzoek Conceptueel kader
Geheugensteuntje:
- Je meet de afhankelijke variabele.
- Je vergelijkt of manipuleert de onafhankelijke variabele.
- Mediërende en modererende variabelen helpen je om het verband tussen X en Y beter te begrijpen.
- Mediërende variabele: Hoe en waarom X invloed heeft op Y →Verklaart het mechanisme
tussen oorzaak en gevolg.
- Modererende variabele: Wanneer, voor wie of onder welke omstandigheden X invloed
heeft op Y → Verandert de sterkte of richting van het verband.
5
INHOUDSOPGAVE
Inleiding ....................................................................................................................................... 3
Topic 1: introductie academisch onderzoek (FM) ............................................................................ 4
Wat is academisch onderzoek ................................................................................................... 4
Fundamenteel versus toegepast onderzoek ...................................................................................4
Wat is goed onderzoek? ................................................................................................................4
Conceptueel kader .......................................................................................................................5
Structuur empirische paper ....................................................................................................... 7
1. Titel en abstract ........................................................................................................................7
2. Inleiding ....................................................................................................................................7
3. Analyse ................................................................................................................................... 10
4. Resultaten .............................................................................................................................. 11
5. Conclusie ............................................................................................................................... 12
Mogelijke examenvragen ..........................................................................................................12
Topic 2: Uni en bivariate analyse ..................................................................................................13
Bespreking paper (la porte, et al)...............................................................................................13
Uni – en bivariate analyses........................................................................................................15
Univariate analyses ..................................................................................................................... 15
Outliers of influential cases ......................................................................................................... 16
Bivariate anaylses ....................................................................................................................... 17
Correlatie causaliteit .............................................................................................................. 17
Mogelijke examenvragen ..........................................................................................................18
Topic 3: Multivariate analyse ........................................................................................................19
ARTIKEL: “What do we know about capital structure? Some evidence from international data.” ..19
Lineaire regressie .....................................................................................................................23
Hoe gaan we te werk ................................................................................................................... 23
Assumpties ols ........................................................................................................................... 23
wat als OLS niet voldaan zijn? ...................................................................................................... 24
Dummy variabelen ...................................................................................................................30
Interactie effecten ...................................................................................................................31
Model significantie en goodness of fit .......................................................................................32
Model significantie ...................................................................................................................... 32
Goodness of fit (verklarende kracht van het model) ....................................................................... 32
Voorbeeld examenvragen .........................................................................................................33
1
,Topic 4:Multivariate analyse, uitbreiding ......................................................................................34
Niet lineaire relaties .................................................................................................................34
Discrete choice modellen............................................................................................................ 34
Modellen met begrensd continue afhankelijke variabele ............................................................... 39
Topic 5: Event studies ..................................................................................................................40
Inleiding en assumpties............................................................................................................40
Methodologie ...........................................................................................................................42
Voordelen ................................................................................................................................45
Nadelen ...................................................................................................................................45
Voorbeeld examenvragen .........................................................................................................45
Topic 6: Panel data ......................................................................................................................46
Artikel: Vanacker & Forbes, 2016, Organization Science .............................................................46
Panel data: overzicht en doelstellingen .....................................................................................50
Pooled OLS................................................................................................................................. 51
Fixed effects ............................................................................................................................... 52
Random effects .......................................................................................................................... 54
Samenvatting Panel data ............................................................................................................. 54
Voorbeeld pooled OLS – FE – RE................................................................................................... 55
Assumpties: heterosc. – mulitcoll. – autocorr. ...........................................................................58
Alternatieve methoden .............................................................................................................58
Conclusie testen panel data .....................................................................................................59
Voorbeeld examenvragen .........................................................................................................59
Topic 7: Advanced technieken ......................................................................................................60
Endogeniteit ............................................................................................................................60
Algemeen ................................................................................................................................... 60
Oorzaken .................................................................................................................................... 60
Oplossingen endogeniteit ............................................................................................................ 61
Oplossing: Difference in difference .............................................................................................. 62
Bespreking artikel 5 (nog uitgewerkt in SV) ....................................................................................66
College 5 – Artikel: DeLong Event Study .....................................................................................66
2
,INLEIDING
Uitgangspunt: methodologie in de brede zin van het woord ter ondersteuning van de masterproef
▪ Opzet, organisatie en het doel van kwantitatief onderzoek.
▪ (Leren) formulere van een onderzoeksvraag en onderzoekshypotheses obv wetenschappelijke
studies
▪ (Leren) opzoeke van verwante literatuur, kritisch bespreken en analyseren van
wetenschappelijke papers
▪ (Leren) opzetten en structureren van een dataset
▪ (Leren) toepassen van specifieke analysetechnieken bij empirisch onderzoek in financieel
management waarbij aandacht wordt geschonken aan het doel van deze technieken, hun
voorwaarden tot gebruik en de interpretatie van de onderzoeksresultaten
▪ (Leren) toepassen onderzoeksmethoden aan de hand van statistische software...
Algemeen principe: Onderzoeksmethodologie is niet enkel econometrie → voor het beantwoorden van
een onderzoeksvraag bestaat er in de praktijk geen enig juiste oplossing.
Onderzoeksmethodologie = Toepassen van verschillende soorten testen om de onderzoeksvraag correct
te kunnen beantwoorden. Daarnaast ga je de lezer op een aanschouwelijke manier overtuigen van je
analyse.
