Hoofdstuk 1
Basisconcepten
Wat is de economie?
Economics : sociale wetenschap
The economy : geheel van markttransacties
Bindende voorwaarden : confrontatie met beperkingen in inkomen, tijd, talent bv tijd (je kan niet
meer tijd creëren) cash
Niet zo bindende voorwaarde : later gevolgen (klimaat) kredietkaart
Binnenste cirkel = economie waar goederen/diensten voorzien worden
=> bestaat uit 4 interactieve onderdelen
1. Huiselijk werk (moestuin, kinderen opvoeden...)
2. Markt (bedrijven produceren groenten, laat klussen uitvoeren...)
3. Staat kan de markt vervangen (onderwijs, gezondheidszorg)
4. Gemeenschapsbezit = COMMONS = COLLECTIEVE EIGENDOM
Gemeenschapsbezit/commons : een hulpbron die gedeeld kan worden door een groep mensen.
Soms niemand, soms de overheid (onbepaald)
Commons
• Hulpbronnen die vrij toegankelijk zijn op gronden in gemeenschappelijk gebruik (visgrond,
stadspark, speeltuin)
• Gecreëerd door gezinnen (buurtpicknick, gratis voedsel)
= deeleconomie
Collaborative commons : Wikipedia (door internet communicatiekost laag)
,Communicatiekost = het geld/moeite dat het kost om informatie uit te wisselen
Doughnut-economie
Safe operating space for humanity = situatie waarbij geen van de 9 planetaire grenzen
overschreden wordt.
§ Verschillende al overschreden
▫ Opwarming aarde
▫ Dalende biodiversiteit
Uitspraak Friedman : gratis bestaat niet, bewust of onbewust draagt iemand de gevolgen.
Bv : stikstof inademen = gratis, maar iemand draagt de gevolgen ervan
Brundtland definitie van duurzame ontwikkeling :
Een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden zonder de behoeftevoorziening
van de toekomstige generaties in het gedrang te brengen
=> definitie klopt niet helemaal : behoeftevoorziening volgende generatie hangt af van
technologieën, zijn alle behoeftes evenwaardig?
,De 3 P’s : de drie pijlers van duurzame ontwikkeling
Hoofdstuk 2
Wat is economie?
Wat is economie? :
Als wetenschappelijke discipline bestudeert de economie het systeem van productie en
consumptie. Economische agenten zoals individuen, gezinnen, bedrijven of overheden maken
elke dag keuzes over productie en consumptie en dienen daarbij rekening te houden met schaarste
of beperkingen
Prosument : iemand die niet alleen goederen en diensten consumeert, maar ook bijdraagt aan de
productie ervan
Adam smith (‘grootvader economie’)
Schreef eerste basiswerk wat later de KLASSIEKE SCHOOL werd genoemd
§ Voordelen arbeidsverdeling, specialisatie en handel
§ ‘invisible hand’ = werking vrije markt
§ Economische groei gevolg van specialisatie en kapitaalaccumulatie
à je focust op 1 skill waar je in verbeterd
Een schaars middel : het is niet zeldzaam maar meer gewild dan beschikbaar
Schaarste leidt tot keuzes maken tussen mogelijkheden
§ keuzes maken over consumptie en productie onder voorwaarde van schaarste bestudeert,
inclusief de gevolgen van deze keuzes voor de hele maatschappij
=> keuzes leiden tot welvaart
Welvaart : Mate waarin schaarste wordt verminderd) (geld maar ook tijd)
, Economische behoefte : de verlangsens van de mens waaraan hij/zij slechts kan voldoen door het
inzetten van schaarse middelen
1. Primaire behoefte
=> aangeboren om te overleven, levensnoodzakelijk
(voedsel, drank)
2. Secundaire behoefte
=> niet aangeboren, niet levensnoodzakelijk maar voor ontwikkeling (sport, onderwijs)
3. Tertiaire behoefte
=> behoefte aan extraatje, luxe (vakantie, smartphone)
Opportuniteitskost : de waarde van de beste alternatieve keuze die je opgeeft wanneer je een
beslissing neemt. Het is wat je misloopt door voor de ene optie te kiezen in plaats van een andere.
Bv je gaat werken ipv naar een concert
=> opportuniteitskost is het plezier dat je had kunnen hebben bij het concert
Mental shortcut : een intuïtieve beslissingsregel door het onvermogen om alle informatie te
verweken of doordat relevante informatie ontbreekt
Marginale Kosten : de kosten van een bijkomende eenheid productie/inspanning
Marginale Baten : de baten/opbrengst van een bijkomende eenheid productie/inspanning
® Marginale baten omvatten alle voordelen
(economisch en niet economisch)
® Marginale opbrengst omvat enkel de financiële opbrengsten
Ceteris paribus = ‘het overige blijft gelijk’
Bij de studie van het verband tussen een aantal economische grootheden aannemen dat alle
overige verklarende factoren niet wijzigen.
Homo economicus = ‘economisch gedrag’
een concept uit de economie dat een ideaal rationeel persoon beschrijft die altijd keuzes maakt om
zijn/haar winst of nut te maximaliseren. Deze persoon maakt beslissingen op basis van logica
zonder emotionele invloeden.
=> in de realiteit minder rationeel en invloed van emoties
Basisconcepten
Wat is de economie?
Economics : sociale wetenschap
The economy : geheel van markttransacties
Bindende voorwaarden : confrontatie met beperkingen in inkomen, tijd, talent bv tijd (je kan niet
meer tijd creëren) cash
Niet zo bindende voorwaarde : later gevolgen (klimaat) kredietkaart
Binnenste cirkel = economie waar goederen/diensten voorzien worden
=> bestaat uit 4 interactieve onderdelen
1. Huiselijk werk (moestuin, kinderen opvoeden...)
2. Markt (bedrijven produceren groenten, laat klussen uitvoeren...)
3. Staat kan de markt vervangen (onderwijs, gezondheidszorg)
4. Gemeenschapsbezit = COMMONS = COLLECTIEVE EIGENDOM
Gemeenschapsbezit/commons : een hulpbron die gedeeld kan worden door een groep mensen.
Soms niemand, soms de overheid (onbepaald)
Commons
• Hulpbronnen die vrij toegankelijk zijn op gronden in gemeenschappelijk gebruik (visgrond,
stadspark, speeltuin)
• Gecreëerd door gezinnen (buurtpicknick, gratis voedsel)
= deeleconomie
Collaborative commons : Wikipedia (door internet communicatiekost laag)
,Communicatiekost = het geld/moeite dat het kost om informatie uit te wisselen
Doughnut-economie
Safe operating space for humanity = situatie waarbij geen van de 9 planetaire grenzen
overschreden wordt.
§ Verschillende al overschreden
▫ Opwarming aarde
▫ Dalende biodiversiteit
Uitspraak Friedman : gratis bestaat niet, bewust of onbewust draagt iemand de gevolgen.
Bv : stikstof inademen = gratis, maar iemand draagt de gevolgen ervan
Brundtland definitie van duurzame ontwikkeling :
Een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden zonder de behoeftevoorziening
van de toekomstige generaties in het gedrang te brengen
=> definitie klopt niet helemaal : behoeftevoorziening volgende generatie hangt af van
technologieën, zijn alle behoeftes evenwaardig?
,De 3 P’s : de drie pijlers van duurzame ontwikkeling
Hoofdstuk 2
Wat is economie?
Wat is economie? :
Als wetenschappelijke discipline bestudeert de economie het systeem van productie en
consumptie. Economische agenten zoals individuen, gezinnen, bedrijven of overheden maken
elke dag keuzes over productie en consumptie en dienen daarbij rekening te houden met schaarste
of beperkingen
Prosument : iemand die niet alleen goederen en diensten consumeert, maar ook bijdraagt aan de
productie ervan
Adam smith (‘grootvader economie’)
Schreef eerste basiswerk wat later de KLASSIEKE SCHOOL werd genoemd
§ Voordelen arbeidsverdeling, specialisatie en handel
§ ‘invisible hand’ = werking vrije markt
§ Economische groei gevolg van specialisatie en kapitaalaccumulatie
à je focust op 1 skill waar je in verbeterd
Een schaars middel : het is niet zeldzaam maar meer gewild dan beschikbaar
Schaarste leidt tot keuzes maken tussen mogelijkheden
§ keuzes maken over consumptie en productie onder voorwaarde van schaarste bestudeert,
inclusief de gevolgen van deze keuzes voor de hele maatschappij
=> keuzes leiden tot welvaart
Welvaart : Mate waarin schaarste wordt verminderd) (geld maar ook tijd)
, Economische behoefte : de verlangsens van de mens waaraan hij/zij slechts kan voldoen door het
inzetten van schaarse middelen
1. Primaire behoefte
=> aangeboren om te overleven, levensnoodzakelijk
(voedsel, drank)
2. Secundaire behoefte
=> niet aangeboren, niet levensnoodzakelijk maar voor ontwikkeling (sport, onderwijs)
3. Tertiaire behoefte
=> behoefte aan extraatje, luxe (vakantie, smartphone)
Opportuniteitskost : de waarde van de beste alternatieve keuze die je opgeeft wanneer je een
beslissing neemt. Het is wat je misloopt door voor de ene optie te kiezen in plaats van een andere.
Bv je gaat werken ipv naar een concert
=> opportuniteitskost is het plezier dat je had kunnen hebben bij het concert
Mental shortcut : een intuïtieve beslissingsregel door het onvermogen om alle informatie te
verweken of doordat relevante informatie ontbreekt
Marginale Kosten : de kosten van een bijkomende eenheid productie/inspanning
Marginale Baten : de baten/opbrengst van een bijkomende eenheid productie/inspanning
® Marginale baten omvatten alle voordelen
(economisch en niet economisch)
® Marginale opbrengst omvat enkel de financiële opbrengsten
Ceteris paribus = ‘het overige blijft gelijk’
Bij de studie van het verband tussen een aantal economische grootheden aannemen dat alle
overige verklarende factoren niet wijzigen.
Homo economicus = ‘economisch gedrag’
een concept uit de economie dat een ideaal rationeel persoon beschrijft die altijd keuzes maakt om
zijn/haar winst of nut te maximaliseren. Deze persoon maakt beslissingen op basis van logica
zonder emotionele invloeden.
=> in de realiteit minder rationeel en invloed van emoties