1. Onderzoeksmethodologie → masterproef
▪ Sluitstuk van de opleiding (en de leerlijn onderzoeksmethoden)
▪ Toetsing van wetenschappelijke competenties met integratie van algemene en domein -
specifieke competenties
▪ Academisch niveau
o Vereist kritisch-wetenschappelijke ingesteldheid
o Evaluatie van analytisch en synthetisch vermogen
2. Onderzoeksmethodologie → onderzoeksvraag
a. Beschrijvende statistieken
o Observatie die uw (onderzoeks)interesse wekt
o Opmerkelijke afwijking van de gangbare theorie
b. Univariate testen:
o laten lezer kennis maken met de dataset
o kunnen eerste indicatie over onderzoeksvragen geven
c. Multivariate testen:
o Kerntesten voor beantwoorden onderzoeksvraag
o Verschillende methodes en specificaties om betrouwbaarheid van resultaten te
ondersteunen
3
,TOPIC 1: INTRODUCTIE ACADEMISCH ONDERZOEK (FM)
WAT IS ACADEMISCH ONDERZOEK
Wat is onderzoek ?
→ Research is a systematic inquiry aimed at providing information to solve problems.” (Emory, 1985)
FUNDAMENTEEL VERSUS TOEGEPAST ONDERZOEK
Fundamenteel onderzoek: Hypotheses kunnen vooropgesteld worden, kunnen worden getest en
industrieën kunnen tov elkaar worden vergelijken.
Bv. Wat verklaard underpricing van high tech IPOs?
Bv. Theorievorming rond kapitaalstructuur van een onderneming (2 manieren voor indelen)
- Pecking order theorie “natuurlijke volgorde van financieringsvormen” (duidelijke rangorde)
→ intern gegenereerde middelen > schuldfinanciering > extern eigen vermogen
- Trade-off theory “Optimale schuldgraad is een afweging”: Voordelen van belastingsaftrek
tov de kosten bij mogelijke financiële moeilijkheden (oppassen voor insolventie)
Toegepast onderzoek is probleemoplossend & beslissingsgericht. Hierbij wordt er geen theorie getest of
verband onderzocht. Toegepast onderzoek gaat 1 onderdeel/ probleem onderzoeken.
Bv. Beursintroductie (IPO) Reddit
→ Consulting: Keuze tot IPO, moment van IPO/ Op te halen kapitaal/ Prijsvork
WAT IS GOED ONDERZOEK?
= Goed onderzoek is objectief opgebouwd en onderbouwd, met een zeer duidelijk doel voor ogen. De
bekomen resultaten moeten ook repliceerbaar zijn.
1. Zowel voor fundamenteel als toegepast onderzoek!
2. Doel: zeer duidelijk afgebakenen
3. Repliceerbaar: Procedures worden in detail besproken en anderen moeten in staat zijn jouw
onderzoek te herhalen (resultaten kunnen worden geverifieerd)
4. Objectief: Onderzoeksopbouw (hypothese, steekproef, variabelen) & analyse van de resultaten
5. Correcte (statistische) analyse: In functie van het (theoretisch) conceptueel kader, op basis van
testbare hypotheses en conclusies blijven beperkt tot de populatie waarvan de steekproef
representatief is (generaliseerbaar/ veralgemeenbaar?)
6. Correlatie causaliteit (wat is verschil?)
→ Correlatie = er is een verband/ relatie tussen de variabelen
→ Causaliteit = er is een oorzaak – gevolg relatie tussen de verschillende relaties
7. Aandacht voor de beperkingen van je onderzoek: bijna elk onderzoek heeft beperkingen, vaak ten
gevolge van datacollectie. (→ Weinig gegevens, onvoldoende beschikbaar doorheen de tijd)
Heb ook aandacht voor potentiële vertekeningen ten gevolge van deze beperkingen
(e.g., survivorship bias, selection bias, endogeneity)
4
, Survivorship bias: bv trade off theory - sommige bedrijven hebben een hoge bedrijfskost en die zouden een
geen te hoge schuldgraad mogen hebben. Als ik enkel kijk naar belgisch overlevende bedrijven, kan je
moeilijk gaan gebruiken want diegene die failliet zijn gegaan, zitten niet in de dataset waardoor je dus een
vertekend beeld krijgt want diegene die je net ook wilt onderzoeken zitten niet in de dataset.
Selection bias = er is geen objectieve selectievoorwaarden in de dataset waardoor vertekeningen zich
voordoen. Bv je wilt weten hoeveel vlamingen sporten en je gaat mensen gaan bevragen aan de ingang van
de basisfit. → vertekeningen want vertegenwoordigd niet de populatie
Endogeneity = verband tussen X en Y kunnen op veel manieren tot stand komen, en je mag niet direct
uitgaan van een causale verband tussen de variabelen. Je moet dus voorzichtig zijn met de positieve
verbanden die je ziet in de dataset. → er is een 3e variabele die X verklaart en die Y verklaard.
Bv films met Emma Watson en jaren dat er gestemd wordt op een democratische president = correlatie
maar GEEN causaal verband
Als je probleem niet kan oplossen --> limitaties vermelden, zeggen dat je bepaalde assumpties niet kan
vermelden.
CONCEPTUEEL KADER
= Onderzoeksvraag + literatuurstudie + onderzoeksmehtode
Opbouw emperisch onderzoek Conceptueel kader
Geheugensteuntje:
- Je meet de afhankelijke variabele.
- Je vergelijkt of manipuleert de onafhankelijke variabele.
- Mediërende en modererende variabelen helpen je om het verband tussen X en Y beter te begrijpen.
- Mediërende variabele: Hoe en waarom X invloed heeft op Y →Verklaart het mechanisme
tussen oorzaak en gevolg.
- Modererende variabele: Wanneer, voor wie of onder welke omstandigheden X invloed
heeft op Y → Verandert de sterkte of richting van het verband.
5
